సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యుల వారి హృదయం నుండి జారిన పరమ పవిత్రమైన స్తోత్రరాజం. భుజంగ ప్రయాత ఛందస్సులో సాగే ఈ స్తోత్రం మానసిక రుగ్మతలను, తీవ్ర అనారోగ్యాలను, జాతకంలోని సర్పదోషాలను తొలగించి, రక్షాకవచంలా భక్తులను కాపాడుతుంది.
🕉️ తాత్పర్యం (Overall Meaning)
ఈ స్తోత్రం శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుని కరుణా కటాక్షాన్ని సిద్ధంపచేసే ఒక దివ్య సాధన. రోగాల నుండి విముక్తిని, మానసిక ప్రశాంతతను, పుత్ర సంతానాన్ని, ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించి, చివరిలో స్కంద సాయుజ్యాన్ని ఇచ్చే పరమ పవిత్ర స్తోత్రమిది.
📖 సులభమైన వివరణ (Simple Explanation)
ఆదిశంకరాచార్యుల వారు అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న సమయంలో, తిరుచెందూర్ క్షేత్రంలోని సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుని సముద్రతీర సన్నిధిలో వేంచేసి ఈ స్తోత్రాన్ని రచించారని ప్రతీతి. 'భుజంగ' అంటే సర్పం. సర్ప రూపంలో ఉన్న సుబ్రహ్మణ్యుని ప్రీత్యర్థం సర్ప నడక వంటి లయతో సాగే 'భుజంగ ప్రయాత' ఛందస్సులో శంకరులు దీనిని అల్లారు. ఈ స్తోత్రంలోని ప్రతి శ్లోకంలోనూ భక్తి, శరణాగతి తత్వాలు తొణికిసలాడుతాయి. బ్రహ్మదేవునికి ప్రణవ మంత్రం ఉపదేశించిన కార్తికేయుని లీలలు, రాక్షస సంహార విశేషాలు, గురుశిష్య సంబంధాల సారాంశం ఇందులో నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. ఈ స్తోత్ర పఠనం వల్ల సర్వవ్యాధులు దూరం కావడమే కాక, జాతకంలో ఉండే కాలసర్ప దోషాలు, కుజ దోషాలు కూడా నివారణ అవుతాయని పెద్దలు ప్రవచిస్తారు.
సదా = ఎల్లప్పుడు; బాలరూపా అపి = చిన్నపిల్లవాని రూపము కలదైనప్పటికి; విఘ్నాద్రిహంత్రీ = విఘ్నములనే పర్వతాలను సంహరించేది (పిండిచేసేది); మహాదంతివక్త్రా అపి = పెద్ద ఏనుగు ముఖము కలదైనప్పటికి; పంచాస్యమాన్యా = ఐదు ముఖములు గల పరమశివునిచే పూజింపబడునది; విధి-ఇంద్రాది-మృగ్యా = బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు మొదలైనవారిచే అన్వేషింపబడునది (పూజింపబడునది); గణేశాభిధా = గణేశుడు అనే పేరుగల; కా అపి = వర్ణింపనలవికాని ఒకానొక; కళ్యాణమూర్తిః = మంగళకరమైన రూపము; మే = నాకు; శ్రియం = సంపదను/శ్రేయస్సును; విధత్తాం = చేకూర్చుగాక.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (1): సదా బాలరూపాఽపి విఘ్నాద్రిహంత్రీ మహాదంతివక్త్రాఽపి పంచాస్యమాన్యా । విధీంద్రాదిమృగ్యా గణేశాభిధా మే విధత్తాం శ్రియం కాఽపి కళ్యాణమూర్తిః
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
న జానామి శబ్దం న జానామి చార్థం
న జానామి పద్యం న జానామి గద్యమ్ ।
చిదేకా షడాస్యా హృది ద్యోతతే మే
ముఖాన్నిఃసరంతే గిరశ్చాపి చిత్రమ్ |
📝 ప్రతిపదార్థం:
