కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం ప్రథమకాండే ద్వితీయః ప్రశ్నః - అగ్నిష్టోమే క్రయః.
ఆప ఉన్దన్తు జీవసే దీర్ఘాయుత్వాయ వర్చస ఓషధే త్రాయస్వైనగ్గ్ స్వధితే మైనగ్ం హిగ్ంసీ-ర్దేవశ్రూరేతాని ప్ర వపే స్వస్త్యుత్తరాణ్యశీయాపో అస్మా-న్మాతర-శ్శున్ధన్తు ఘృతేన నో ఘృతపువః పునన్తు విశ్వమస్మ-త్ప్ర వహన్తు రిప్రముదాభ్య-శ్శుచిరా పూత ఏమి సోమస్య తనూరసి తనువ-మ్మే పాహి మహీనా-మ్పయో-ఽసి వర్చోధా అసి వర్చో- [వర్చః, మయి ధేహి వృత్రస్య] 1 మయి ధేహి వృత్రస్య కనీనికా-ఽసి చఖ్షుష్పా అసి చఖ్షుర్మే పాహి చిత్పతిస్త్వా పునాతు వాక్పతిస్త్వా పునాతు దేవస్త్వా సవితా పునాత్వచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ వసో-స్సూర్యస్య రశ్మిభిస్తస్య తే పవిత్రపతే పవిత్రేణ యస్మై క-మ్పునే తచ్ఛకేయమా వో దేవాస ఈమహే సత్యధర్మాణో అద్ధ్వరే యద్వో దేవాస ఆగురే యజ్ఞియాసో హవామహ ఇన్ద్రాగ్నీ ద్యావాపృథివీ ఆప ఓషధీ స్త్వ-న్దీఖ్షాణా-మధిపతిరసీహ మా సన్త-మ్పాహి ॥ 2 ॥ (వర్చ - ఓషధీ- రష్టౌ చ ) (అ. 1)
యజ్ఞకర్త యొక్క దీక్షా విధి. ప్రాణ శుద్ధిని, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని మరియు దేహ-మనస్సులను దైవిక యజ్ఞాగ్నికి సమర్పించడాన్ని ప్రార్థించుట.
Vedic initiation (Diksha) of the sacrificer. Seeking self-purification, cosmic alignment, and dedication of the body and mind to the sacrificial fire.
ఆకూత్యై ప్రయుజే-ఽగ్నయే స్వాహా మేధాయై మనసే ఽగ్నయే స్వాహా దీఖ్షాయై తపసే-ఽగ్నయే స్వాహా సరస్వత్యై పూష్ణే-ఽగ్నయే స్వాహా-ఽఽపో దేవీ-ర్బృహతీ-ర్విశ్వశమ్భువో ద్యావాపృథివీ ఉర్వన్తరిఖ్ష-మ్బృహస్పతిర్నో హవిషా వృధాతు స్వాహా విశ్వే దేవస్య నేతుర్మర్తో వృణీత సఖ్యం-విశ్వే రాయ ఇషుద్ధ్యసి ద్యుమ్నం-వృ ణీత పుష్యసే స్వాహర్ఖ్సామయో-శ్శిల్పే స్థస్తే వామా రభే తే మా- [తే మా, పాతమా-ఽస్య] 3 పాతమా-ఽస్య యజ్ఞస్యోదృచ ఇమా-న్ధియగ్ం శిఖ్షమాణస్య దేవ క్రతు-న్దఖ్షం-వరుణ సగ్ం శిశాధి యయా-ఽతి విశ్వా దురితా తరేమ సుతర్మాణమధి నావగ్ం రుహేమోర్గస్యాఙ్గిరస్యూర్ణమ్రదా ఊర్జ-మ్మే యచ్ఛ పాహి మా మా మా హిగ్ంసీ-ర్విష్ణో-శ్శర్మాసి శర్మ యజమానస్య శర్మ మే యచ్ఛ నఖ్షత్రాణా-మ్మా-ఽతీకాశా-త్పాహీన్ద్రస్య యోనిరసి- [యోనిరసి, మా మా హిగ్ంసీః] 4 మా మా హిగ్ంసీః కృష్యై త్వా సుసస్యాయై సుపిప్పలాభ్య-స్త్వౌషధీభ్య-స్సూపస్థా దేవో వనస్పతిరూర్ధ్వో మా పాహ్యోదృచ-స్స్వాహా యజ్ఞ-మ్మనసా స్వాహా ద్యావాపృథివీభ్యాగ్ స్వాహోరో-రన్తరిఖ్షా-థ్స్వాహా యజ్ఞం-వాతాదా రభే ॥ 5 ॥ ( మా - యోనిరసి - త్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 2)
యజ్ఞకర్త యొక్క సంస్కారము మరియు మేఖలా ధారణ (పవిత్రమైన మొలత్రాడు కట్టడం). రక్షణాత్మక దైవ శక్తిని మరియు విశ్వ నియమాలకు కట్టుబడి ఉండాలని ప్రార్థించుట.
