అగ్నినా రయిమశ్ఞవ-త్పోషమేవ దివేదివే ।
యశసం-వీంరవత్తమమ్ ॥ గోమాగ్ం అగ్నే-ఽవిమాగ్ం అశ్వీ యజ్ఞో నృవథ్సఖా సదమిదప్రమృష్యః ।
ఇడావాగ్ం ఏషో అసుర ప్రజావా-న్దీర్ఘో రయిః పృథుబుధ్న-స్సభావాన్ ॥ ఆప్యాయస్వ, సన్తే ॥ ఇహ త్వష్టారమగ్రియం-వింశ్వరూపముప హ్వయే ।
అస్మాకమస్తు కేవలః ॥ తన్నస్తురీపమధ పోషయిత్ను దేవ త్వష్టర్వి రరాణ-స్స్యస్వ ।
యతో వీరః [యతో వీరః, కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో] 35
కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో యుక్తగ్రావా జాయతే దేవకామః ॥ శివస్త్వష్టరిహా-ఽఽ గహి విభుః పోష ఉతత్మనా ।
యజ్ఞేయజ్ఞే న ఉదవ ॥ పిశఙ్గరూప-స్సుభరో వయోధా-శ్శ్రుష్టీ వీరో జాయతే దేవకామః ।
ప్రజా-న్త్వష్టా విష్యతు నాభిమస్మే అథా దేవానామప్యేతు పాథః ॥ ప్రణోదే వ్యా, నో దివః ॥ పీపివాగ్ం సగ్ం సరస్వత-స్స్తనం-యోం విశ్వదర్శతః ।
ధుఖ్షీమహి ప్రజామిషమ్ ॥ 36 ॥ యే తే సరస్వ ఊర్మయో మధుమన్తో ఘృతశ్చుతః ।
తేషా-న్తే సుమ్నమీమహే ॥ యస్య వ్రత-మ్పశవో యన్తి సర్వే యస్య వ్రతముపతిష్ఠన్త ఆపః ।
యస్య వ్రతే పుష్టిపతిర్నివిష్టస్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ దివ్యగ్ం సుపర్ణం-వం యస-మ్బృహన్తమపా-ఙ్గర్భం-వృంషభమోషధీనామ్ ।
అభీపతో వృష్ట్యా తర్పయన్త-న్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ సినీవాలి పృథుష్టుకే యా దేవానామసి స్వసా ।
జుషస్వ హవ్య- [హవ్యమ్, ఆహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి] 37
-మాహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి దిదిడ్ఢి నః ॥ యా సుపాణి-స్స్వఙ్గురి-స్సుషూమా బహుసూవరీ ।
తస్యై విశ్పత్నియై హవి-స్సినీవాల్యై జుహోతన ॥ ఇన్ద్రం-వోం విశ్వతస్పరీ, న్ద్ర-న్నరః ॥ అసితవర్ణా హరయ-స్సుపర్ణా మిహో వసానా దివము-త్పతన్తి ॥ త ఆ-ఽవవృత్రన్-థ్సదనాని కృత్వా-ఽఽది-త్పృథివీ ఘృతైర్వ్యుద్యతే ॥ హిరణ్యకేశో రజసో విసారే-ఽహిర్ధునిర్వాత ఇవ ధ్రజీమాన్ ।
శుచిభ్రాజా ఉషసో [ఉషసః, నవేదా యశస్వతీ-] 38
నవేదా యశస్వతీ-రపస్యువో న సత్యాః ॥ ఆ తే సుపర్ణా అమినన్త ఏవైః కృష్ణో నోనావ వృషభో యదీదమ్ ।
శివాభిర్న స్మయమానాభిరా-ఽగా-త్పతన్తి మిహ-స్స్తనయన్త్యభ్రా ॥ వాశ్రేవ విద్యున్మిమాతి వథ్స-న్న మాతా సిషక్తి ।
యదేషాం-వృంష్టిరసర్జి ॥ పర్వతశ్చిన్మహి వృద్ధో బిభాయ దివశ్చి-థ్సాను రేజత స్వనే వః ।
య-త్క్రీడథ మరుత [మరుతః, ఋష్టిమన్త] 39
ఋష్టిమన్త ఆప ఇవ సద్ధ్రియఞ్చో ధవద్ధ్వే ॥ అభి క్రన్ద స్తనయ గర్భమా ధా ఉదన్వతా పరి దీయా రథేన ।
దృతిగ్ం సు కర్ష విషిత-న్న్యఞ్చగ్ం సమా భవన్తూద్వతా నిపాదాః ॥ త్వ-న్త్యా చిదచ్యుతా-ఽగ్నే పశుర్న యవసే ।