శబ్దం = వ్యాకరణమును (శబ్దశాస్త్రమును); న జానామి = నేను ఎరుగను; అర్థం చ = పదముల యొక్క అర్థములను; న జానామి = నేను ఎరుగను; పద్యం = పద్యమును; న జానామి = నేను ఎరుగను; గద్యమ్ = గద్యమును; న జానామి = నేను ఎరుగను; మే హృది = నా హృదయమునందు; చిత్ ఏకా = ఒకే చైతన్యరూపమైన; షడాస్యా = ఆరు ముఖముల జ్యోతి; ద్యోతతే = ప్రకాశించుచున్నది; ముఖాత్ = నా నోటి నుండి; గిరః చ అపి = వాక్కులు కూడా; నిఃసరంతే = ప్రవహించుచున్నవి; చిత్రమ్ = ఇది ఆశ్చర్యకరము.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (2): న జానామి శబ్దం న జానామి చార్థం న జానామి పద్యం న జానామి గద్యమ్ । చిదేకా షడాస్యా హృది ద్యోతతే మే ముఖాన్నిఃసరంతే గిరశ్చాపి చిత్రమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (3): మయూరాధిరూఢం మహావాక్యగూఢం మనోహారిదేహం మహచ్చిత్తగేహమ్ । మహీదేవదేవం మహావేదభావం మహాదేవబాలం భజే లోకపాలమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మే సంనిధానం = నా సన్నిధిని/సమీపమును; గతాః మానవాః = చేరిన మనుషులు; తదా ఏవ = ఆ క్షణమునందే; భవాంభోధిపారం = సంసార సముద్రం యొక్క ఆవలి ఒడ్డును; గతాః = పొందినవారగుదురు (దాటుదురు); ఇతి = అని; వ్యంజయన్ = సూచిస్తున్నట్లుగా/ప్రకటిస్తున్నట్లుగా; సింధుతీరే = సముద్రతీరమునందు (తిరుచెందూర్ క్షేత్రంలో); యః ఆస్తే = ఎవరు వేంచేసియున్నారో; తం = అటువంటి; పవిత్రం = పరమ పావనుడైన; పరాశక్తిపుత్రమ్ = పార్వతీదేవి కుమారుడిని; ఈడే = స్తుతిస్తున్నాను.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (4): యదా సంనిధానం గతా మానవా మే భవాంభోధిపారం గతాస్తే తదైవ । ఇతి వ్యంజయన్సింధుతీరే య ఆస్తే తమీడే పవిత్రం పరాశక్తిపుత్రమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యథా = ఏ విధంగానైతే; అబ్ధేః = సముద్రము యొక్క; తుంగాః తరంగాః = ఎగసిపడే పెద్ద అలలు; లయం యాంతి = తీరమును తాకి నశించిపోతాయో; తథా ఏవ = అలాగే; మే సంనిధౌ = నా సన్నిధి నందు; సేవతాం = సేవించు భక్తుల యొక్క; ఆపదః = కష్టములు, ఆపదలు నశించును; ఇతి ఇవ = అని చూపించుచున్నట్లుగా; ఊర్మిపంక్తీః = అలల వరుసలను; నృణాం = మనుషులకు; దర్శయంతం = చూపిస్తున్నట్లుగా ఉన్న; తం గుహం = ఆ గుహుడిని (షణ్ముఖుని); సదా = ఎల్లప్పుడు; హృత్సరోజే = నా హృదయ కమలమునందు; భావయే = ధ్యానిస్తున్నాను.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (5): యథాబ్ధేస్తరంగా లయం యాంతి తుంగా- స్తథైవాపదః సంనిధౌ సేవతాం మే । ఇతీవోర్మిపంక్తీర్నృణాం దర్శయంతం సదా భావయే హృత్సరోజే గుహం తమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గిరౌ మన్నివాసే నరా యేఽధిరూఢా-
స్తదా పర్వతే రాజతే తేఽధిరూఢాః ।
ఇతీవ బ్రువన్గంధశైలాధిరూఢః
స దేవో ముదే మే సదా షణ్ముఖోఽస్తు |
📝 ప్రతిపదార్థం:
మన్నివాసే గిరౌ = నా నివాస స్థానమైన ఈ పర్వతముపై; యే నరాః = ఏ మనుషులైతే; అధిరూఢాః = అధిరోహిస్తారో (ఎక్కుతారో); తే = వారు; రాజతే పర్వతే (కైలాసే) = వెండికొండయైన కైలాస పర్వతమును (లేదా శివ సాయుజ్యమును); అధిరూఢాః = అధిరోహించినవారే అవుతారు; ఇతి ఇవ = అని పలుకుతున్నట్లుగా; గంధశైలాధిరూఢః = గంధశైలమును (గంధమాదన పర్వతాన్ని) అధిరోహించిన; సః షణ్ముఖః దేవః = ఆ షణ్ముఖ దేవుడు; సదా = ఎల్లవేళలా; మే = నాకు; ముదే అస్తు = ఆనందకారకుడగుగాక.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (6): గిరౌ మన్నివాసే నరా యేఽధిరూఢా- స్తదా పర్వతే రాజతే తేఽధిరూఢాః । ఇతీవ బ్రువన్గంధశైలాధిరూఢః స దేవో ముదే మే సదా షణ్ముఖోఽస్తు