Consecration of the sacrificer and binding the sacred girdle. Praying for protective spiritual energy and dedication to the cosmic order (Rta).
దైవీ-న్ధియ-మ్మనామహే సుమృడీకా-మభిష్టయే వర్చోధాం-యజ్ఞవాహసగ్ం సుపారా నో అస-ద్వశే । యే దేవా మనోజాతా మనోయుజ-స్సుదఖ్షా దఖ్షపితారస్తే నః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు తేభ్యో నమస్తేభ్య-స్స్వాహా-ఽగ్నే త్వగ్ం సు జాగృహి వయగ్ం సు మన్దిషీమహి గోపాయ న-స్స్వస్తయే ప్రబుధే నః పునర్దదః । త్వమగ్నే వ్రతపా అసి దేవ ఆ మర్త్యేష్వా । త్వం- [త్వమ్, యజ్ఞేష్వీడ్యః ।] 6 యజ్ఞేష్వీడ్యః ॥ విశ్వే దేవా అభి మామా-ఽవవృత్ర-న్పూషా సన్యా సోమో రాధసా దేవ-స్సవితా వసోర్వసుదావా రాస్వేయ-థ్సోమా ఽఽభూయో భర మా పృణ-న్పూర్త్యా వి రాధి మా-ఽహమాయుషా చన్ద్రమసి మమ భోగాయ భవ వస్త్రమసి మమ భోగాయ భవోస్రా-ఽసి మమ భోగాయ భవ హయో-ఽసి మమ భోగాయ భవ- [భోగాయ భవ, ఛాగో-ఽసి మమ] 7 ఛాగో-ఽసి మమ భోగాయ భవ మేషో-ఽసి మమ భోగాయ భవ వాయవే త్వా వరుణాయ త్వా నిర్-ఋత్యై త్వా రుద్రాయ త్వా దేవీరాపో అపా-న్నపాద్య ఊర్మిర్-హవిష్య ఇన్ద్రియావా-న్మదిన్తమస్తం-వో మా-ఽవ క్రమిషమచ్ఛిన్న-న్తన్తు-మ్పృథివ్యా అను గేష-మ్భద్రాదభి శ్రేయః ప్రేహి బృహస్పతిః పురఏతా తే అస్త్వథేమవ స్య వర ఆ పృథివ్యా ఆరే శత్రూన్ కృణుహి సర్వవీర ఏదమగన్మ దేవయజన-మ్పృథివ్యా విశ్వే దేవా యదజుషన్త పూర్వ ఋఖ్సామాభ్యాం-యజుషా సన్తరన్తో రాయస్పోషేణ సమిషా మదేమ ॥ 8 ॥ ( ఆ త్వగ్ం-హయో-ఽసి మమ భోగాయ భవ-స్య-పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ ) (అ. 3)
యజ్ఞశాల ప్రవేశ మంత్రములు. అసత్యాన్ని వీడి కేవలం సత్యాన్నే పలుకుతానని ప్రతిజ్ఞ చేయుట మరియు అగ్ని దేవుని మార్గదర్శకత్వాన్ని కోరుట.
Prayers upon entering the sacrificial enclosure (Prachinavamsha). Vowing to speak only the truth, casting away false speech, and seeking the guidance of Agni.
