నరక చతుర్దశి (అభ్యంగన స్నాన పర్వం)

నరకాసురుని పీడ నుండి సమస్త లోకాలను రక్షించడానికి సత్యభామా సమేతుడైన శ్రీకృష్ణుడు ప్రాగ్జ్యోతిషపురంపై దండెత్తి నరకుని వధించిన విజయ పర్వమిది. మరణిస్తున్న వేళ నరకుడు పశ్చాత్తాపంతో కోరిన వరం ప్రకారం, ఈ రోజున తెల్లవారుజామున నూనె స్నానం చేసి దీపాలు వెలిగిస్తారు. ధర్మసింధు గ్రంథ ప్రమాణం ప్రకారం ఈ అరుణోదయ వేళ నువ్వుల నూనెలో లక్ష్మీదేవి, జలంలో గంగామాత కొలువై ఉంటారు.

వరాహావతార కాలంలో శ్రీహరి భూదేవికి ఇచ్చిన వరం కారణంగా జన్మించిన నరకుడు, దుష్ట సాంగత్యాలచే అసుర ప్రవృత్తిని అలవర్చుకున్నాడు. బ్రహ్మదేవుని వలన తన తల్లి చేతిలోనే మరణం సంభవించే విధంగా దుర్భేద్యమైన వరం పొందాడు. పదహారు వేల నూటొక్క మంది రాజకన్యలను బంధించి, దేవమాత అదితి కర్ణకుండలాలను హరించాడు. భూదేవియే ద్వాపరయుగంలో సత్యభామగా అవతరించింది. శ్రీకృష్ణుడు రథసారథ్యం వహిస్తూ యుద్ధరంగంలో నరకుని బాణాల ధాటికి మూర్ఛబోయినట్లు నటించగా, సత్యభామ రౌద్ర రసావిష్టయై ధనుస్సునెక్కుపెట్టి నరకుని వధించింది. ఆ రాక్షసుని అంతంతో లోకమంతా భయవిముక్తమైంది.

• 1
  సూర్యోదయానికి పూర్వమే (చతుర్దశి అరుణోదయ వేళ) నువ్వుల నూనెను శరీరానికి పట్టించి మర్దన చేసుకోవడం.
• 2
  సున్నిపిండితో అభ్యంగన స్నానం ఆచరించి, అపామార్గ (ఉత్తరేణి) వృక్ష కొమ్మను తలచుట్టూ ప్రదక్షిణగా తిప్పుకుని దోష నివారణ కోరడం.
• 3
  నూతన వస్త్రాలు ధరించి గృహ దైవానికి ప్రార్థన చేసి మంగళ హారతులు ఇవ్వడం.