అగ్నయే-ఽన్నవతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః కామయేతా-ఽన్నవాన్-థ్స్యామిత్యగ్ని-మేవా-న్నవన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనమన్నవన్త-ఙ్కరోత్యన్నవానేవ భవత్యగ్నయే-ఽన్నాదాయ పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః కామయేతా-ఽన్నాద-స్స్యామిత్యగ్ని-మేవాన్నాదగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మన్నాద-ఙ్కరోత్యన్నాద - [-కరోత్యన్నాదః, ఏవ భవత్యగ్నయే-ఽన్నపతయే] 15
ఏవ భవత్యగ్నయే-ఽన్నపతయే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః-కామయేతా-ఽన్నపతి-స్స్యా-మిత్యగ్ని-మేవా-ఽన్నపతిగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మన్నపతి-ఙ్కరోత్యన్నపతి-రేవ భవత్యగ్నయే పవమానాయ పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేదగ్నయే పావకాయాగ్నయే శుచయే జ్యోగామయావీ యదగ్నయే పవమానాయ నిర్వపతి ప్రాణ-మేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే - [యదగ్నయే, పావకాయ వాచ-] 16
పావకాయ వాచ-మేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే శుచయ ఆయు-రేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాత్యుత యదీతాసు-ర్భవతి జీవత్యేవైతా-మేవ నిర్వపే-చ్చఖ్షుష్కామో యదగ్నయే పవమానాయ నిర్వపతి ప్రాణ-మేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే పావకాయ వాచ-మేవాస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే శుచయే చఖ్షు-రేవాస్మి-న్తేన దధా- [చఖ్షురేవాస్మి-న్తేన దధాతి, ఉత యద్యన్ధో] 17
n-త్యుత యద్యన్ధో భవతి ప్రైవ పశ్యత్యగ్నయే పుత్రవతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-దిన్ద్రాయ పుత్రిణే పురోడాశ-మేకాదశకపాల-మ్ప్రజాకామో-ఽగ్ని-రేవా-ఽస్మై ప్రజా-మ్ప్రజనయతి వృద్ధా-మిన్ద్రః ప్ర యచ్ఛత్యగ్నయే రసవతే-ఽజఖ్షీరే చరు-న్నిర్వపేద్యః కామయేత రసవాన్-థ్స్యా-మిత్యగ్ని-మేవ రసవన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనగ్ం రసవన్త-ఙ్కరోతి [రసవన్త-ఙ్కరోతి, రసవానేవ] 18
రసవానేవ భవత్యజఖ్షీరే భవత్యాగ్నేయీ వా ఏషా యదజా సాఖ్షాదేవ రసమవ రున్ధే-ఽగ్నయే వసుమతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః కామయేత వసుమాన్-థ్స్యామిత్యగ్ని-మేవ వసుమన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనం-వసుమన్త-ఙ్కరోతి వసుమానేవ భవత్యగ్నయే వాజసృతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నివర్పే-థ్సఙ్గ్రామే సం-య త్తే వాజం- [సం-య త్తే వాజమ్, వా ఏష సిసీర్షతి] 19