ఇయ-న్తే శుక్ర తనూరిదం-వర్చస్తయా స-మ్భవ భ్రాజ-ఙ్గచ్ఛ జూరసి ధృతా మనసా జుష్టా విష్ణవే తస్యాస్తే సత్యసవసః ప్రసవే వాచో యన్త్రమశీయ స్వాహా శుక్రమస్యమృతమసి వైశ్వదేవగ్ం హవి-స్సూర్యస్య చఖ్షురా -ఽరుహమగ్నే రఖ్ష్ణః కనీనికాం-యదేతశేభిరీయసే భ్రాజమానో విపశ్చితా చిదసి మనా-ఽసి ధీరసి దఖ్షిణా- [దఖ్షిణా, అసి యజ్ఞియా-ఽసి] 9 -ఽసి యజ్ఞియా-ఽసి ఖ్షత్రియా ఽస్యదితి-రస్యుభయతశ్శీర్ష్ణీ సా న-స్సుప్రాచీ సుప్రతీచీ స-మ్భవ మిత్రస్త్వా పది బద్ధ్నాతు పూషా-ఽద్ధ్వనః పాత్విన్ద్రాయా-ద్ధ్యఖ్షాయాను త్వా మాతా మన్యతామను పితా-ఽను భ్రాతా సగర్భ్యో-ఽను సఖా సయూథ్య-స్సా దేవి దేవమచ్ఛేహీన్ద్రాయ సోమగ్ం రుద్రస్త్వా ఽఽవర్తయతు మిత్రస్య పథా స్వస్తి సోమసఖా పునరేహి సహ రయ్యా ॥ 10 ॥ ( దఖ్షిణా-సోమసఖా, పఞ్చ చ ) (అ. 4)
గోపూజ మరియు సోమలతను కొనుగోలు చేయడానికి పవిత్రమైన గోవును ఎంపిక చేయుట. సకల పశు సంపదను, క్షీర సమృద్ధిని మరియు దేవమాత అదితి అనుగ్రహాన్ని ప్రార్థించుట.
Worship of the cow and selecting the sacred Soma-purchasing cow. Praying for abundance, pure milk, wealth, and the blessings of Aditi, the mother of gods.
వస్వ్యసి రుద్రా-ఽస్యదితి-రస్యాదిత్యా-ఽసి శుక్రా-ఽసి చన్ద్రా-ఽసి బృహస్పతిస్త్వా సుమ్నే రణ్వతు రుద్రో వసుభిరా చికేతు పృథివ్యాస్త్వా మూర్ధన్నా జిఘర్మి దేవయజన ఇడాయాః పదే ఘృతవతి స్వాహా పరిలిఖితగ్ం రఖ్షః పరిలిఖితా అరాతయ ఇదమహగ్ం రఖ్షసో గ్రీవా అపి కృన్తామి యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మ ఇదమస్య గ్రీవా [గ్రీవాః, అపి కృన్తామ్యస్మే] 11 అపి కృన్తామ్యస్మే రాయస్త్వే రాయస్తోతే రాయ-స్స-న్దేవి దేవ్యోర్వశ్యా పశ్యస్వ త్వష్టీమతీ తే సపేయ సురేతా రేతో దధానా వీరం-వి దేయ తవ సన్దృశి మా-ఽహగ్ంరాయస్పోషేణ వి యోషమ్ ॥ 12 ॥ ( అస్య గ్రీవా-ఏకాన్న త్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 5)
సోమ విక్రేత నుండి సోమలతను కొనుగోలు చేయుట. సోమను విశ్వానికి మహారాజుగా కీర్తిస్తూ, ఈ క్రయవిక్రయ కర్మను పవిత్రం చేయవలసిందిగా దేవతలను ప్రార్థించుట.
Purchasing the Soma plant from the sellers. Declaring Soma to be the divine king of the universe, and invoking cosmic powers to sanctify the exchange.
అగ్ంశునా తే అగ్ంశుః పృచ్యతా-మ్పరుషా పరు-ర్గన్ధస్తే కామమవతు మదాయ రసో అచ్యుతో ఽమాత్యో-ఽసి శుక్రస్తే గ్రహో-ఽభి త్య-న్దేవగ్ం సవితారమూణ్యోః కవిక్రతుమర్చామి సత్యసవసగ్ం రత్నధామభి ప్రియ-మ్మతిమూర్ధ్వా యస్యామతిర్భా అదిద్యుత-థ్సవీమని హిరణ్యపాణిరమిమీత సుక్రతుః కృపా సువః । ప్రజాభ్యస్త్వా ప్రాణాయ త్వా వ్యానాయ త్వా ప్రజాస్త్వమను ప్రాణిహి ప్రజాస్త్వామను ప్రాణన్తు ॥ 13 ॥ (అను-సప్త చ) (అ. 6)
సోమలతను కొలిచి దానికి తగిన మూల్యాన్ని చెల్లించుట. బంగారం, ఆవులను పవిత్ర ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తూ, ఈ ప్రక్రియ ధర్మబద్ధంగా జరగాలని ప్రార్థించుట.