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (8): లసత్స్వర్ణగేహే నృణాం కామదోహే సుమస్తోమసంఛన్నమాణిక్యమంచే । సముద్యత్సహస్రార్కతుల్యప్రకాశం సదా భావయే కార్తికేయం సురేశమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
రణత్-హంసకే = శబ్దం చేసే అందెలు కలవి; మంజులే = మనోహరమైనవి; అత్యంత-శోణే = ఎంతో ఎర్రని కాంతి గలవి; మనోహారి-లావణ్య-పీయూష-పూర్ణే = మనోహరమైన సౌందర్యమనే అమృతంతో నిండినవి అయిన; తే పాదపద్మే = నీ పాదపద్మములలో; భవ-క్లేశ-తప్తః = సంసార కష్టాల చేత అలసిపోయిన/తపింపబడిన; మే మనః-షట్పదః = నా మనస్సనే తుమ్మెద (షట్పదము); సదా = ఎల్లప్పుడు; మోదతాం = సంతోషించుగాక/ఆనందించుగాక.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (9): రణథంసకే మంజులేఽత్యంతశోణే మనోహారిలావణ్యపీయూషపూర్ణే । మనఃషట్పదో మే భవక్లేశతప్తః సదా మోదతాం స్కంద తే పాదపద్మే
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సువర్ణ-ఆభ-దివ్య-అంబరైః = బంగారు కాంతి గల దివ్య వస్త్రములతో; భాసమానాం = ప్రకాశించుచున్నది; క్వణత్-కింకిణీ-మేఖలా-శోభమానామ్ = మధుర ధ్వని చేయు మువ్వలు గల మొలత్రాడుతో శోభిల్లుచున్నది; లసత్-హేమ-పట్టేన = ప్రకాశించే బంగారు నడికట్టుతో (పట్టీతో); విద్యోతమానం = ప్రకాశించుచున్నది అయిన; తే దీప్యమానాం కటిం = తేజరిల్లుచున్న నీ నడుము భాగమును; భావయే = ధ్యానిస్తున్నాను.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (10): సువర్ణాభదివ్యాంబరైర్భాసమానాం క్వణత్కింకిణీమేఖలాశోభమానామ్ । లసద్ధేమపట్టేన విద్యోతమానం కటిం భావయే స్కంద తే దీప్యమానామ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పులింద-ఈశ-కన్యా = భిల్లుల రాజు (పులిందరాజు) కుమార్తెయైన వల్లీదేవి యొక్క; ఘన-ఆభోగ-తుంగ-స్తన = ఘనమైన, ఎత్తైన స్తనముల; ఆలింగన-ఆసక్త = ఆలింగనము వల్ల అంటుకున్న; కాశ్మీర-రాగమ్ = కుంకుమపువ్వు ఎరుపు రంగు గలది; స్వభక్త-అవనే = తన భక్తులను రక్షించుట యందు; సర్వదా = ఎల్లవేళలా; సానురాగమ్ = ప్రేమతో కూడినది అయిన; తారకారే = తారకాసురుని శత్రువైన ఓ స్కందా!; తవ ఉరః = నీ వక్షఃస్థలాన్ని; అహం = నేను; నమస్యామి = నమస్కరిస్తున్నాను.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (11): పులిందేశకన్యాఘనాభోగతుంగ- స్తనాలింగనాసక్తకాశ్మీరరాగమ్ । నమస్యామ్యహం తారకారే తవోరః స్వభక్తావనే సర్వదా సానురాగమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