n-వా ఏష సిసీర్షతి య-స్సగ్రామ్మ-ఞ్జిగీషత్యగ్నిః ఖలు వై దేవానాం-వాజసృ-దగ్ని-మేవ వాజసృతగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి ధావతి వాజగ్ం హన్తి వృత్ర-ఞ్జయతి తగ్ం సగ్రామ్మ-మథో అగ్నిరివ న ప్రతిధృషే భవత్యగ్నయే-ఽగ్నివతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-ద్యస్యాగ్నా- వగ్ని- మభ్యుద్ధరేయు-ర్నిర్దిష్టభాగో వా ఏతయో-రన్యో-ఽనిర్దిష్టభాగో-ఽన్యస్తౌ సభంవ న్తౌ యజమాన- [యజమానమ్, అభి] 20
n-మభి స-మ్భవత-స్స ఈశ్వర ఆర్తి-మార్తో-ర్య-దగ్నయే-ఽగ్నివతే నిర్వపతి భాగధేయేనైవైనౌ శమయతి నా-ఽఽర్తిమార్చ్ఛతి యజమానో-ఽగ్నయే జ్యోతిష్మతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-ద్యస్యా-గ్నిరుద్ధృతో-ఽహుతే-ఽగ్నిహోత్ర ఉద్వాయేదపర ఆదీప్యా-ఽనూద్ధృత్య ఇత్యాహుస్త-త్తథా న కార్యం-య-ద్భాగధేయమభి పూర్వ ఉద్ధ్రియతే కిమపరో-ఽభ్యు- [కిమపరో-ఽభ్యుత్, హ్రియేతేతి తాన్యేవా] 21
n-ద్ధ్రియేతేతి తాన్యేవా వఖ్షాణాని సన్నిధాయ మన్థేదితః ప్రథమ-ఞ్జజ్ఞే అగ్ని-స్స్వాద్యోనేరధి జాతవేదాః ।
స గాయత్రియా త్రిష్టుభా జగత్యా దేవేభ్యో హవ్యం-వ హతు ప్రజానన్నితి ఛన్దోభి-రేవైనగ్గ్ స్వాద్యోనేః ప్రజనయత్యేష వా వ సో-ఽగ్నిరిత్యాహు ర్జ్యోతిస్త్వా అస్య పరాపతిత-మితి యదగ్నయే జ్యోతిష్మతే నిర్వపతి యదేవాస్య జ్యోతిః పరాపతిత-న్తదేవావ రున్ధే ॥ 22 ॥ (కరోత్యన్నాదో - దధాతి యదగ్నయే - శుచయే చఖ్షురేవాస్మి-న్తేన దధాతి -కరోతి - వాజం -యజమాన - ము - దేవాస్య - షట్చ) (అ. 4)
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (4): అగ్నయే-ఽన్నవతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః కామయేతా-ఽన్నవాన్-థ్స్యామిత్యగ్ని-మేవా-న్నవన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనమన్నవన్త-ఙ్కరోత్యన్నవానేవ భవత్యగ్నయే-ఽన్నాదాయ పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః కామయేతా-ఽన్నాద-స్స్యామిత్యగ్ని-మేవాన్నాదగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మన్నాద-ఙ్కరోత్యన్నాద - [-కరోత్యన్నాదః, ఏవ భవత్యగ్నయే-ఽన్నపతయే] 15 ఏవ భవత్యగ్నయే-ఽన్నపతయే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః-కామయేతా-ఽన్నపతి-స్స్యా-మిత్యగ్ని-మేవా-ఽన్నపతిగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మన్నపతి-ఙ్కరోత్యన్నపతి-రేవ భవత్యగ్నయే పవమానాయ పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేదగ్నయే పావకాయాగ్నయే శుచయే జ్యోగామయావీ యదగ్నయే పవమానాయ నిర్వపతి ప్రాణ-మేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే - [యదగ్నయే, పావకాయ వాచ-] 16 పావకాయ వాచ-మేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే శుచయ ఆయు-రేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాత్యుత యదీతాసు-ర్భవతి జీవత్యేవైతా-మేవ నిర్వపే-చ్చఖ్షుష్కామో యదగ్నయే పవమానాయ నిర్వపతి ప్రాణ-మేవా-ఽస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే పావకాయ వాచ-మేవాస్మి-న్తేన దధాతి యదగ్నయే శుచయే చఖ్షు-రేవాస్మి-న్తేన దధా- [చఖ్షురేవాస్మి-న్తేన దధాతి, ఉత యద్యన్ధో] 17 n-త్యుత యద్యన్ధో భవతి ప్రైవ పశ్యత్యగ్నయే పుత్రవతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-దిన్ద్రాయ పుత్రిణే పురోడాశ-మేకాదశకపాల-మ్ప్రజాకామో-ఽగ్ని-రేవా-ఽస్మై ప్రజా-మ్ప్రజనయతి వృద్ధా-మిన్ద్రః ప్ర యచ్ఛత్యగ్నయే రసవతే-ఽజఖ్షీరే చరు-న్నిర్వపేద్యః కామయేత రసవాన్-థ్స్యా-మిత్యగ్ని-మేవ రసవన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనగ్ం రసవన్త-ఙ్కరోతి [రసవన్త-ఙ్కరోతి, రసవానేవ] 18 రసవానేవ భవత్యజఖ్షీరే భవత్యాగ్నేయీ వా ఏషా యదజా సాఖ్షాదేవ రసమవ రున్ధే-ఽగ్నయే వసుమతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపేద్యః కామయేత వసుమాన్-థ్స్యామిత్యగ్ని-మేవ వసుమన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనం-వసుమన్త-ఙ్కరోతి వసుమానేవ భవత్యగ్నయే వాజసృతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నివర్పే-థ్సఙ్గ్రామే సం-య త్తే వాజం- [సం-య త్తే వాజమ్, వా ఏష సిసీర్షతి] 19 n-వా ఏష సిసీర్షతి య-స్సగ్రామ్మ-ఞ్జిగీషత్యగ్నిః ఖలు వై దేవానాం-వాజసృ-దగ్ని-మేవ వాజసృతగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి ధావతి వాజగ్ం హన్తి వృత్ర-ఞ్జయతి తగ్ం సగ్రామ్మ-మథో అగ్నిరివ న ప్రతిధృషే భవత్యగ్నయే-ఽగ్నివతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-ద్యస్యాగ్నా- వగ్ని- మభ్యుద్ధరేయు-ర్నిర్దిష్టభాగో వా ఏతయో-రన్యో-ఽనిర్దిష్టభాగో-ఽన్యస్తౌ సభంవ న్తౌ యజమాన- [యజమానమ్, అభి] 20 n-మభి స-మ్భవత-స్స ఈశ్వర ఆర్తి-మార్తో-ర్య-దగ్నయే-ఽగ్నివతే నిర్వపతి భాగధేయేనైవైనౌ శమయతి నా-ఽఽర్తిమార్చ్ఛతి యజమానో-ఽగ్నయే జ్యోతిష్మతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-ద్యస్యా-గ్నిరుద్ధృతో-ఽహుతే-ఽగ్నిహోత్ర ఉద్వాయేదపర ఆదీప్యా-ఽనూద్ధృత్య ఇత్యాహుస్త-త్తథా న కార్యం-య-ద్భాగధేయమభి పూర్వ ఉద్ధ్రియతే కిమపరో-ఽభ్యు- [కిమపరో-ఽభ్యుత్, హ్రియేతేతి తాన్యేవా] 21 n-ద్ధ్రియేతేతి తాన్యేవా వఖ్షాణాని సన్నిధాయ మన్థేదితః ప్రథమ-ఞ్జజ్ఞే అగ్ని-స్స్వాద్యోనేరధి జాతవేదాః । స గాయత్రియా త్రిష్టుభా జగత్యా దేవేభ్యో హవ్యం-వ హతు ప్రజానన్నితి ఛన్దోభి-రేవైనగ్గ్ స్వాద్యోనేః ప్రజనయత్యేష వా వ సో-ఽగ్నిరిత్యాహు ర్జ్యోతిస్త్వా అస్య పరాపతిత-మితి యదగ్నయే జ్యోతిష్మతే నిర్వపతి యదేవాస్య జ్యోతిః పరాపతిత-న్తదేవావ రున్ధే ॥ 22 ॥ (కరోత్యన్నాదో - దధాతి యదగ్నయే - శుచయే చఖ్షురేవాస్మి-న్తేన దధాతి -కరోతి - వాజం -యజమాన - ము - దేవాస్య - షట్చ) (అ. 4)
తాత్పర్యము:
2.2 - ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.