Measuring and paying for the Soma stalks. Using gold and cattle as sacred currency, ensuring the transactions are pure and aligned with divine laws.
సోమ-న్తే క్రీణామ్యూర్జస్వన్త-మ్పయస్వన్తం-వీర్యావన్తమభి-మాతిషాహగ్ం శుక్ర-న్తే శుక్రేణ క్రీణామి చన్ద్ర-ఞ్చన్ద్రేణామృతమమృతేన సమ్యత్తే గోరస్మే చన్ద్రాణి తపసస్తనూరసి ప్రజాపతే-ర్వర్ణస్తస్యాస్తే సహస్రపోష-మ్పుష్యన్త్యాశ్చరమేణ పశునా క్రీణామ్యస్మే తే బన్ధుర్మయి తే రాయ-శ్శ్రయన్తామస్మే జ్యోతి-స్సోమవిక్రయిణి తమో మిత్రో న ఏహి సుమిత్రధా ఇన్ద్రస్యోరు మా విశ దఖ్షిణ-ముశన్నుశన్తగ్గ్ స్యోన-స్స్యోనగ్గ్ స్వాన భ్రాజాఙ్ఘారే బమ్భారే హస్త సుహస్త కృశానవేతే వ-స్సోమ క్రయణాస్తా-న్రఖ్షద్ధ్వ-మ్మా వో దభన్న్ ॥ 14 ॥ (ఉరుం-ద్వావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 7)
సోమ క్రయవిక్రయ ఒప్పందాన్ని ముగించుట. సోమ దేవుడిని ఒక పూజ్యుడైన అతిథిగా మరియు యజ్ఞపతిగా గౌరవిస్తూ యజ్ఞశాలలోనికి ఆహ్వానించుట.
Formally concluding the Soma purchase contract. Taking physical and spiritual possession of Soma as a respected guest and king of the sacrifice.
ఉదాయుషా స్వాయుషోదోషధీనాగ్ం రసేనో-త్పర్జన్యస్య శుష్మేణోదస్థామమృతాగ్ం అను । ఉర్వన్తరిఖ్షమన్విహ్యదిత్యా-స్సదో-ఽస్యదిత్యా-స్సద ఆ సీదాస్తభ్నా-ద్ద్యామృషభో అన్తరిఖ్షమమిమీత వరిమాణ-మ్పృథివ్యా ఆ-ఽసీద-ద్విశ్వా భువనాని సమ్రా-డ్విశ్వేత్తాని వరుణస్య వ్రతాని వనేషు వ్యన్తరిఖ్ష-న్తతాన వాజమర్వథ్సు పయో అఘ్నియాసు హృథ్సు- [ ] ॥ 15 ॥ క్రతుం-వరుణో విఖ్ష్వగ్ని-న్దివి సూర్యమదధా-థ్సోమమద్రావుదుత్య-ఞ్జాతవేదస-న్దేవం-వ హన్తి కేతవః । దృశే విశ్వాయ సూర్యమ్ ॥ ఉస్రావేత-న్ధూర్షాహావనశ్రూ అవీరహణౌ బ్రహ్మచోదనౌ వరుణస్య స్కమ్భనమసి వరుణస్య స్కమ్భసర్జనమసి ప్రత్యస్తో వరుణస్య పాశః ॥ 16 ॥ ( హృథ్సు-పఞ్చత్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 8)
సోమను యజ్ఞ శకటము (బండి) పై ఉంచి స్వాగతం పలుకుట. అమరత్వాన్ని, పరిపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని మరియు ఆనందాన్ని ప్రసాదించే సోమ రాజును కీర్తించుట.
Placing the Soma on the wooden cart (shakata) and welcoming it. Reciting hymns to Soma as the bringer of immortality, health, and spiritual ecstasy.