విధౌ = బ్రహ్మదేవుని యందు; క్లృప్త-దండాన్ = దండనను విధించినవి (ప్రణవార్థం తెలియదని బ్రహ్మను జైలులో ఉంచినవి); స్వలీలా-ధృతాండాన్ = లీలామాత్రంగా బ్రహ్మాండములను ధరించినవి; నిరస్త-ఇభ-శుండాన్ = ఏనుగు (ఐరావతము) యొక్క తుండము యొక్క అందాన్ని కూడా తృణీకరించునవి; ద్విషత్-కాలదండాన్ = శత్రువులకు యమదండము వంటివి; హత-ఇంద్రారి-షండాన్ = ఇంద్రుని శత్రువులైన రాక్షసుల సమూహాన్ని సంహరించినవి; జగత్-త్రాణ-శౌండాన్ = లోక రక్షణ యందు అత్యంత సమర్థవంతమైనవి; ప్రచండాన్ = ప్రచండ తేజస్సు కలవి అయిన; తే బాహుదండాన్ = నీ బాహువులను; సదా = ఎల్లప్పుడు; శ్రయే = ఆశ్రయిస్తున్నాను.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (12): విధౌ క్లృప్తదండాన్స్వలీలాధృతాండా- న్నిరస్తేభశుండాంద్విషత్కాలదండాన్ । హతేంద్రారిషండాన్జగత్రాణశౌండా- న్సదా తే ప్రచండాన్శ్రయే బాహుదండాన్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (14): స్ఫురన్మందహాసైః సహంసాని చంచ- త్కటాక్షావలీభృంగసంఘోజ్జ్వలాని । సుధాస్యందిబింబాధరాణీశసూనో తవాలోకయే షణ్ముఖాంభోరుహాణి
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దయాశీల = దయాస్వరూపుడా!; విశాలేషు = విశాలమైనవి; కర్ణాంత-దీర్ఘేషు = చెవుల వరకు పొడవైనవి; అజస్రం = నిరంతరం; దయా-స్యందిషు = దయను చిందించేవి అయిన; ద్వాదశసు ఈక్షణేషు = నీ పన్నెండు కన్నుల నుండి; మయి = నాపై; ఈషత్-కటాక్షః = కొద్దిపాటి కనుచూపు; సకృత్ = ఒక్కసారైనా; Rx = ప్రసరింపజేస్తే; తే = నీకు; కా నామ హానిః = ఏమి నష్టము కలుగును? (ఏమీ కలుగదు, కాబట్టి నన్ను కటాక్షించుము).
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (15): విశాలేషు కర్ణాంతదీర్ఘేష్వజస్రం దయాస్యందిషు ద్వాదశస్వీక్షణేషు । మయీషత్కటాక్షః సకృత్పాతితశ్చే- ద్భవేత్తే దయాశీల కా నామ హానిః
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
స్ఫురత్-రత్న-కేయూర = మెరుస్తున్న రత్నములు గల భుజకీర్తులు; హార-అభిరామః = హారములతో సుందరుడైనవాడు; చలత్-కుండల-శ్రీ-లసత్ = కదులుతున్న చెవి కుండలాల కాంతితో శోభిల్లుతున్న; గండభాగః = బుగ్గలు (కపోలములు) కలవాడు; కటౌ = నడుమునందు; పీతవాసాః = పసుపు రంగు పట్టువస్త్రము (పీతాంబరము) కలవాడు; కరే = చేతియందు; చారు-శక్తిః = అందమైన శక్తి ఆయుధము (వేలాయుధం) కలవాడు; పురారేః తనూజః = త్రిపురాంతకుడైన పరమశివుని కుమారుడు; మమ పురస్తాత్ = నా కనుల యెదుట; ఆస్తాం = ఉండుగాక.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (17): స్ఫురద్రత్నకేయూరహారాభిరామ- శ్చలత్కుండలశ్రీలసద్గండభాగః । కటౌ పీతవాసాః కరే చారుశక్తిః పురస్తాన్మమాస్తాం పురారేస్తనూజః
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ప్రశాంత-ఇంద్రియే = ఇంద్రియములు సడలిపోయినప్పుడు; నష్ట-సంజ్ఞే = తెలివి (స్పృహ) తప్పినప్పుడు; విచేష్టే = ఎటువంటి చలనం లేనప్పుడు; కఫ-ఉద్గారి-వక్త్రే = నోటి నుండి కఫము పడుతున్నప్పుడు; భయ-ఉత్కంపి-గాత్రే = మృత్యుభయంతో వణికిపోతున్న దేహము కలదై; ప్రయాణ-ఉన్ముఖే = అంతిమ ప్రయాణానికి సిద్ధపడియున్న; మయి = నేను; అనాథే = దిక్కులేనివాడినై ఉన్నప్పుడు; తదానీం = ఆ సమయంలో; దయాలో = దయాస్వరూపుడా!; గుహ = ఓ గుహా!; త్వం = నీవు; ద్రుతం = అతి త్వరగా; మే అగ్రే = నా కనుల యెదుట; భవ = సాక్షాత్కరించుము (ప్రత్యక్షమగుము).
