నివీత-మ్మనుష్యాణా-మ్ప్రాచీనావీత-మ్పితృణాముపవీత-న్దేవానాముప వ్యయతే దేవలఖ్ష్మమేవ త-త్కురుతే తిష్ఠన్నన్వాహ తిష్ఠన్న్. హ్యాశ్రుతతరం-వదతి తిష్ఠన్నన్వాహ సువర్గస్య లోకస్యాభిజిత్యా ఆసీనో యజత్యస్మిన్నేవ లోకే ప్రతితిష్ఠతి య-త్క్రౌఞ్చమన్వాహా-ఽఽసుర-న్త-ద్యన్మన్ద్ర-మ్మానుష-న్తద్యదన్తరా త-థ్సదేవమన్తరా-ఽనూచ్యగ్ం సదేవత్వాయ విద్వాగ్ంసో వై [ ] 61
పురా హోతారో-ఽభూవ-న్తస్మా-ద్విధృతా అద్ధ్వానో-ఽభూవ-న్న పన్థాన-స్సమరుఖ్షన్నన్తర్వేద్యన్యః పాదో భవతి బహిర్వేద్యన్యో-ఽథాన్వాహాద్ధ్వనాం-విధృత్యై పథామసగ్ం రోహాయాథో భూతఞ్చైవ భవిష్యచ్చావ రున్ధే-ఽథో పరిమిత-ఞ్చైవాపరిమిత-ఞ్చావ రున్ధే-ఽథో గ్రామ్యాగ్శ్చైవ పశూనారణ్యాగ్శ్చావ రున్ధే-ఽథో [రున్ధే-ఽథో, దేవలోక-ఞ్చైవ] 62
దేవలోక-ఞ్చైవ మనుష్య లోక-ఞ్చాభి జయతి దేవా వై సామిధేనీరనూచ్య యజ్ఞ-న్నాన్వపశ్యన్థ్స ప్రజాపతిస్తూష్ణీ-మాఘారమా ఽఘారయ-త్తతో వై దేవా యజ్ఞమన్వపశ్యన్. య-త్తూష్ణీమాఘార-మాఘారయతి యజ్ఞస్యానుఖ్యాత్యా అథో సామిధేనీరేవాభ్య-నక్త్యలూఖ్షో భవతి య ఏవం-వేదాథో తర్పయత్యేవైనా-స్తృప్యతి ప్రజయా పశుభి- [పశుభిః, య ఏవం-వేద] 63
n-ర్య ఏవం-వేద యదేకయా ఽఽఘారయేదేకా-మ్ప్రీణీయాద్య-ద్ద్వాభ్యా-న్ద్వే ప్రీణీయాద్య-ద్తిసృభిరతి తద్రేచయేత్మనసా ఽఽఘారయతి మనసా హ్యనాప్తమాప్యతే తిర్యఞ్చమా ఘారయత్యఛమ్బట్కారం-వాక్చ మనశ్చా ఽఽర్తీయేతామహ-న్దేవేభ్యో హవ్యం-వ హామీతి వాగబ్రవీదహ-న్దేవేభ్య ఇతి మనస్తౌ ప్రజాపతి-మ్ప్రశ్ఞమైతాగ్ం సో-ఽబ్రవీ- [సో-ఽబ్రవీత్, ప్రజాపతిర్దూతీరేవ] 64
n-త్ప్రజాపతిర్దూతీరేవ త్వ-మ్మనసో-ఽసి యద్ధి మనసా ధ్యాయతి తద్వాచా వదతీతి త-త్ఖలు తుభ్య-న్న వాచా జుహవన్నిత్యబ్రవీ-త్తస్మాన్మనసా ప్రజాపతయే జుహ్వతిమన ఇవ హి ప్రజాపతిః ప్రజాపతేరాప్త్యై పరిధీన్థ్స-మ్మార్ష్టి పునాత్యేవైనాన్త్రిర్మద్ధ్యమ-న్త్రయో వై ప్రాణాః ప్రాణానేవాభి జయతి త్రిర్దఖ్షిణార్ధ్యం త్రయ [-త్రయః, ఇమే లోకా] 65
ఇమే లోకా ఇమానేవ లోకానభి జయతి త్రిరుత్తరార్ధ్య-న్త్రయో వై దేవయానాః పన్థానస్తానేవాభి జయతి త్రిరుప వాజయతి త్రయో వై దేవలోకా దేవలోకానేవాభి జయతి ద్వాదశ స-మ్పద్యన్తే ద్వాదశ మాసా-స్సంవథ్సర-స్సంవథ్సరమేవ ప్రీణాత్యథో సంవథ్సరమేవాస్మా ఉప దధాతి సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యా ఆఘారమా ఘారయతి తిర ఇవ [తిర ఇవ, వై సువర్గో] 66
