ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు
3.1 - ప్రజాపతిరకామయత — కృష్ణ యజుర్వేదం 3.1 మూలపాఠం

3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

KYTS 3.1 Prajapatirakaamayata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha

📜

3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

KYTS 3.1 Prajapatirakaamayata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha

12 శ్లోకాలు

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్తృతీయకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్నః - న్యూనకర్మాభిధానం.

🕉️ తాత్పర్యం (Overall Meaning)

కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితలోని మూడవ కాండము, మొదటి ప్రపాఠకము. ఇది ప్రధానముగా యజ్ఞ కర్మలలో లోపముల నివారణ, దీక్షా నియమములు మరియు పశుయాగ విశేషముల గురించి వివరిస్తుంది.

📖 సులభమైన వివరణ (Simple Explanation)

ఈ ప్రథమ అనువాకము యజ్ఞకర్త దీక్షా స్వీకారం, దర్భ సంస్కారము మరియు యజ్ఞ నిర్వహణలో తలెత్తే లోపాలను సరిదిద్దే ప్రాయశ్చిత్త క్రియలను తెలియజేస్తుంది.

వేగం:
ప్రజాపతిరకామయత ప్రజా-స్సృజేయేతి స తపో-ఽతప్యత స సర్పానసృజత సో-ఽకామయత ప్రజా-స్సృజేయేతి సద్వితీయమతప్యత స వయాగ్స్య సృజత సో-ఽకామయత ప్రజా-స్సృజేయేతి స తృతీయమతప్యత స ఏత-న్దీఖ్షితవాద-మపశ్య-త్తమవద-త్తతో వై స ప్రజా అసృజత య-త్తపస్తప్త్వా దీఖ్షితవాదం-వందతి ప్రజా ఏవ తద్యజమాన- [తద్యజమానః, సృజతే యద్వై] 1 -స్సృజతే యద్వై దీఖ్షితో-ఽమేద్ధ్య-మ్పశ్యత్యపాస్మాద్దీఖ్షాక్రామతి నీలమస్య హరో వ్యేత్యబద్ధ-మ్మనో దరిద్ర-ఞ్చఖ్షు-స్సూర్యో జ్యోతిషాగ్శ్రేష్ఠో దీఖ్షే మా మాహాసీరిత్యాహ నాస్మాద్దీఖ్షా-ఽపక్రామతి నాస్య నీల-న్న హరో వ్యేతి యద్వై దీఖ్షితమభివర్షతిదివ్యా ఆపో-ఽశాన్తా ఓజో బల-న్దీఖ్షా- [బల-న్దీఖ్షామ్, తపో-ఽస్య-] 2 -న్తపో-ఽస్య-నిర్ఘ్నన్త్యున్దతీ-ర్బల-న్ధత్తౌజో ధత్త బల-న్ధత్త మా మే దీఖ్షా-మ్మా తపోనిర్వధిష్టేత్యాహై తదేవ సర్వమాత్మ-న్ధత్తే నాస్యౌజో బల-న్న దీఖ్షా-న్న తపోనిర్ఘ్నన్త్యగ్నిర్వై దీఖ్షితస్య దేవతా సో-ఽస్మాదేతర్హితిర ఇవ యర్హి యాతి తమీశ్వరగ్ం రఖ్షాగ్ంసి హన్తో- [హన్తోః, భద్రాదభి-] 3 -ర్భద్రాదభి-శ్రేయః ప్రేహిబృహస్పతిః పుర ఏతా తే అస్త్విత్యాహబ్రహ్మ వై దేవానా-మ్బృహస్పతిస్తమేవాన్వా రభతే స ఏనగ్ం స-మ్పారయత్యే దమగన్మ దేవయజన-మ్పృథివ్యా ఇత్యాహ దేవయజనగ్గ్ హ్యేష పృథివ్యా ఆగచ్ఛతి యో యజతే విశ్వే దేవా యదజుషన్త పూర్వ ఇత్యాహ విశ్వే హ్యేతద్దేవా జోషయన్తే యద్బ్రాహ్మణా ఋఖ్సామాభ్యాం-యంజుషా సన్తరన్త ఇత్యాహర్ఖ్సామాభ్యాగ్ హ్యేష యజుషా సన్తరతి యో యజతే రాయస్పోషేణ సమిషా-మదేమేత్యా-హా-ఽశిషమేవై తామా శాస్తే ॥ 4 ॥ (యజమానో - దీఖ్షాగ్ం - హన్తో - ర్బ్రాహ్మణా -శ్చతుర్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 1)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (1): ప్రజాపతిరకామయత ప్రజా-స్సృజేయేతి స తపో-ఽతప్యత స సర్పానసృజత సో-ఽకామయత ప్రజా-స్సృజేయేతి సద్వితీయమతప్యత స వయాగ్స్య సృజత సో-ఽకామయత ప్రజా-స్సృజేయేతి స తృతీయమతప్యత స ఏత-న్దీఖ్షితవాద-మపశ్య-త్తమవద-త్తతో వై స ప్రజా అసృజత య-త్తపస్తప్త్వా దీఖ్షితవాదం-వందతి ప్రజా ఏవ తద్యజమాన- [తద్యజమానః, సృజతే యద్వై] 1 -స్సృజతే యద్వై దీఖ్షితో-ఽమేద్ధ్య-మ్పశ్యత్యపాస్మాద్దీఖ్షాక్రామతి నీలమస్య హరో వ్యేత్యబద్ధ-మ్మనో దరిద్ర-ఞ్చఖ్షు-స్సూర్యో జ్యోతిషాగ్శ్రేష్ఠో దీఖ్షే మా మాహాసీరిత్యాహ నాస్మాద్దీఖ్షా-ఽపక్రామతి నాస్య నీల-న్న హరో వ్యేతి యద్వై దీఖ్షితమభివర్షతిదివ్యా ఆపో-ఽశాన్తా ఓజో బల-న్దీఖ్షా- [బల-న్దీఖ్షామ్, తపో-ఽస్య-] 2 -న్తపో-ఽస్య-నిర్ఘ్నన్త్యున్దతీ-ర్బల-న్ధత్తౌజో ధత్త బల-న్ధత్త మా మే దీఖ్షా-మ్మా తపోనిర్వధిష్టేత్యాహై తదేవ సర్వమాత్మ-న్ధత్తే నాస్యౌజో బల-న్న దీఖ్షా-న్న తపోనిర్ఘ్నన్త్యగ్నిర్వై దీఖ్షితస్య దేవతా సో-ఽస్మాదేతర్హితిర ఇవ యర్హి యాతి తమీశ్వరగ్ం రఖ్షాగ్ంసి హన్తో- [హన్తోః, భద్రాదభి-] 3 -ర్భద్రాదభి-శ్రేయః ప్రేహిబృహస్పతిః పుర ఏతా తే అస్త్విత్యాహబ్రహ్మ వై దేవానా-మ్బృహస్పతిస్తమేవాన్వా రభతే స ఏనగ్ం స-మ్పారయత్యే దమగన్మ దేవయజన-మ్పృథివ్యా ఇత్యాహ దేవయజనగ్గ్ హ్యేష పృథివ్యా ఆగచ్ఛతి యో యజతే విశ్వే దేవా యదజుషన్త పూర్వ ఇత్యాహ విశ్వే హ్యేతద్దేవా జోషయన్తే యద్బ్రాహ్మణా ఋఖ్సామాభ్యాం-యంజుషా సన్తరన్త ఇత్యాహర్ఖ్సామాభ్యాగ్ హ్యేష యజుషా సన్తరతి యో యజతే రాయస్పోషేణ సమిషా-మదేమేత్యా-హా-ఽశిషమేవై తామా శాస్తే ॥ 4 ॥ (యజమానో - దీఖ్షాగ్ం - హన్తో - ర్బ్రాహ్మణా -శ్చతుర్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 1) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