ప్ర చ్యవస్వ భువస్పతే విశ్వాన్యభి ధామాని మా త్వా పరిపరీ విదన్మా త్వా పరిపన్థినో విదన్మా త్వా వృకా అఘాయవో మా గన్ధర్వో విశ్వావసురా దఘచ్ఛ్యేనో భూత్వా పరా పత యజమానస్య నో గృహే దేవై-స్సగ్గ్స్కృతం-యజమానస్య స్వస్త్యయన్యస్యపి పన్థామగస్మహి స్వస్తిగా-మనేహసం-యేన విశ్వాః పరి ద్విషో వృణక్తి విన్దతే వసు నమో మిత్రస్య వరుణస్య చఖ్షసే మహో దేవాయ తదృతగ్ం సపర్యత దూరేదృశే దేవజాతాయ కేతవే దివస్పుత్రాయ సూర్యాయ శగ్ంసత వరుణస్య స్కమ్భనమసి వరుణస్య స్కమ్భసర్జన-మస్యున్ముక్తో వరుణస్య పాశః ॥ 17 ॥ ( మిత్రస్య-త్రయోవిగ్ంశతిశ్చ ) (అ. 9)
సోమ రాజుకు చేసే అతిథి సత్కార పూజ (ఆతిథ్య ఇష్టి). యజ్ఞశాలలో చేరిన సోమునికి నెయ్యి, ధాన్యాలను సమర్పిస్తూ రక్షణ కల్పించమని కోరుట.
The guest-offering (Atithya Ishti) for Soma. Offering clarified butter and grains to welcome the divine king Soma, seeking his divine protection.
అగ్నే-రాతిథ్యమసి విష్ణవే త్వా సోమస్యా-ఽఽతిథ్యమసి విష్ణవే త్వా-ఽతిథేరాతిథ్యమసి విష్ణవే త్వా-ఽగ్నయే త్వా రాయస్పోషదావ్న్నే విష్ణవే త్వా శ్యేనాయ త్వా సోమభృతే విష్ణవే త్వా యా తే ధామాని హవిషా యజన్తి తా తే విశ్వా పరిభూరస్తు యజ్ఞ-ఙ్గయస్ఫానః ప్రతరణ-స్సువీరో-ఽవీరహా ప్రచరా సోమ దుర్యానదిత్యా-స్సదో-ఽస్యదిత్యా-స్సద ఆ- [సద ఆ, సీద వరుణో-ఽసి] ॥ 18 ॥ సీద వరుణో-ఽసి ధృతవ్రతో వారుణమసి శంయో-ర్దేవానాగ్ం సఖ్యాన్మా దేవానా-మపస-శ్ఛిథ్స్మహ్యాపతయే త్వా గృహ్ణామి పరిపతయే త్వా గృహ్ణామి తనూనప్త్రే త్వా గృహ్ణామి శాక్వరాయ త్వా గృహ్ణామి శక్మన్నోజిష్ఠాయ త్వా గృహ్ణామ్య-నాధృష్టమస్య-నాధృష్య-న్దేవానామోజో- ఽభిషస్తిపా అనభిశస్తే-ఽన్యమను మే దీఖ్షా-న్దీఖ్షాపతి-ర్మన్యతామను తపస్తపస్పతిరఞ్జసా సత్యముప గేషగ్ం సువితే మా ధాః ॥ 19 ॥ ( ఆ-మై-క-ఞ్చ ) (అ. 10)
తనూనపత్ర సత్కార వ్రతము (ఐక్యతా ప్రతిజ్ఞ). ఋత్విక్కులు మరియు యజమానుడు పరస్పరం ద్రోహం చేసుకోబోమని యజ్ఞాగ్ని సాక్షిగా ప్రమాణం చేయుట.
The Tanunapatra covenant. Priests and the sacrificer taking a binding oath of absolute unity, promising not to harm or betray each other.
అగ్ంశురగ్ంశుస్తే దేవ సోమా-ఽఽప్యాయతా-మిన్ద్రాయైకధనవిద ఆ తుభ్యమిన్ద్రః ప్యాయతామా త్వమిన్ద్రాయ ప్యాయస్వా-ఽఽప్యాయయ సఖీన్-థ్సన్యా మేధయా స్వస్తి తే దేవ సోమ సుత్యామశీయేష్టా రాయః ప్రేషే భగాయర్తమృతవాదిభ్యో నమో దివే నమః పృథివ్యా అగ్నే వ్రతపతే త్వం-వ్రతానాం-వ్రతపతిరసి యా మమ తనూరేషా సా త్వయి [త్వయి, యా తవ] ॥ 20 ॥ యా తవ తనూరియగ్ం సా మయి సహ నౌ వ్రతపతే వ్రతినో-ర్వ్రతాని యా తే అగ్నే రుద్రియా తనూస్తయా నః పాహి తస్యాస్తే స్వాహా యా తే అగ్నే-ఽయాశయా రజాశయా హరాశయా తనూర్వర్షిష్ఠా గహ్వరేష్ఠో-ఽగ్రం-వచో అపావధీ-న్త్వేషం-వచో అపావధీగ్ స్వాహా ॥ 21 ॥ ( త్వయి-చత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 11)
ప్రవర్గ్య కర్మ విధానం. మట్టి పాత్రలో (మహావీర) కాచిన వేడి పాలు మరియు నెయ్యిని (ఘర్మ) అశ్వినీ దేవతలకు సమర్పిస్తూ బ్రహ్మ వర్చస్సును కోరుట.