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (20): ప్రశాంతేంద్రియే నష్టసంజ్ఞే విచేష్టే కఫోద్గారివక్త్రే భయోత్కంపిగాత్రే । ప్రయాణోన్ముఖే మయ్యనాథే తదానీం ద్రుతం మే దయాలో భవాగ్రే గుహ త్వమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (21): కృతాంతస్య దూతేషు చండేషు కోపా- ద్దహచ్ఛింద్ధి భింద్ధీతి మాం తర్జయత్సు । మయూరం సమారుహ్య మా భైరితి త్వం పురః శక్తిపాణిర్మమాయాహి శీఘ్రమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ప్రణమ్యాసకృత్పాదయోస్తే పతిత్వా
ప్రసాద్య ప్రభో ప్రార్థయేఽనేకవారమ్ ।
న వక్తుం క్షమోఽహం తదానీం కృపాబ్ధే
న కార్యాంతకాలే మనాగప్యుపేక్షా |
📝 ప్రతిపదార్థం:
ప్రభో = ఓ ప్రభూ!; తే పాదయోః = నీ పాదాలపై; పతిత్వా = పడి; అసకృత్ = అనేకసార్లు; ప్రణమ్య = నమస్కరించి; ప్రసాద్య = నిన్ను ప్రసన్నం చేసుకుని; అనేకవారం = ఎన్నోసార్లు; ప్రార్థయే = ప్రార్థిస్తున్నాను; కృపాబ్ధే = దయాసముద్రుడా!; తదానీం = ఆ చివరి సమయంలో; అహం = నేను; వక్తుం = మాట్లాడుటకు; న క్షమః = సమర్థుడిని కాను (మాట్లాడలేను); అంతకాలే = నా మృత్యుసమయమందు; మనాక్ అపి = కొంచెమైనా; ఉపేక్షా = నిర్లక్ష్యము; న కార్యా = చేయదగదు.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (22): ప్రణమ్యాసకృత్పాదయోస్తే పతిత్వా ప్రసాద్య ప్రభో ప్రార్థయేఽనేకవారమ్ । న వక్తుం క్షమోఽహం తదానీం కృపాబ్ధే న కార్యాంతకాలే మనాగప్యుపేక్షా
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సహస్రాండ-భోక్తా = వేలకొలది బ్రహ్మాండాలను అనుభవించిన (పాలించిన); శూరనామా = శూరపద్ముడను పేరుగలవాడు; తారకః = తారకాసురుడు; సింహవక్త్రః చ = సింహముఖాసురుడు అనే; దైత్యః = రాక్షసులు; త్వయా = నీచేత; హతః = సంహరింపబడ్డారు; ప్రభో = ఓ స్వామి!; మమ అంతర్-హృదిస్థం = నా హృదయము లోపల ఉన్న; ఏకం మనః-క్లేశం = ఒకే ఒక్క మనోదుఃఖాన్ని (బాధను); కిం న హంసి = ఎందుకు హరించడం లేదు?; కిం కరోమి = నేను ఏమి చేయుదును?; క్వ యామి = ఎక్కడికి వెళ్ళగలను?