ఏష తే గాయత్రో భాగ ఇతి మే సోమాయ బ్రూతాదేష తే త్రైష్టుభో జాగతో భాగ ఇతి మే సోమాయ బ్రూతాచ్ఛన్దోమానాగ్ం సామ్రాజ్య-ఙ్గచ్ఛేతి మే సోమాయ బ్రూతా-ద్యో వై సోమగ్ం రాజానగ్ం సామ్రాజ్యం-లోంక-ఙ్గమయిత్వా క్రీణాతి గచ్ఛతి స్వానాగ్ం సామ్రాజ్య-ఞ్ఛన్దాగ్ంసి ఖలు వై సోమస్య రాజ్ఞ-స్సామ్రాజ్యో లోకః పురస్తా-థ్సోమస్య క్రయాదేవమభి మన్త్రయేత సామ్రాజ్యమేవై- [సామ్రాజ్యమేవ, ఏనం-లోంక-ఙ్గమయిత్వా] 5 నం-లోంక-ఙ్గమయిత్వా క్రీణాతి గచ్ఛతి స్వానాగ్ం సామ్రాజ్యం-యోం వై తానూనప్త్రస్య ప్రతిష్ఠాం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి బ్రహ్మవాదినో వదన్తి న ప్రాశ్ఞన్తి న జుహ్వత్యథ క్వ తానూనప్త్ర-మ్ప్రతి తిష్ఠతీతి ప్రజాపతౌ మనసీతి బ్రూయా-త్త్రిరవ జిఘ్రే-త్ప్రజాపతౌ త్వా మనసి జుహోమీత్యేషా వై తానూనప్త్రస్య ప్రతిష్ఠా య ఏవం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యో [ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యః, వా అద్ధ్వర్యోః] 6 వా అద్ధ్వర్యోః ప్రతిష్ఠాం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యతో మన్యేతానభిక్రమ్య హోష్యామీతి త-త్తిష్ఠన్నా శ్రావయేదేషా వా అద్ధ్వర్యోః ప్రతిష్ఠా య ఏవం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యదభిక్రమ్య జుహుయా-త్ప్రతిష్ఠాయా ఇయా-త్తస్మా-థ్సమానత్ర తిష్ఠతా హోతవ్య-మ్ప్రతిష్ఠిత్యై యో వా అద్ధ్వర్యో-స్స్వం-వేంద స్వవానేవ భవతి స్రుగ్వా అస్య స్వం-వాం యవ్యమస్య [వాయవ్యమస్య, స్వ-ఞ్చమసో-ఽస్య] 7 స్వ-ఞ్చమసో-ఽస్య స్వం-యంద్వాయవ్యం-వాం చమసం-వాం-ఽనన్వారభ్యా-ఽఽశ్రావయే-థ్స్వాదియా-త్తస్మా దన్వారభ్యా ఽఽశ్రావ్యగ్గ్ స్వాదేవ నైతి యో వై సోమమ- ప్రతిష్ఠాప్య స్తోత్ర-ముపాకరోత్య ప్రతిష్ఠిత-స్సోమో భవత్యప్రతిష్ఠిత-స్స్తోమో- ఽప్రతిష్ఠితా-న్యుక్థాన్యప్రతిష్ఠితో యజమానో ఽప్రతిష్ఠితో ఽధ్వర్యుర్వా యవ్యం-వైం సోమస్య ప్రతిష్ఠా చమసో-ఽస్య ప్రతిష్ఠా సోమ-స్స్తోమస్య స్తోమ ఉక్థానా-ఙ్గ్రహం-వాం గృహీత్వా చమసం-వోంన్నీయ స్తోత్రముపా కుర్యా-త్ప్రత్యేవ సోమగ్గ్ స్థాపయతి ప్రతిస్తోమ-మ్ప్రత్యుక్థాని ప్రతి యజమానస్తిష్ఠతి ప్రత్యద్ధ్వర్యుః ॥ 8 ॥ (ఏవ - తిష్ఠతి యో - వాయవ్యమస్య - గ్రహం-వైం - కాన్న - విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 2)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (2): ఏష తే గాయత్రో భాగ ఇతి మే సోమాయ బ్రూతాదేష తే త్రైష్టుభో జాగతో భాగ ఇతి మే సోమాయ బ్రూతాచ్ఛన్దోమానాగ్ం సామ్రాజ్య-ఙ్గచ్ఛేతి మే సోమాయ బ్రూతా-ద్యో వై సోమగ్ం రాజానగ్ం సామ్రాజ్యం-లోంక-ఙ్గమయిత్వా క్రీణాతి గచ్ఛతి స్వానాగ్ం సామ్రాజ్య-ఞ్ఛన్దాగ్ంసి ఖలు వై సోమస్య రాజ్ఞ-స్సామ్రాజ్యో లోకః పురస్తా-థ్సోమస్య క్రయాదేవమభి మన్త్రయేత సామ్రాజ్యమేవై- [సామ్రాజ్యమేవ, ఏనం-లోంక-ఙ్గమయిత్వా] 5 నం-లోంక-ఙ్గమయిత్వా క్రీణాతి గచ్ఛతి స్వానాగ్ం సామ్రాజ్యం-యోం వై తానూనప్త్రస్య ప్రతిష్ఠాం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి బ్రహ్మవాదినో వదన్తి న ప్రాశ్ఞన్తి న జుహ్వత్యథ క్వ తానూనప్త్ర-మ్ప్రతి తిష్ఠతీతి ప్రజాపతౌ మనసీతి బ్రూయా-త్త్రిరవ జిఘ్రే-త్ప్రజాపతౌ త్వా మనసి జుహోమీత్యేషా వై తానూనప్త్రస్య ప్రతిష్ఠా య ఏవం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యో [ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యః, వా అద్ధ్వర్యోః] 6 వా అద్ధ్వర్యోః ప్రతిష్ఠాం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యతో మన్యేతానభిక్రమ్య హోష్యామీతి త-త్తిష్ఠన్నా శ్రావయేదేషా వా అద్ధ్వర్యోః ప్రతిష్ఠా య ఏవం-వేంద ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యదభిక్రమ్య జుహుయా-త్ప్రతిష్ఠాయా ఇయా-త్తస్మా-థ్సమానత్ర తిష్ఠతా హోతవ్య-మ్ప్రతిష్ఠిత్యై యో వా అద్ధ్వర్యో-స్స్వం-వేంద స్వవానేవ భవతి స్రుగ్వా అస్య స్వం-వాం యవ్యమస్య [వాయవ్యమస్య, స్వ-ఞ్చమసో-ఽస్య] 7 స్వ-ఞ్చమసో-ఽస్య స్వం-యంద్వాయవ్యం-వాం చమసం-వాం-ఽనన్వారభ్యా-ఽఽశ్రావయే-థ్స్వాదియా-త్తస్మా దన్వారభ్యా ఽఽశ్రావ్యగ్గ్ స్వాదేవ నైతి యో వై సోమమ- ప్రతిష్ఠాప్య స్తోత్ర-ముపాకరోత్య ప్రతిష్ఠిత-స్సోమో భవత్యప్రతిష్ఠిత-స్స్తోమో- ఽప్రతిష్ఠితా-న్యుక్థాన్యప్రతిష్ఠితో యజమానో ఽప్రతిష్ఠితో ఽధ్వర్యుర్వా యవ్యం-వైం సోమస్య ప్రతిష్ఠా చమసో-ఽస్య ప్రతిష్ఠా సోమ-స్స్తోమస్య స్తోమ ఉక్థానా-ఙ్గ్రహం-వాం గృహీత్వా చమసం-వోంన్నీయ స్తోత్రముపా కుర్యా-త్ప్రత్యేవ సోమగ్గ్ స్థాపయతి ప్రతిస్తోమ-మ్ప్రత్యుక్థాని ప్రతి యజమానస్తిష్ఠతి ప్రత్యద్ధ్వర్యుః ॥ 8 ॥ (ఏవ - తిష్ఠతి యో - వాయవ్యమస్య - గ్రహం-వైం - కాన్న - విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 2) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