వై సువర్గో లోక-స్సువర్గమేవాస్మై లోక-మ్ప్రరోచయత్యృజుమా ఘారయత్యృజురివ హి ప్రాణ-స్సన్తతమా ఘారయతి ప్రాణానామన్నాద్యస్య సన్తత్యా అథో రఖ్షసామపహత్యై య-ఙ్కామయేత ప్రమాయుక-స్స్యాదితి జిహ్మ-న్తస్యా ఽఽఘారయే-త్ప్రాణమేవాస్మాజ్జిహ్మ-న్నయతి తాజ-క్ప్రమీయతేశిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యదాఘార ఆత్మా ధ్రువా- [ఆత్మా ధ్రువా, ఆఘారమాఘార్య] 67
n-ఽఽఘారమాఘార్య ధ్రువాగ్ం సమనక్త్యాత్మన్నేవ యజ్ఞస్య శిరః ప్రతి దధాత్యగ్ని-ర్దేవానా-న్దూత ఆసీ-ద్దైవ్యో-ఽసురాణా-న్తౌ ప్రజాపతి-మ్ప్రశ్ఞ-మైతాగ్ం స ప్రజాపతి ర్బ్రాహ్మణ-మబ్రవీ-దేతద్వి బ్రూహీత్యా శ్రావయేతీద-న్దేవా-శ్శృణుతేతి వావ తదబ్రవీ-దగ్ని ర్దేవో హోతేతి య ఏవ దేవానా-న్తమవృణీత తతో దేవా [దేవాః, అభవ-న్పరా-ఽసురా] 68
అభవ-న్పరా-ఽసురా యస్యైవం-విదుషః ప్రవర-మ్ప్రవృణతే భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి యద్బ్రాహ్మణశ్చా బ్రాహ్మణశ్చ ప్రశ్ఞ-మేయాతా-మ్బ్రాహ్మణాయాధి బ్రూయా-ద్య-ద్బ్రాహ్మణాయా-ఽద్ధ్యాహా ఽఽత్మనే-ఽద్ధ్యాహ యద్బ్రాహ్మణ-మ్పరాహా-ఽఽత్మాన-మ్పరా-ఽఽహ తస్మా-ద్బ్రాహ్మణో న పరోచ్యః ॥ 69 ॥ (వా - ఆరణ్యాగ్శ్చావ రున్ధే-ఽథో - పశుభిః - సో-ఽబ్రవీ-ద్- దఖ్షిణార్ధ్యం త్రయ -ఇవ - ధ్రువా - దేవా - శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 11)
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (11): నివీత-మ్మనుష్యాణా-మ్ప్రాచీనావీత-మ్పితృణాముపవీత-న్దేవానాముప వ్యయతే దేవలఖ్ష్మమేవ త-త్కురుతే తిష్ఠన్నన్వాహ తిష్ఠన్న్. హ్యాశ్రుతతరం-వదతి తిష్ఠన్నన్వాహ సువర్గస్య లోకస్యాభిజిత్యా ఆసీనో యజత్యస్మిన్నేవ లోకే ప్రతితిష్ఠతి య-త్క్రౌఞ్చమన్వాహా-ఽఽసుర-న్త-ద్యన్మన్ద్ర-మ్మానుష-న్తద్యదన్తరా త-థ్సదేవమన్తరా-ఽనూచ్యగ్ం సదేవత్వాయ విద్వాగ్ంసో వై [ ] 61 పురా హోతారో-ఽభూవ-న్తస్మా-ద్విధృతా అద్ధ్వానో-ఽభూవ-న్న పన్థాన-స్సమరుఖ్షన్నన్తర్వేద్యన్యః పాదో భవతి బహిర్వేద్యన్యో-ఽథాన్వాహాద్ధ్వనాం-విధృత్యై పథామసగ్ం రోహాయాథో భూతఞ్చైవ భవిష్యచ్చావ రున్ధే-ఽథో పరిమిత-ఞ్చైవాపరిమిత-ఞ్చావ రున్ధే-ఽథో గ్రామ్యాగ్శ్చైవ పశూనారణ్యాగ్శ్చావ రున్ధే-ఽథో [రున్ధే-ఽథో, దేవలోక-ఞ్చైవ] 62 దేవలోక-ఞ్చైవ మనుష్య లోక-ఞ్చాభి జయతి దేవా వై సామిధేనీరనూచ్య యజ్ఞ-న్నాన్వపశ్యన్థ్స ప్రజాపతిస్తూష్ణీ-మాఘారమా ఽఘారయ-త్తతో వై దేవా యజ్ఞమన్వపశ్యన్. య-త్తూష్ణీమాఘార-మాఘారయతి యజ్ఞస్యానుఖ్యాత్యా అథో సామిధేనీరేవాభ్య-నక్త్యలూఖ్షో భవతి య ఏవం-వేదాథో తర్పయత్యేవైనా-స్తృప్యతి ప్రజయా పశుభి- [పశుభిః, య ఏవం-వేద] 63 n-ర్య ఏవం-వేద యదేకయా ఽఽఘారయేదేకా-మ్ప్రీణీయాద్య-ద్ద్వాభ్యా-న్ద్వే ప్రీణీయాద్య-ద్తిసృభిరతి తద్రేచయేత్మనసా ఽఽఘారయతి