నిర్వాణ షట్కం

మనః = మనస్సు బుద్ధి = బుద్ధి (ఆలోచించే శక్తి) అహంకార = అహంకారము (నేను అనే భావన) చిత్తాని = చిత్తము (స్మృతి లేదా జ్ఞాపకశక్తి) న అహం = నేను కాను న చ = మరియు కాను శ్రోత్ర = చెవులు (శ్రవణేంద్రియం) జిహ్వే = నాలుక (రసనేంద్రియం) న చ ఘ్రాణ = ముక్కు (ఘ్రాణేంద్రియం) కాను నేత్రే = కళ్ళు (దర్శనేంద్రియం) కాను న చ వ్యోమ = ఆకాశం కాను భూమిః = భూమి కాను న తేజః = తేజస్సు (అగ్ని) కాను న వాయుః = వాయువు (గాలి) కాను చిద్-ఆనంద రూపః = జ్ఞాన, ఆనంద స్వరూపుడైన శివః అహం = శివుడను నేను శివః అహం = శివుడను నేను

న చ ప్రాణ సంజ్ఞః = ప్రాణము అనబడే శక్తిని కాను న వై పంచవాయుః = ఐదు రకాల వాయువులను (ప్రాణ, అపాన, వ్యాన, ఉదాన, సమాన) కాను న వా సప్తధాతుః = ఏడు రకాల శరీర ధాతువులను (రస, రక్త, మాంస, మేదస్సు, అస్థి, మజ్జ, శుక్రము) కాను న వా పంచకోశాః = ఐదు కోశాలను (అన్నమయ, ప్రాణమయ, మనోమయ, విజ్ఞానమయ, ఆనందమయ కోశాలు) కాను న వాక్ = వాక్కు (నోరు) కాను పాణి = చేతులు కాను పాదౌ = కాళ్ళు కాను న చ ఉపస్థ = ఉపస్థ (జననేంద్రియం) కాను పాయూ = పాయువు (విసర్జనేంద్రియం) కాను చిదానంద రూపః = చిదానంద స్వరూపుడనైన శివోఽహం = శివుడను నేను

మే = నాకు ద్వేషరాగౌ = ద్వేషము (అసహ్యం), రాగము (ఆసక్తి/వ్యామోహం) న = లేవు మే = నాకు లోభ మోహౌ = లోభము (పిసినారితనము), మోహము (ఆకర్షణ) న = లేవు మే = నాకు మదః = మదము (గర్వము) నైవ = లేదు మాత్సర్య భావః = అసూయ స్వభావము నైవ = అసలే లేదు న ధర్మః = ధర్మము లేదు న చ అర్థః = అర్థము (ధనము) లేదు న కామః = కామము (కోరిక) లేదు న మోక్షః = మోక్షము లేదు చిదానంద రూపః = చిదానంద స్వరూపుడనైన శివోఽహం = శివుడను నేను

న పుణ్యం = పుణ్యము లేదు న పాపం = పాపము లేదు న సౌఖ్యం = సుఖము లేదు న దుఃఖం = దుఃఖము లేదు న మంత్రః = మంత్రము లేదు న తీర్థం = పుణ్యతీర్థము లేదు న వేదాః = వేదములు లేవు న యజ్ఞః = యజ్ఞము లేదు అహం = నేను భోజనం నైవ = అనుభవించబడే వస్తువును (భోగ్యము) కాను న భోజ్యం = భోజన క్రియను కాను న భోక్తా = అనుభవించేవాడిని (భోక్తను) కాను చిదానంద రూపః = చిదానంద స్వరూపుడనైన శివోఽహం = శివుడను నేను

న మృత్యుః = మరణము లేదు న శంకా = సందేహము లేదా భయము లేదు మే = నాకు జాతి భేదః = జాతి/కుల భేదములు న = లేవు మే = నాకు పితా నైవ = తండ్రి లేడు మాతా నైవ = తల్లి లేదు న జన్మః = పుట్టుక లేదు న బంధుః = చుట్టాలు లేరు న మిత్రం = స్నేహితులు లేరు గురుః నైవ = గురువు లేదు శిష్యః నైవ = శిష్యుడు లేదు చిదానంద రూపః = చిదానంద స్వరూపుడనైన శివోఽహం = శివుడను నేను

అహం = నేను నిర్వికల్పః = వికల్పములు (భేదములు లేదా మార్పులు) లేనివాడను నిరాకార రూపః = రూపము లేనివాడను విభుత్వాత్ చ = సర్వవ్యాపి అయి ఉండుట చేత సర్వత్ర = అంతటా సర్వ-ఇంద్రియాణామ్ = సమస్త ఇంద్రియములలోనూ (ఉన్నాను) న చ అసంగతం = ఎక్కడా అంటుకోనివాడను (సంగము లేనివాడను) నైవ ముక్తిః = బంధము లేకపోవుట వల్ల ముక్తి కూడా లేనివాడను న మేయః = కొలవడానికి లేదా ప్రమాణము ద్వారా తెలుసుకోవడానికి వీలుపడనివాడను చిదానంద రూపః = చిదానంద స్వరూపుడనైన శివోఽహం = శివుడను నేను