ధామా హ య-త్తే అజర వనా వృశ్చన్తి శిక్వసః ॥ అగ్నే భూరీణి తవ జాతవేదో దేవ స్వధావో-ఽమృతస్య ధామ ।
యాశ్చ [ ] 40
మాయా మాయినాం-వింశ్వమిన్వ త్వే పూర్వీ-స్సన్దధుః పృష్టబన్ధో ॥ దివో నో వృష్టి-మ్మరుతో రరీద్ధ్వ-మ్ప్రపిన్వత వృష్ణో అశ్వస్య ధారాః ।
అర్వాంఏతేన స్తనయిత్నునేహ్యపో నిషిఞ్చన్నసురః పితా నః ॥ పిన్వన్త్యపో మరుత-స్సుదానవః పయో ఘృతవద్విదథేష్వా భువః ।
అత్య-న్న మిహే వి నయన్తి వాజినముథ్స-న్దుహన్తి స్తనయన్తమఖ్షితమ్ ॥ ఉదప్రుతో మరుతస్తాగ్ం ఇయర్త వృష్టిం- [వృష్టిమ్, యే విశ్వే] 41
-ంయే విశ్వే మరుతో జునన్తి ।
క్రోశాతి గర్దా కన్యేవ తున్నా పేరు-న్తుఞ్జానా పత్యేవ జాయా ॥ ఘృతేన ద్యావాపృథివీ మధునా సముఖ్షత పయస్వతీః కృణతా-ఽఽప ఓషధీః ।
ఊర్జ-ఞ్చ తత్ర సుమతి-ఞ్చ పిన్వథ యత్రా నరో మరుత-స్సిఞ్చథా మధు ॥ ఉదుత్యమ్, చిత్రమ్ ॥ ఔర్వ-భృగువచ్ఛుచిమప్నవానవదా హువే ।
అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ ఆ సవగ్ం సవితుర్యథా భగస్యే వ భుజిగ్ం హువే ।
అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ హువే వాతస్వన-ఙ్కవి-మ్పర్జన్యక్రన్ద్యగ్ం సహః ।
అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ 42 ॥ (వీర - ఇషగ్ం - హవ్య - ముషసో - మరుత - శ్చ - వృష్టిం - భగస్య - ద్వాదశ చ) (అ. 11)
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (11): అగ్నినా రయిమశ్ఞవ-త్పోషమేవ దివేదివే । యశసం-వీంరవత్తమమ్ ॥ గోమాగ్ం అగ్నే-ఽవిమాగ్ం అశ్వీ యజ్ఞో నృవథ్సఖా సదమిదప్రమృష్యః । ఇడావాగ్ం ఏషో అసుర ప్రజావా-న్దీర్ఘో రయిః పృథుబుధ్న-స్సభావాన్ ॥ ఆప్యాయస్వ, సన్తే ॥ ఇహ త్వష్టారమగ్రియం-వింశ్వరూపముప హ్వయే । అస్మాకమస్తు కేవలః ॥ తన్నస్తురీపమధ పోషయిత్ను దేవ త్వష్టర్వి రరాణ-స్స్యస్వ । యతో వీరః [యతో వీరః, కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో] 35 కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో యుక్తగ్రావా జాయతే దేవకామః ॥ శివస్త్వష్టరిహా-ఽఽ గహి విభుః పోష ఉతత్మనా । యజ్ఞేయజ్ఞే న ఉదవ ॥ పిశఙ్గరూప-స్సుభరో వయోధా-శ్శ్రుష్టీ వీరో జాయతే దేవకామః । ప్రజా-న్త్వష్టా విష్యతు నాభిమస్మే అథా దేవానామప్యేతు పాథః ॥ ప్రణోదే వ్యా, నో దివః ॥ పీపివాగ్ం సగ్ం సరస్వత-స్స్తనం-యోం విశ్వదర్శతః । ధుఖ్షీమహి ప్రజామిషమ్ ॥ 36 ॥ యే తే సరస్వ ఊర్మయో మధుమన్తో ఘృతశ్చుతః । తేషా-న్తే సుమ్నమీమహే ॥ యస్య వ్రత-మ్పశవో యన్తి సర్వే యస్య వ్రతముపతిష్ఠన్త ఆపః । యస్య వ్రతే పుష్టిపతిర్నివిష్టస్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ దివ్యగ్ం సుపర్ణం-వం యస-మ్బృహన్తమపా-ఙ్గర్భం-వృంషభమోషధీనామ్ । అభీపతో వృష్ట్యా తర్పయన్త-న్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ సినీవాలి పృథుష్టుకే యా దేవానామసి స్వసా । జుషస్వ హవ్య- [హవ్యమ్, ఆహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి] 37 -మాహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి దిదిడ్ఢి నః ॥ యా సుపాణి-స్స్వఙ్గురి-స్సుషూమా బహుసూవరీ । తస్యై విశ్పత్నియై హవి-స్సినీవాల్యై జుహోతన ॥ ఇన్ద్రం-వోం విశ్వతస్పరీ, న్ద్ర-న్నరః ॥ అసితవర్ణా హరయ-స్సుపర్ణా మిహో వసానా దివము-త్పతన్తి ॥ త ఆ-ఽవవృత్రన్-థ్సదనాని కృత్వా-ఽఽది-త్పృథివీ ఘృతైర్వ్యుద్యతే ॥ హిరణ్యకేశో రజసో విసారే-ఽహిర్ధునిర్వాత ఇవ ధ్రజీమాన్ । శుచిభ్రాజా ఉషసో [ఉషసః, నవేదా యశస్వతీ-] 38 నవేదా యశస్వతీ-రపస్యువో న సత్యాః ॥ ఆ తే సుపర్ణా అమినన్త ఏవైః కృష్ణో నోనావ వృషభో యదీదమ్ । శివాభిర్న స్మయమానాభిరా-ఽగా-త్పతన్తి మిహ-స్స్తనయన్త్యభ్రా ॥ వాశ్రేవ విద్యున్మిమాతి వథ్స-న్న మాతా సిషక్తి । యదేషాం-వృంష్టిరసర్జి ॥ పర్వతశ్చిన్మహి వృద్ధో బిభాయ దివశ్చి-థ్సాను రేజత స్వనే వః । య-త్క్రీడథ మరుత [మరుతః, ఋష్టిమన్త] 39 ఋష్టిమన్త ఆప ఇవ సద్ధ్రియఞ్చో ధవద్ధ్వే ॥ అభి క్రన్ద స్తనయ గర్భమా ధా ఉదన్వతా పరి దీయా రథేన । దృతిగ్ం సు కర్ష విషిత-న్న్యఞ్చగ్ం సమా భవన్తూద్వతా నిపాదాః ॥ త్వ-న్త్యా చిదచ్యుతా-ఽగ్నే పశుర్న యవసే । ధామా హ య-త్తే అజర వనా వృశ్చన్తి శిక్వసః ॥ అగ్నే భూరీణి తవ జాతవేదో దేవ స్వధావో-ఽమృతస్య ధామ । యాశ్చ [ ] 40 మాయా మాయినాం-వింశ్వమిన్వ త్వే పూర్వీ-స్సన్దధుః పృష్టబన్ధో ॥ దివో నో వృష్టి-మ్మరుతో రరీద్ధ్వ-మ్ప్రపిన్వత వృష్ణో అశ్వస్య ధారాః । అర్వాంఏతేన స్తనయిత్నునేహ్యపో నిషిఞ్చన్నసురః పితా నః ॥ పిన్వన్త్యపో మరుత-స్సుదానవః పయో ఘృతవద్విదథేష్వా భువః । అత్య-న్న మిహే వి నయన్తి వాజినముథ్స-న్దుహన్తి స్తనయన్తమఖ్షితమ్ ॥ ఉదప్రుతో మరుతస్తాగ్ం ఇయర్త వృష్టిం- [వృష్టిమ్, యే విశ్వే] 41 -ంయే విశ్వే మరుతో జునన్తి । క్రోశాతి గర్దా కన్యేవ తున్నా పేరు-న్తుఞ్జానా పత్యేవ జాయా ॥ ఘృతేన ద్యావాపృథివీ మధునా సముఖ్షత పయస్వతీః కృణతా-ఽఽప ఓషధీః । ఊర్జ-ఞ్చ తత్ర సుమతి-ఞ్చ పిన్వథ యత్రా నరో మరుత-స్సిఞ్చథా మధు ॥ ఉదుత్యమ్, చిత్రమ్ ॥ ఔర్వ-భృగువచ్ఛుచిమప్నవానవదా హువే । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ ఆ సవగ్ం సవితుర్యథా భగస్యే వ భుజిగ్ం హువే । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ హువే వాతస్వన-ఙ్కవి-మ్పర్జన్యక్రన్ద్యగ్ం సహః । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ 42 ॥ (వీర - ఇషగ్ం - హవ్య - ముషసో - మరుత - శ్చ - వృష్టిం - భగస్య - ద్వాదశ చ) (అ. 11)
తాత్పర్యము:
3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.