దీపావళి విశిష్టత

దీపావళి పండుగ వెనుక బ్రహ్మాండమైన పురాణ ఇతిహాసాలు ఎన్నో దాగి ఉన్నాయి. శ్రీమద్ భాగవతం మరియు విష్ణు పురాణాల ప్రకారం, పూర్వం వరాహ అవతారంలో ఉన్న శ్రీమహావిష్ణువు మరియు భూదేవిలకు జన్మించిన కుమారుడే నరకాసురుడు. జన్మతః దైవ అంశ ఉన్నప్పటికీ చెడు సావాసాల వల్ల అత్యంత క్రూరుడైన రాక్షసుడిగా మారాడు. ఇంద్రుడి రాజ్యాన్ని ముట్టడించి, దేవతలను హింసిస్తూ, 16 వేల మంది రాజకన్యలను బంధించాడు. తన తల్లి చేతిలోనే మరణించేలా వరం పొందడంతో గర్వించిపోయాడు. నరకాసురుడి అరాచకాల నుండి జగత్తును రక్షించడానికి కృష్ణావతారంలో ఉన్న విష్ణువు, తన భార్యయైన సత్యభామ (భూదేవి అవతారం) తో కలిసి యుద్ధానికి వెళ్లాడు. యుద్ధరంగంలో శ్రీకృష్ణుడు మూర్ఛపోయినట్లు నటించగా, సత్యభామ కోపంతో ధనుస్సు పట్టి నరకాసురుడి గుండెల్లో బాణాలను గురిపెట్టి వధించింది. మరణ సమయంలో నరకాసురుడు పశ్చాత్తాపం చెంది, 'తల్లీ! నా మరణం వల్ల లోకానికి లభించిన ఈ ఆనందాన్ని ప్రజలందరూ ప్రమిదలు వెలిగించి, పండుగగా జరుపుకోవాలి. నా వల్ల కలిగిన చీకటి నశించి, అందరి జీవితాల్లో వెలుగులు నిండాలి' అని వేడుకున్నాడు. ఆ దివ్య కోరిక ప్రకారమే ఆశ్వయుజ చతుర్దశి రోజున 'నరక చతుర్దశి'గా నూనె స్నానాలు ఆచరించి, మరుసటి రోజున దీపావళి వెలుగులు వెలిగిస్తాము. రామాయణం ప్రకారం, రావణాసురుడి సంహారం అనంతరం 14 సంవత్సరాల అరణ్యవాస క్లేశాన్ని ముగించుకుని శ్రీరామచంద్రుడు సీతాదేవి మరియు లక్ష్మణుడితో కలిసి అయోధ్యకు తిరిగొచ్చింది కూడా ఈ ఆశ్వయుజ బహుళ అమావాస్య రోజునే (ఉత్తర భారత సంప్రదాయం ప్రకారం దీనిని కార్తీక అమావాస్యగా పిలుస్తారు). చీకట్లు నిండిన అమావాస్య రాత్రి తమ ప్రియమైన రామునికి స్వాగతం పలకడానికి అయోధ్యా నగర ప్రజలందరూ కోట్లాది మట్టి ప్రమిదలలో నేతి దీపాలు వెలిగించి, అయోధ్యను ఒక దివ్య కాంతిపుంజంగా మార్చారు. అలాగే దేవి భాగవతం ప్రకారం, పూర్వం దేవదానవులు అమృతం కొరకు సముద్ర మథనం చేసినప్పుడు అఖండ ఐశ్వర్య ప్రదాతయైన 'మహాలక్ష్మీ దేవి' క్షీరసాగరం నుండి ఉద్భవించి, చేతిలో పద్మముతో సకల లోకాలను కరుణిస్తూ శ్రీమహావిష్ణువును భర్తగా వరించింది ఈ అమావాస్య రోజునే. అందుకే దీపావళి రాత్రి ప్రదోష సమయంలో ప్రతి గృహంలోనూ శ్రీ మహాలక్ష్మీ పూజ, కుబేర పూజ అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు.

1. ఆశ్వయుజ చతుర్దశి (నరక చతుర్దశి) రోజున తెల్లవారుజామునే లేచి మంగళకరమైన అభ్యంగన స్నానం ఆచరించడం. 2. మరుసటి రోజు ఆశ్వయుజ అమావాస్య (దీపావళి) సాయంత్రం ప్రదోష వేళ ఇల్లంతా మట్టి ప్రమిదలలో ఆవు నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో దీపాలు వెలిగించడం. 3. లక్ష్మీదేవి మరియు కుబేరులకు అష్టోత్తర శతనామ పూజ చేయడం, వ్యాపారస్తులు నూతన ఖాతా పుస్తకాలను పూజించడం. 4. లక్ష్మీదేవికి పాయసం, లడ్డూలు, పిండి వంటలు నైవేద్యంగా సమర్పించడం. 5. పూజ పూర్తయిన తర్వాత కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి సంతోషంగా బాణాసంచా కాల్చడం మరియు స్వీట్లు పంచుకోవడం.