మనసా హ్యనాప్తమాప్యతే తిర్యఞ్చమా ఘారయత్యఛమ్బట్కారం-వాక్చ మనశ్చా ఽఽర్తీయేతామహ-న్దేవేభ్యో హవ్యం-వ హామీతి వాగబ్రవీదహ-న్దేవేభ్య ఇతి మనస్తౌ ప్రజాపతి-మ్ప్రశ్ఞమైతాగ్ం సో-ఽబ్రవీ- [సో-ఽబ్రవీత్, ప్రజాపతిర్దూతీరేవ] 64 n-త్ప్రజాపతిర్దూతీరేవ త్వ-మ్మనసో-ఽసి యద్ధి మనసా ధ్యాయతి తద్వాచా వదతీతి త-త్ఖలు తుభ్య-న్న వాచా జుహవన్నిత్యబ్రవీ-త్తస్మాన్మనసా ప్రజాపతయే జుహ్వతిమన ఇవ హి ప్రజాపతిః ప్రజాపతేరాప్త్యై పరిధీన్థ్స-మ్మార్ష్టి పునాత్యేవైనాన్త్రిర్మద్ధ్యమ-న్త్రయో వై ప్రాణాః ప్రాణానేవాభి జయతి త్రిర్దఖ్షిణార్ధ్యం త్రయ [-త్రయః, ఇమే లోకా] 65 ఇమే లోకా ఇమానేవ లోకానభి జయతి త్రిరుత్తరార్ధ్య-న్త్రయో వై దేవయానాః పన్థానస్తానేవాభి జయతి త్రిరుప వాజయతి త్రయో వై దేవలోకా దేవలోకానేవాభి జయతి ద్వాదశ స-మ్పద్యన్తే ద్వాదశ మాసా-స్సంవథ్సర-స్సంవథ్సరమేవ ప్రీణాత్యథో సంవథ్సరమేవాస్మా ఉప దధాతి సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యా ఆఘారమా ఘారయతి తిర ఇవ [తిర ఇవ, వై సువర్గో] 66 వై సువర్గో లోక-స్సువర్గమేవాస్మై లోక-మ్ప్రరోచయత్యృజుమా ఘారయత్యృజురివ హి ప్రాణ-స్సన్తతమా ఘారయతి ప్రాణానామన్నాద్యస్య సన్తత్యా అథో రఖ్షసామపహత్యై య-ఙ్కామయేత ప్రమాయుక-స్స్యాదితి జిహ్మ-న్తస్యా ఽఽఘారయే-త్ప్రాణమేవాస్మాజ్జిహ్మ-న్నయతి తాజ-క్ప్రమీయతేశిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యదాఘార ఆత్మా ధ్రువా- [ఆత్మా ధ్రువా, ఆఘారమాఘార్య] 67 n-ఽఽఘారమాఘార్య ధ్రువాగ్ం సమనక్త్యాత్మన్నేవ యజ్ఞస్య శిరః ప్రతి దధాత్యగ్ని-ర్దేవానా-న్దూత ఆసీ-ద్దైవ్యో-ఽసురాణా-న్తౌ ప్రజాపతి-మ్ప్రశ్ఞ-మైతాగ్ం స ప్రజాపతి ర్బ్రాహ్మణ-మబ్రవీ-దేతద్వి బ్రూహీత్యా శ్రావయేతీద-న్దేవా-శ్శృణుతేతి వావ తదబ్రవీ-దగ్ని ర్దేవో హోతేతి య ఏవ దేవానా-న్తమవృణీత తతో దేవా [దేవాః, అభవ-న్పరా-ఽసురా] 68 అభవ-న్పరా-ఽసురా యస్యైవం-విదుషః ప్రవర-మ్ప్రవృణతే భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి యద్బ్రాహ్మణశ్చా బ్రాహ్మణశ్చ ప్రశ్ఞ-మేయాతా-మ్బ్రాహ్మణాయాధి బ్రూయా-ద్య-ద్బ్రాహ్మణాయా-ఽద్ధ్యాహా ఽఽత్మనే-ఽద్ధ్యాహ యద్బ్రాహ్మణ-మ్పరాహా-ఽఽత్మాన-మ్పరా-ఽఽహ తస్మా-ద్బ్రాహ్మణో న పరోచ్యః ॥ 69 ॥ (వా - ఆరణ్యాగ్శ్చావ రున్ధే-ఽథో - పశుభిః - సో-ఽబ్రవీ-ద్- దఖ్షిణార్ధ్యం త్రయ -ఇవ - ధ్రువా - దేవా - శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 11)
తాత్పర్యము:
2.5 - విశ్వరూపో వై త్వాష్ట్రః - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.