The Pravargya ritual. Offering hot boiling milk and ghee (Gharma) in the clay pot (Mahavira) to the Ashvin twin gods, symbolizing cosmic energy.
విత్తాయనీ మే-ఽసి తిక్తాయనీ మే-ఽస్యవతాన్మా నాథితమవతాన్మా వ్యథితం-విదేరగ్నిర్నభో నామాగ్నే అఙ్గిరో యో-ఽస్యా-మ్పృథివ్యామస్యాయుషా నామ్నేహి యత్తే-ఽనాధృష్ట-న్నామ యజ్ఞియ-న్తేన త్వా-ఽఽదధే-ఽగ్నే అఙ్గిరో యో ద్వితీయస్యా-న్తృతీయస్యా-మ్పృథివ్యా-మస్యాయుషా నామ్నేహి యత్తే-ఽనాధృష్ట-న్నామ- [ ] 22 యజ్ఞియ-న్తేన త్వా-ఽఽదధే సిగ్ంహీరసి మహిషీరస్యురు ప్రథస్వోరు తే యజ్ఞపతిః ప్రథతా-న్ధ్రువా-ఽసి దేవేభ్య-శ్శున్ధస్వ దేవేభ్య-శ్శుమ్భస్వేన్ద్రఘోషస్త్వా వసుభిః పురస్తా-త్పాతు మనోజవాస్త్వా పితృభి-ర్దఖ్షిణతః పాతు ప్రచేతాస్త్వా రుద్రైః పశ్చా-త్పాతు విశ్వకర్మా త్వా-ఽఽదిత్యైరుత్తరతః పాతు సిగ్ంహీరసి సపత్నసాహీ స్వాహా సిగ్ంహీరసి సుప్రజావని-స్స్వాహా సిగ్ంహీ- [సిగ్ంహీః, అసి రాయస్పోషవని-స్స్వాహా] 23 రసి రాయస్పోషవని-స్స్వాహా సిగ్ంహీరస్యాదిత్యవని-స్స్వాహా సిగ్ంహీరస్యా వహ దేవాన్దేవయతే యజమానాయ స్వాహా భూతేభ్యస్త్వా విశ్వాయురసి పృథివీ-న్దృగ్ంహ ధ్రువఖ్షిదస్యన్తరిఖ్ష-న్దృగ్ంహాచ్యుతఖ్షిదసి దివ-న్దృగ్ంహాగ్నే-ర్భస్మాస్యగ్నేః పురీషమసి ॥ 24 ॥ (నామ-సుప్రజావని-స్స్వాహా సిగ్ంసీః; పఞ్చత్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 12)
ఉపసద్ యజ్ఞ హోమములు. శత్రువుల ఆధ్యాత్మిక కోటలను బద్దలు కొట్టడానికి అగ్ని, సోమ మరియు విష్ణువులకు హవిస్సులను సమర్పించుట.
The Upasad sacrifices. Offering oblations to Agni, Soma, and Vishnu to build the spiritual fortress and destroy all negative energies.