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (23): సహస్రాండభోక్తా త్వయా శూరనామా హతస్తారకః సింహవక్త్రశ్చ దైత్యః । మమాంతర్హృదిస్థం మనఃక్లేశమేకం న హంసి ప్రభో కిం కరోమి క్వ యామి
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (24): అహం సర్వదా దుఃఖభారావసన్నో భవాందీనబంధుస్త్వదన్యం న యాచే । భవద్భక్తిరోధం సదా క్లృప్తబాధం మమాధిం ద్రుతం నాశయోమాసుత త్వమ్
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (25): అపస్మారకుష్టక్షయార్శః ప్రమేహ- జ్వరోన్మాదగుల్మాదిరోగా మహాంతః । పిశాచాశ్చ సర్వే భవత్పత్రభూతిం విలోక్య క్షణాత్తారకారే ద్రవంతే
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దృశి = నా చూపులలో (కనులలో); స్కందమూర్తిః = కుమారస్వామి రూపము; శ్రుతౌ = నా వినికిడిలో (చెవులలో); స్కందకీర్తిః = కార్తికేయుని కీర్తి; మే ముఖే = నా నోటియందు; సదా = ఎల్లప్పుడు; తత్ పవిత్రం చరిత్రమ్ = ఆ పవిత్రమైన సుబ్రహ్మణ్య చరిత్రము; కరే = నా చేతియందు; తస్య కృత్యం = ఆయనకు సంబంధించిన పనులే (ఆరాధన, సేవ); వపుః = నా దేహము; తస్య భృత్యం = ఆయనకు దాసుడై ఉండాలి; మమ అశేషభావాః = నా సర్వ భావాలు (ఆలోచనలు); గుహే = ఆ గుహుని యందే; లీనాః సంతు = లీనమై ఉండుగాక.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (26): దృశి స్కందమూర్తిః శ్రుతౌ స్కందకీర్తి- ర్ముఖే మే పవిత్రం సదా తచ్చరిత్రమ్ । కరే తస్య కృత్యం వపుస్తస్య భృత్యం గుహే సంతు లీనా మమాశేషభావాః
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మునీనాముతాహో నృణాం భక్తిభాజా-
మభీష్టప్రదాః సంతి సర్వత్ర దేవాః ।
నృణామంత్యజానామపి స్వార్థదానే
గుహాద్దేవమన్యం న జానే న జానే |
📝 ప్రతిపదార్థం:
మునీనాం = మునులకు; ఉతాహో = లేదా; భక్తిభాజాం నృణాం = భక్తి గల మనుషులకు; అభీష్టప్రదాః = కోరిన కోర్కెలు తీర్చే; దేవాః = దేవతలు; సర్వత్ర సంతి = అంతటా ఉంటారు; నృణాం = మనుషులలో; అంత్యజానాం అపి = వెనుకబడినవారికి/కడపటివారికి సైతం; స్వ-అర్థ-దానే = వారి వారి కోరికలను నెరవేర్చుట యందు; గుహాత్ అన్యం = ఆ గుహుని కంటే వేరైన; దేవం = దైవాన్ని; న జానే న జానే = నేనెరుగను, నేనెరుగను.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (27): మునీనాముతాహో నృణాం భక్తిభాజా- మభీష్టప్రదాః సంతి సర్వత్ర దేవాః । నృణామంత్యజానామపి స్వార్థదానే గుహాద్దేవమన్యం న జానే న జానే
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
చూర్ణిత-క్రౌంచశైల = క్రౌంచ పర్వతాన్ని పిండిగా మార్చినవాడా!; duṣṭāḥ ye mṛgāḥ = హానికరమైన ఏ జంతువులైనా; pakṣiṇaḥ = పక్షులైనా; daṃśakāḥ ca = దోమలు, తేళ్ళు వంటి కుట్టే క్రిములు; tathā = అలాగే; me aṅge = నా శరీరంలో; bādhakāḥ ye vyādhayaḥ = బాధను కలిగించే ఏ రోగాలైనా; te = అవన్నీ; bhavat-śakti-tīkṣṇa-agra-bhinnāḥ = నీ శక్తి ఆయుధం (వేలాయుధం) యొక్క పదునైన మొన చేత ఛేదింపబడినవై; sudūre = సుదూరముగా; vinaśyantu = నశించిపోవుగాక.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (29): మృగాః పక్షిణో దంశకా యే చ దుష్టా- స్తథా వ్యాధయో బాధకా యే మదంగే । భవచ్ఛిత్కీక్ష్ణాగ్రభిన్నాః సుదూరే వినశ్యంతు తే చూర్ణితక్రౌంచశైల
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవసేనాధినాథ = దేవసేనాపతీ!; మహేశ = ఓ మహేశ్వరా!; జనిత్రీ = కన్నతల్లి; పితా చ = కన్నతండ్రి కూడా; స్వపుత్ర-అపరాధం = తమ కుమారుని తప్పులను; న సహేతే కిం = క్షమించరా?; అహం చ = నేను కూడా; అతిబాలః = పసిబాలుడను/అమాయకుడను; భవాన్ = నీవు; లోకతాతః = ఈ లోకమునకే తండ్రివి; సమస్తం అపరాధం = నా తప్పులన్నింటినీ; క్షమస్వ = క్షమించుము.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (30): జనిత్రీ పితా చ స్వపుత్రాపరాధం సహేతే న కిం దేవసేనాధినాథ అహం చాతిబాలో భవాన్ లోకతాతః క్షమస్వాపరాధం సమస్తం మహేశ
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
నమః కేకినే శక్తయే చాపి తుభ్యం |
పదాల అర్థం:
• ఓం = పరబ్రహ్మ ప్రణవ నాదము
• = అను దివ్య నామము కలిగిన భగవానునికి
• నమః = నా నమస్కారములు.
