వినాయక చవితి విశిష్టత

శివ పురాణంలో గణేశుడి జన్మ వృత్తాంతం అత్యంత అద్భుతంగా వర్ణించబడింది. ఒకనాడు పార్వతీదేవి స్నానానికి వెళ్లే ముందు కాపలాగా ఎవరూ లేకపోవడంతో, తన ఒంటి నలుగు పిండితో ఒక బాలుని రూపాన్ని తయారుచేసి, దానికి ప్రాణం పోసింది. ఆ దివ్య తేజోమయ బాలుడికి సర్వాధికారాలు ఇచ్చి ద్వారం వద్ద కావలి ఉంచింది. ఆ సమయంలో కైలాసానికి తిరిగి వచ్చిన పరమశివుడిని బాలుడు లోపలికి వెళ్లకుండా అడ్డుకున్నాడు. తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురైన శివుడు తన త్రిశూలంతో ఆ బాలుడి శిరస్సును ఖండించాడు. ద్వారం వద్దకు వచ్చిన జగన్మాత పార్వతి తన పుత్రుడి మృతదేహాన్ని చూసి కన్నీరు మున్నీరుగా విలపించి, సృష్టిని అంతం చేయడానికి సిద్ధపడింది. పార్వతి దేవి శోకాన్ని దూరం చేయడానికి, శివుడు ప్రమథ గణాలను పిలిచి, ఉత్తర దిక్కున తల ఉంచి పడుకున్న మొదటి జీవి శిరస్సును తీసుకురమ్మని ఆజ్ఞాపించాడు. దేవతలకు ఉత్తర దిశగా తల పెట్టి పడుకున్న ఒక గజరాజు (ఏనుగు) కనిపించగా, దాని శిరస్సును తీసుకువచ్చారు. శివుడు ఆ గజ శిరస్సును బాలుడి మొండానికి అమరించి ప్రాణం పోసి జీవింపజేశాడు. ఆ బాలుడిని సమస్త గణాలకు అధిపతిగా చేసి, 'గణేశుడు'గా నామకరణం చేశాడు. ముల్లోకాలలో ఏ పని ప్రారంభించినా మొదటగా పూజించవలసిన 'ప్రథమ పూజ్యుడు'గా వరాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ పరమ పవిత్ర అవతార దినమే భాద్రపద శుద్ధ చవితి. ఈ పండుగకు మరొక అద్భుతమైన కథ ఉంది. గజాననుడు మోదక ప్రియుడైనందున తృప్తిగా భోజనం చేసి తన వాహనమైన మూషికం (ఎలుక) పై ప్రయాణిస్తుండగా, దారిలో ఒక పాము అడ్డం రావడం చూసి మూషికం భయపడి వెనకడుగు వేసింది. దాంతో గణేశుడు వాహనం పైనుంచి కిందపడ్డాడు. కడుపులోని మోదకాలన్నీ బయటపడగా, గణపతి వాటిని తిరిగి కడుపులో ఉంచి ఆ పామునే నడుముకు బెల్టులా చుట్టుకున్నాడు. ఈ వింత దృశ్యాన్ని చూసి ఆకాశంలో చంద్రుడు హేళనగా నవ్వాడు. చంద్రుడి గర్వాన్ని అణచడానికి వినాయకుడు తీవ్రంగా శపించాడు. చవితి రోజున చంద్రుడిని చూసిన వారు సమాజంలో 'మిథ్యా అపవాదులు' (చేయని నేరాలకు నిందలు) పడతారని శపించాడు. ఆ శాపానికి భయపడిన దేవతలు ప్రార్థించగా, ఒకవేళ పొరపాటున చవితి నాటి చంద్రుడిని చూస్తే దానికి నివారణోపాయంగా ఆ రోజున వినాయక చవితి కథను భక్తితో చదువుకుని లేదా ఆలకించి అక్షింతలు తలపై వేసుకుంటే శాప విముక్తి లభిస్తుందని వరం ఇచ్చాడు. పూర్వం ద్వాపరయుగంలో శ్రీకృష్ణుడు శమంతకమణిని దొంగిలించాడనే నిందను పొందింది కూడా చవితి నాటి చంద్రుడిని చూడటం వల్లేనని పురాణాలు చెబుతాయి. వినాయకుడిని అర్చించి కృష్ణుడు ఆ నింద నుండి విముక్తుడయ్యాడు.

1. మట్టితో చేసిన వినాయక ప్రతిమను ఇంట్లో ప్రతిష్టించుకోవడం. 2. పూజా పీఠంపై 21 రకాల పవిత్ర పత్రాలు (పత్రి - మామిడి, మారేడు, గరిక, ఉత్తరేణి, జమ్మి మొదలైనవి) సమర్పించి అర్చన చేయడం. 3. విఘ్నేశ్వరునికి అత్యంత ప్రీతికరమైన కుడుములు, ఉండ్రాళ్లు, మోదకాలు, శనగ గుగ్గిళ్లు, పండ్లు నైవేద్యంగా సమర్పించడం. 4. పూజ అనంతరం అందరూ కలిసి తప్పనిసరిగా 'శమంతకమణి వృత్తాంతం' (వినాయక చవితి కథ) చదువుకోవడం లేదా వినడం. 5. పూజ పూర్తయిన తర్వాత అక్షింతలు తలపై వేసుకోవడం.