యుఞ్జతే మన ఉత యుఞ్జతే ధియో విప్రా విప్రస్య బృహతో విపశ్చితః । వి హోత్రా దధే వయునావిదేక ఇన్మహీ దేవస్య సవితుః పరిష్టుతిః ॥ సువాగ్దేవ దుర్యాగ్ం ఆ వద దేవశ్రుతౌ దేవేష్వా ఘోషేథామా నో వీరో జాయతా-ఙ్కర్మణ్యో యగ్ం సర్వే-ఽను జీవామ యో బహూనామసద్వశీ ॥ ఇదం-విష్ణు-ర్విచక్రమే త్రేధా ని దధే పదమ్ ॥ సమూఢమస్య [సమూఢమస్య, పాగ్ంసుర] 25 పాగ్ంసుర ఇరావతీ ధేనుమతీ హి భూతగ్ం సూయవసినీ మనవే యశస్యే । వ్యస్కభ్నా-ద్రోదసీ విష్ణురేతే దాధార పృథివీమభితో మయూఖైః ॥ ప్రాచీ ప్రేతమద్ధ్వర-ఙ్కల్పయన్తీ ఊర్ధ్వం-యజ్ఞ-న్నయత-మ్మా జీహ్వరతమత్ర రమేథాం-వర్ష్మ-న్పృథివ్యా దివో వా విష్ణవుత వా పృథివ్యా మహో వా విష్ణవుత వా-ఽన్తరిఖ్షాద్ధస్తౌ పృణస్వ బహుభి-ర్వసవ్యైరా ప్ర యచ్ఛ [ప్ర యచ్ఛ, దఖ్షిణాదోత] 26 దఖ్షిణాదోత సవ్యాత్ । విష్ణోర్నుకం-వీర్యాణి ప్ర వోచం-యః పార్థివాని విమమే రజాగ్ంసి యో అస్కభాయదుత్తరగ్ం సధస్థం-విచక్రమాణ స్త్రేధోరుగాయో విష్ణో రరాటమసి విష్ణోః పృష్ఠమసి విష్ణో-శ్శ్ఞప్త్రే స్థో విష్ణో-స్స్యూరసి విష్ణో-ర్ధ్రువమసి వైష్ణవమసి విష్ణవే త్వా ॥ 27 ॥ ( అస్య-యచ్ఛైకాన్న చత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 13)
ఉత్తరవేది (ప్రధాన యజ్ఞ వేదిక) నిర్మాణం మరియు కొలతలు. సోమ రసాన్ని సమర్పించే ప్రధాన యజ్ఞ గుండాన్ని శుద్ధి చేసి పవిత్రీకరించుట.
Measuring and preparing the high altar (Uttaravedi). Sanctifying the earth where the main Soma offerings will be poured into the fire.
కృణుష్వ పాజః ప్రసితిన్న పృథ్వీం-యాహి రాజేవామవాగ్ం ఇభేన । తృష్వీమను ప్రసితిం-ద్రూణానో-ఽస్తా-ఽసి విద్ధ్య రఖ్షస స్తపిష్ఠైః ॥ తవ భ్రమాస ఆశుయా పన్తత్యను స్పృశ-ధృషతా శోశుచానః । తపూగ్ష్యగ్నే జుహ్వా పతఙ్గానసన్దితో విసృజ విష్వగుల్కాః ॥ ప్రతిస్పశో విసృజ-తూర్ణితమో భవా పాయుర్విశో అస్యా అదబ్ధః । యో నో దూరే అఘశగ్ంసో [అఘశగ్ంసః, యో అన్త్యగ్నే] 28 యో అన్త్యగ్నే మాకిష్టే వ్యథిరా దధర్షీత్ ॥ ఉదగ్నే తిష్ఠ ప్రత్యా ఽఽతనుష్వ న్యమిత్రాగ్ం ఓషతా-త్తిగ్మహేతే । యో నో అరాతిగ్ం సమిధాన చక్రే నీచా త-న్ధఖ్ష్యతస-న్న శుష్కమ్ ॥ ఊర్ధ్వో భవ ప్రతివిద్ధ్యా-ఽద్ధ్యస్మదావిష్కృణుష్వ దైవ్యాన్యగ్నే । అవస్థిరా తనుహి యాతుజూనా-ఞ్జామిమజామిం ప్రమృణీహి శత్రూన్ ॥ స తే [స తే, జానాతి సుమతిం] 29 జానాతి సుమతిం-య విష్ఠయ ఈవతే బ్రహ్మణే గాతుమైరత్ । విశ్వాన్యస్మై సుదినాని రాయో ద్యుమ్నాన్యర్యో విదురో అభి ద్యౌత్ ॥ సేదగ్నే అస్తు సుభగ-స్సుదాను-ర్యస్త్వా నిత్యేన హవిషాయ ఉక్థైః । పిప్రీషతి స్వ ఆయుషి దురోణే విశ్వేదస్మై సుదినా సా-ఽసదిష్టిః ॥ అర్చామి తే సుమతి-ఙ్ఘోష్యర్వాఖ్-సన్తే వా వా తా జరతా- [వా వా తా జరతామ్, ఇయఙ్గీః] 30 మియఙ్గీః । స్వశ్వాస్త్వా సురథా మర్జయేమాస్మే ఖ్షత్రాణి ధారయేరను ద్యూన్ ॥ ఇహ త్వా భూర్యా చరే దుపత్మ-న్దోషావస్త-ర్దీదివాగ్ంసమను ద్యూన్ । క్రీడన్తస్త్వా సుమనస-స్సపేమాభి ద్యుమ్నా తస్థివాగ్ంసో జనానామ్ ॥ యస్త్వా-స్వశ్వ-స్సుహిరణ్యో అగ్న ఉపయాతి వసుమతా రథేన । తస్య త్రాతా-భవసి తస్య సఖా యస్త ఆతిథ్యమానుషగ్ జుజోషత్ ॥ మహో రుజామి - [ ] 31 బన్ధుతా వచోభిస్తన్మా పితుర్గోతమాద-న్వియాయ । త్వన్నో అస్య వచస-శ్చికిద్ధి హోతర్యవిష్ఠ సుక్రతో దమూనాః ॥ అస్వప్నజ స్తరణయ-స్సుశేవా అతన్ద్రాసో-ఽవృకా అశ్రమిష్ఠాః । తే పాయవ-స్సద్ధ్రియఞ్చో నిషద్యా-ఽగ్నే తవనః పాన్త్వమూర ॥ యే పాయవో మామతేయ-న్తే అగ్నే పశ్యన్తో అన్ధ-న్దురితాదరఖ్షన్న్ । రరఖ్షతాన్-థ్సుకృతో విశ్వవేదా దిఫ్సన్త ఇద్రిపవో నా హ [నా హ, దేభుః] 32 దేభుః ॥ త్వయా వయగ్ం సధన్య-స్త్వోతా-స్తవ ప్రణీత్యశ్యామ వాజాన్ । ఉభా శగ్ంసా సూదయ సత్యతాతే-ఽనుష్ఠుయా కృణుహ్యహ్రయాణ ॥ అయా తే అగ్నే సమిధా విధేమ ప్రతిస్తోమగ్ం శస్యమాన-ఙ్గృభాయ । దహాశసో రఖ్షసః పాహ్యస్మా-న్ద్రుహో నిదో మిత్రమహో అవద్యాత్ ॥ రఖ్షోహణం వాజినమాజిఘర్మి మిత్ర-మ్ప్రథిష్ఠ-ముపయామి శర్మ । శిశానో అగ్నిః క్రతుభి-స్సమిద్ధస్సనో దివా [దివా, సరిషః పాతు నక్తం] 33 సరిషః పాతు నక్తమ్ ॥ విజ్యోతిషా బృహతా భాత్యగ్ని-రావి-ర్విశ్వాని కృణుతే మహిత్వా । ప్రాదేవీ-ర్మాయా-స్సహతే-దురేవా-శ్శిశీతే శృఙ్గే రఖ్షసే వినిఖ్షే ॥ ఉత స్వానాసో దివిషన్త్వగ్నే స్తిగ్మాయుధా రఖ్షసే హన్తవా ఉ । మదే చిదస్య ప్రరుజన్తి భామా న వరన్తే పరిబాధో అదేవీః ॥ 34 ॥ (అఘశగ్ంసః-స తే-జరతాగ్ం-రుజామి-హ -దివై - కచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 14)
ఉత్తరవేదిపైకి పవిత్రాగ్నిని తీసుకెళ్ళి స్థాపించుట. అగ్ని దేవుడు ప్రజ్వరిల్లి, సమర్పించిన హవిస్సులను దేవతలకు చేరవేయాలని ప్రార్థించుట.
Formally carrying and placing the sacred fire on the high altar. Praying to Agni to shine brightly, consume the offerings, and carry them to the gods.
(ఆపో-వస్వ్యసి యా తవే-యఙ్గీ-శ్చతుస్త్రిగ్ంశత్ ।) (ఆప ఉన్దన్, త్వదేవీః) ॥ హరిః ఓమ్ ॥
యజ్ఞ పశువును యూపస్తంభానికి బంధించుట. సమస్త జీవుల శ్రేయస్సు కొరకు మరియు దైవ ప్రీతి కొరకు ఈ ప్రతీకాత్మక కర్మను సమర్పించుట.
Binding the animal victim to the sacrificial post (yupa). Invoking the deities to accept the symbolic sacrifice for the welfare of all living beings.