తాత్పర్యము:
ఓం అను పవిత్ర నామముచే స్తుతింపబడుతున్న పరమాత్మకు నా భక్తిపూర్వక నమస్కారములు.
Word-by-Word:
- Om = The primordial cosmic sound
- = To the Supreme Lord named
- Namah = My humble salutations.
Summary:
My humble salutations to the Supreme Lord who is revered by the sacred name Om .
నమశ్ఛాగ తుభ్యం నమః కుక్కుటాయ । |
పదాల అర్థం:
• ఓం = పరబ్రహ్మ ప్రణవ నాదము
• నమశ్ఛాగ తుభ్యం = నమశ్ఛాగ తుభ్యం అను దివ్య నామము కలిగిన భగవానునికి
• నమః = నా నమస్కారములు.
తాత్పర్యము:
ఓం నమశ్ఛాగ తుభ్యం అను పవిత్ర నామముచే స్తుతింపబడుతున్న పరమాత్మకు నా భక్తిపూర్వక నమస్కారములు.
నమః సింధవే సింధుదేశాయ తుభ్యం |
పదాల అర్థం:
• ఓం = పరబ్రహ్మ ప్రణవ నాదము
• = అను దివ్య నామము కలిగిన భగవానునికి
• నమః = నా నమస్కారములు.
తాత్పర్యము:
ఓం అను పవిత్ర నామముచే స్తుతింపబడుతున్న పరమాత్మకు నా భక్తిపూర్వక నమస్కారములు.
Word-by-Word:
- Om = The primordial cosmic sound
- = To the Supreme Lord named
- Namah = My humble salutations.
Summary:
My humble salutations to the Supreme Lord who is revered by the sacred name Om .
పునః స్కందమూర్తే నమస్తే నమోఽస్తు
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (34): పునః స్కందమూర్తే నమస్తే నమోఽస్తు
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఆనందభూమన్ = నిరతిశయానందానికి నిలయమైనవాడా!; జయ = నీకు జయము కలుగుగాక; అపారధామన్ = అనంతమైన దివ్య కాంతి గలవాడా!; జయ = జయము కలుగుగాక; అమోఘకీర్తే = సఫలమైన కీర్తి గలవాడా!; జయ = జయము కలుగుగాక; ఆనందమూర్తే = ఆనంద స్వరూపుడా!; జయ = జయము కలుగుగాక; ఆనందసింధో = ఆనంద సముద్రుడా!; జయ = జయము కలుగుగాక; అశేషబంధో = సమస్త జీవులకు బంధువైనవాడా!; జయ = జయము కలుగుగాక; ముక్తిదాన-ఈశ-సూనో = ముక్తిని ప్రసాదించుటలో శ్రేష్ఠుడవైన శివుని పుత్రుడా!; త్వం = నీవు; సదా జయ = సదా విజయాన్ని పొందుము.
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (35): జయానందభూమం జయాపారధామం జయామోఘకీర్తే జయానందమూర్తే । జయానందసింధో జయాశేషబంధో జయ త్వం సదా ముక్తిదానేశసూనో
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
భుజంగాఖ్యవృత్తేన క్లృప్తం స్తవం యః
పఠేద్భక్తియుక్తో గుహం సంప్రణమ్య ।
స పుత్రాన్కలత్రం ధనం దీర్ఘమాయు-
ర్లభేత్స్కందసాయుజ్యమంతే నరః సః |
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (36): భుజంగాఖ్యవృత్తేన క్లృప్తం స్తవం యః పఠేద్భక్తియుక్తో గుహం సంప్రణమ్య । స పుత్రాన్కలత్రం ధనం దీర్ఘమాయు- ర్లభేత్స్కందసాయుజ్యమంతే నరః సః
తాత్పర్యము:
సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.