బిల్వాష్టకం

తాత్పర్యము: త్రిగుణాత్మకమైనది, మూడు దళములు గలది, శివుని మూడు నేత్రములను పోలినది, త్రివిధ ఆయుధముల వంటిదైన ఒక్క బిల్వపత్రమును పరమశివునికి సమర్పించుట ద్వారా మూడు జన్మల పాపములు నశించును.

తాత్పర్యము: కోమలమైన మూడు దళములు కలిగి, నిర్మలమైనది, ముళ్ళతో కూడిన కొమ్మలతో కూడియున్న ఒక్క పవిత్ర బిల్వపత్రమును సదాశివునికి సమర్పించుట ద్వారా సకల పాపములు నశించును.

తాత్పర్యము: సమస్త నరక బాధలను హరించేది, కోటి జన్మల సంచిత పాపాలను సమూలంగా భస్మం చేసే ఒక్క దివ్య బిల్వపత్రమును సమర్పించి శివసాయుజ్యాన్ని పొందుదును.

తాత్పర్యము: సాలగ్రామ పూజా ఫలమును, కోటి కన్యాదాన పుణ్యఫలమును సమానముగా ప్రసాదించే పరమ పవిత్రమైన బిల్వపత్రమును శివునికి సమర్పిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము: కాశీ క్షేత్ర దర్శనము, గంగాస్నానము మరియు కోటి యజ్ఞముల ఫలమును ఒక్క బిల్వపత్ర సమర్పణ ద్వారా పరమేశ్వరుడు అనుగ్రహించును.

తాత్పర్యము: తులసి, మారేడు మొదలైన పవిత్ర వృక్షములలో పరమశివునికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన బిల్వదళమును సమర్పించి సమస్త భయముల నుండి విముక్తి పొందుదును.

తాత్పర్యము: లక్ష్మీదేవికి నివాసమైన బిల్వవృక్షము యొక్క దివ్య పత్రములతో శివుని అర్చించుట ద్వారా దారిద్ర్యము నశించి అఖండ ఐశ్వర్యము సిద్ధించును.

తాత్పర్యము: ఈ పవిత్ర బిల్వాష్టకమును శివసన్నిధిలో పఠిస్తూ బిల్వార్చన చేసే భక్తులు శివలోకమును పొంది నిత్యానందాన్ని అనుభవిస్తారు.

పదార్థము: • సాలగ్రామేషు = సాలగ్రామేషు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • విప్రాణాం = విప్రాణాం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • తటాకం = తటాకం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • దశకూపయోః = దశకూపయోః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • యజ్ఞ్నకోటి = యజ్ఞ్నకోటి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సహస్రస్య = సహస్రస్య అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: సాలగ్రామేషు, విప్రాణాం, తటాకం, దశకూపయోః, యజ్ఞ్నకోటి, సహస్రస్య మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • దంతి = దంతి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కోటి = కోటి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సహస్రేషు = సహస్రేషు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అశ్వమేధశతక్రతౌ = అశ్వమేధశతక్రతౌ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కోటికన్యా = కోటికన్యా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మహాదానం = మహాదానం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: దంతి, కోటి, సహస్రేషు, అశ్వమేధశతక్రతౌ, కోటికన్యా, మహాదానం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • బిల్వాణాం = బిల్వాణాం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • దర్శనం = దర్శనం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పుణ్యం = పుణ్యం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • స్పర్శనం = స్పర్శనం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పాపనాశనమ్ = పాపనాశనమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అఘోర = అఘోర అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: బిల్వాణాం, దర్శనం, పుణ్యం, స్పర్శనం, పాపనాశనమ్, అఘోర మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • సహస్రవేద = సహస్రవేద అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పాటేషు = పాటేషు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • బ్రహ్మస్తాపనముచ్యతే = బ్రహ్మస్తాపనముచ్యతే అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అనేకవ్రత = అనేకవ్రత అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కోటీనాం = కోటీనాం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఏకబిల్వం = ఏకబిల్వం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: సహస్రవేద, పాటేషు, బ్రహ్మస్తాపనముచ్యతే, అనేకవ్రత, కోటీనాం, ఏకబిల్వం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • అన్నదాన = అన్నదాన అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సహస్రేషు = సహస్రేషు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సహస్రోపనయనం = సహస్రోపనయనం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • తధా = తధా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అనేక = అనేక అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • జన్మపాపాని = జన్మపాపాని అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: అన్నదాన, సహస్రేషు, సహస్రోపనయనం, తధా, అనేక, జన్మపాపాని మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • బిల్వాష్టకమిదం = బిల్వాష్టకమిదం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పుణ్యం = పుణ్యం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పఠేశ్శివ = పఠేశ్శివ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సన్నిధౌ = సన్నిధౌ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శివలోకమవాప్నోతి = శివలోకమవాప్నోతి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఏకబిల్వం = ఏకబిల్వం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: బిల్వాష్టకమిదం, పుణ్యం, పఠేశ్శివ, సన్నిధౌ, శివలోకమవాప్నోతి, ఏకబిల్వం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము & తాత్పర్యము: ఈ శ్లోకము (15) Bilvaashtakam నందు భగవంతుని అనంతమైన దివ్య స్వరూపమును, జ్ఞాన తేజస్సును మరియు సర్వరక్షణను భక్తితో స్తుతిస్తున్నది. తాత్పర్యము: ఓ భగవానుడా! నీ దివ్య మంగళ స్వరూపమునకు, సమస్త లోకముల రక్షణ శక్తికి మరియు అభయ ప్రదానమునకు భక్తితో ప్రణమిల్లుతున్నాము.

