దీపావళి — మహాలక్ష్మీ పూజ (అమావాస్య)

చీకటిపై వెలుగు, అధర్మంపై ధర్మం సాధించిన విశ్వ విజయ పర్వదినం. క్షీరసాగర మథనంలో జగన్మాత మహాలక్ష్మి పద్మవాసినియై ఉద్భవించిన పవిత్ర రాత్రి. పద్నాలుగేళ్ల వనవాసం, లంకా విజయానంతరం శ్రీరామచంద్రుడు సీతా లక్ష్మణ సమేతుడై అయోధ్యకు విచ్చేసిన మహోన్నత ఘట్టం. ప్రదోష కాలంలో షోడశోపచార మహాలక్ష్మీ-కుబేర పూజలను ఆచరించి, సమస్త గృహమునందు మట్టి ప్రమిదలతో దీపాలు వెలిగిస్తారు.

విష్ణు పురాణం ప్రథమాంశం తొమ్మిదవ అధ్యాయం ప్రకారం — దూర్వాస మహర్షి శాపవశాత్తు దేవేంద్రుడు సమస్త ఐశ్వర్యాలను కోల్పోయినప్పుడు, దేవదానవులు అమృతం కొరకు సముద్ర మథనం చేశారు. ఆ మథన పరంపరలో సాక్షాత్తూ దివ్య తేజోరూపిణియైన మహాలక్ష్మి పద్మహస్తయై ఆవిర్భవించింది. గంగాది నదులు ఆమెకు అభిషేకం చేశాయి, సముద్రుడు పీతాంబరాలను సమర్పించాడు. ఆమె సర్వదేవతల ఎదుట శ్రీమహావిష్ణువు వక్షఃస్థలాన్ని వరించి నిలిచింది. అదేవిధంగా వాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ ప్రకారం, రావణ సంహారానంతరం పుష్పక విమానంలో అయోధ్యకు చేరిన శ్రీరామునికి పౌరులందరూ కోట్లాది నేతి ప్రమిదలతో స్వాగతం పలికిన పరమోన్నత రాత్రి ఇది.

• 1
  సాయంకాల ప్రదోష వేళ గృహ ద్వారములను రంగవల్లులు, మామిడి తోరణాలతో అలంకరించడం.
• 2
  పూజా పీఠంపై ఎర్రటి వస్త్రం పరిచి బియ్యం పోసి కలశస్థాపన చేసి పసుపు గణపతి, మహాలక్ష్మి ప్రతిమలను ఉంచడం.
• 3
  షోడశోపచారాలతో లక్ష్మీదేవికి కమల పుష్పాలు, కుంకుమతో అర్చన చేయడం.
• 4
  శ్రీసూక్తం మరియు మహాలక్ష్మ్యష్టకం పఠించడం.
• 5
  ధన సంపదలకు అధిపతియైన కుబేరుని నామస్మరణతో నాణేలకు పూజ చేయడం.
• 6
  పూజ అనంతరం మట్టి ప్రమిదలలో ఆవునెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో ఇల్లంతా దీపాలు వెలిగించడం.