మహా శివరాత్రి విశిష్టత

శివ పురాణం మరియు లింగ పురాణాల ప్రకారం, విశ్వం ఉద్భవించిన సమయంలో ఒకానొకప్పుడు సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మదేవుడు మరియు రక్షకుడైన శ్రీమహావిష్ణువుల మధ్య 'ఎవరు గొప్ప' అనే తీవ్ర అహంకార వివాదం తలెత్తింది. వారి మధ్య సంభవించిన యుద్ధం వల్ల విశ్వమే అంతమవడానికి సిద్ధపడినప్పుడు, వారి అహంకారాన్ని అణిచివేయడానికి లయకారుడైన పరమశివుడు ఒకానొక అంతులేని మహా ప్రజ్వలిత లింగం (జ్యోతి స్తంభం) రూపంలో ఆవిర్భవించాడు. ఆ దివ్య స్తంభానికి మొదలు మరియు చివరను కనుగొనాలని బ్రహ్మ హంస రూపంలో పైకి, విష్ణువు వరాహ రూపంలో కిందకి ప్రయాణించారు. ఎన్ని వేల సంవత్సరాలు వెతికినా వారికి ఆ లింగం యొక్క అంచు లభించలేదు. విష్ణువు తన ఓటమిని అంగీకరించి నమస్కరించగా, బ్రహ్మదేవుడు అబద్ధం చెప్పి కేతకీ పూవు (మొగలి పువ్వు) ను సాక్ష్యంగా ఉంచాడు. అప్పుడు శివుడు జ్యోతిర్లింగం నుండి ప్రత్యక్షమై అసత్యం పలికిన బ్రహ్మదేవునికి భూలోకంలో ఆలయాలు, పూజలు ఉండవని శపించి, అబద్ధానికి సాక్ష్యంగా నిలిచిన మొగలి పువ్వును (కేతకీ) తన పూజకు అనర్హమైనదిగా శాసించాడు. అదే సమయంలో సత్యం పలికిన విష్ణువును అనుగ్రహించాడు. శివుడు ఈ అనంతమైన జ్యోతి స్తంభ రూపంలో ఉద్భవించిన పవిత్ర రాత్రియే 'మహా శివరాత్రి'. మరొక సుప్రసిద్ధమైన పురాణ కథనం (స్కాంద పురాణం) ప్రకారం, ఒక అడవిలో గురుద్రుహుడు (లేదా లుబ్ధకుడు) అనే బోయవాడు వేటకు వెళ్లి రాత్రైపోవడంతో క్రూర జంతువుల భయంతో ఒక మారేడు (బిల్వ) వృక్షం ఎక్కాడు. ఆ రాత్రంతా నిద్రపోకుండా ఉండటానికి ఒక్కొక్క మారేడు ఆకును తుంపి కిందకు వేయసాగాడు. అతనికి తెలియకుండానే ఆ వృక్షం కింద ఒక శివలింగం ఉంది. ఆ విధంగా శివరాత్రి రాత్రంతా ఉపవాసంతో, బిల్వ పత్రాలతో శివునికి పూజ జరిగిపోయింది. అతని అనాలోచిత భక్తికి మెచ్చిన పరమశివుడు అతనికి మోక్షాన్ని ప్రసాదించాడు. ఈ కథ శివరాత్రి రోజున చేసే ఉపవాస జాగరణల విశిష్టతను చాటి చెబుతుంది. మరొక దివ్యమైన ఇతిహాసం ప్రకారం, దేవదానవులు అమృతం కొరకు క్షీరసాగర మథనం చేసినప్పుడు ఉద్భవించిన అత్యంత భయంకరమైన 'హాలాహలం' (విషం) విశ్వాన్ని దహించ సాగింది. అప్పుడు లోక సంరక్షణార్థం పరమశివుడు ఆ విషాన్ని అంతా తానే స్వయంగా గొంతులో దాచుకున్నాడు. ఆ విషం శరీరానికి వ్యాపించకుండా పార్వతీ దేవి శివుడి కంఠాన్ని గట్టిగా పట్టుకోగా, అది అక్కడే నీలంగా మారిపోయింది. అందుకే ఆ స్వామి 'నీలకంఠుడు' అయ్యాడు. ఆ విష ప్రభావం వల్ల కలిగే తాపాన్ని తగ్గించడానికి దేవతలు, ఋషులు రాత్రంతా అభిషేకాలు చేస్తూ, నిద్రపోకుండా భజనలతో ఆరాధించారు. ఆ పవిత్ర రాత్రిని స్మరిస్తూ భక్తులు ఇప్పటికీ శివరాత్రి రోజున ఉపవాస జాగరణలు పాటిస్తారు.

1. రోజంతా ఉపవాసం (ఆహారం తీసుకోకుండా కేవలం పాలు, పండ్లు తీసుకోవడం) ఆచరించడం. 2. రాత్రంతా నిద్రపోకుండా పరమశివుని ధ్యానంలో గడపడం (జాగరణ). 3. శివలింగానికి పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, కొబ్బరి నీళ్లు, గంగాజలంతో పంచామృత అభిషేకం చేయడం. 4. శివునికి అత్యంత ప్రీతికరమైన బిల్వ పత్రాలు (మారేడు దళాలు) మరియు తుమ్మి పూలతో పూజించడం. 5. ప్రతి యామంలో (రాత్రి 4 భాగాలుగా) శివనామ స్మరణ మరియు 'ఓం నమః శివాయ' పంచాక్షరి మంత్రాన్ని పఠించడం.