పదార్థము: • త్రిదళం = త్రిదళం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • త్రిగుణాకారం = త్రిగుణాకారం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • త్రినేత్రం = త్రినేత్రం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • త్రియాయుధమ్ = త్రియాయుధమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • త్రిజన్మ = త్రిజన్మ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పాపసంహారం = పాపసంహారం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: త్రిదళం, త్రిగుణాకారం, త్రినేత్రం, త్రియాయుధమ్, త్రిజన్మ, పాపసంహారం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • త్రిశాఖైః = త్రిశాఖైః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • బిల్వపత్రైశ్చ = బిల్వపత్రైశ్చ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అచ్ఛిద్రైః = అచ్ఛిద్రైః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కోమలైః = కోమలైః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శుభైః = శుభైః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • తవపూజాం = తవపూజాం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: త్రిశాఖైః, బిల్వపత్రైశ్చ, అచ్ఛిద్రైః, కోమలైః, శుభైః, తవపూజాం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • దర్శనం = దర్శనం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • బిల్వవృక్షస్య = బిల్వవృక్షస్య అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • స్పర్శనం = స్పర్శనం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పాపనాశనమ్ = పాపనాశనమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అఘోరపాపసంహారం = అఘోరపాపసంహారం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఏకబిల్వం = ఏకబిల్వం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: దర్శనం, బిల్వవృక్షస్య, స్పర్శనం, పాపనాశనమ్, అఘోరపాపసంహారం, ఏకబిల్వం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • సాలగ్రామేషు = సాలగ్రామేషు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • విప్రేషు = విప్రేషు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • తటాకే = తటాకే అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వనకూపయోః = వనకూపయోః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • యజ్ఞ్నకోటి = యజ్ఞ్నకోటి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సహస్రాణాం = సహస్రాణాం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: సాలగ్రామేషు, విప్రేషు, తటాకే, వనకూపయోః, యజ్ఞ్నకోటి, సహస్రాణాం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • దంతికోటి = దంతికోటి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సహస్రేషు = సహస్రేషు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అశ్వమేధ = అశ్వమేధ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శతాని = శతాని అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కోటికన్యాప్రదానేన = కోటికన్యాప్రదానేన అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఏకబిల్వం = ఏకబిల్వం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: దంతికోటి, సహస్రేషు, అశ్వమేధ, శతాని, కోటికన్యాప్రదానేన, ఏకబిల్వం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • ఏకం = ఏకం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • బిల్వపత్రైశ్చ = బిల్వపత్రైశ్చ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కోటియజ్ఞ్న = కోటియజ్ఞ్న అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఫలం = ఫలం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • లభేత్ = లభేత్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మహాదేవైశ్చ = మహాదేవైశ్చ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: ఏకం, బిల్వపత్రైశ్చ, కోటియజ్ఞ్న, ఫలం, లభేత్, మహాదేవైశ్చ మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • కాశీక్షేత్రే = కాశీక్షేత్రే అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నివాసం = నివాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కాలభైరవ = కాలభైరవ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • దర్శనమ్ = దర్శనమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • గయాప్రయాగ = గయాప్రయాగ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • దృష్ట్వా = దృష్ట్వా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: కాశీక్షేత్రే, నివాసం, కాలభైరవ, దర్శనమ్, గయాప్రయాగ, దృష్ట్వా మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము: • ఉమయా = ఉమయా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • దేవేశం = దేవేశం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వాహనం = వాహనం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నందిశంకరమ్ = నందిశంకరమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ముచ్యతే = ముచ్యతే అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సర్వపాపేభ్యో = సర్వపాపేభ్యో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: ఉమయా, దేవేశం, వాహనం, నందిశంకరమ్, ముచ్యతే, సర్వపాపేభ్యో మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పదార్థము & తాత్పర్యము: ఈ శ్లోకము (25) Bilvaashtakam నందు భగవంతుని అనంతమైన దివ్య స్వరూపమును, జ్ఞాన తేజస్సును మరియు సర్వరక్షణను భక్తితో స్తుతిస్తున్నది. తాత్పర్యము: ఓ భగవానుడా! నీ దివ్య మంగళ స్వరూపమునకు, సమస్త లోకముల రక్షణ శక్తికి మరియు అభయ ప్రదానమునకు భక్తితో ప్రణమిల్లుతున్నాము.