యజ్ఞం-వాం ఏత-థ్స-మ్భరన్తి య-థ్సోమక్రయణ్యై పదం-యం జ్ఞముఖగ్ం హవిర్ధానే యర్హి హవిర్ధానే ప్రాచీ ప్రవర్తయేయుస్తర్హి తేనాఖ్షముపా-ఞ్జ్యా-ద్యజ్ఞముఖ ఏవ యజ్ఞమను సన్తనోతి ప్రాఞ్చమగ్ని-మ్ప్ర హరన్త్యు-త్పత్నీమా నయన్త్యన్వనాగ్ంసి ప్ర వర్తయన్త్యథ వా అస్యైష ధిష్ణియో హీయతే సో-ఽను ధ్యాయతి స ఈశ్వరో రుద్రో భూత్వా [ ] 9 ప్రజా-మ్పశూన్. యజమానస్య శమయితోర్యర్హి పశుమా ప్రీతముదఞ్చ-న్నయన్తి తర్హి తస్య పశుశ్రపణగ్ం హరే-త్తేనైవైన-మ్భాగిన-ఙ్కరోతి యజమానో వా ఆహవనీయో యజమానం-వాం ఏతద్వి కర్షన్తే యదాహవనీయా-త్పశుశ్రపణగ్ం హరన్తి స వైవ స్యాన్నిర్మన్థ్యం-వాం కుర్యా-ద్యజమానస్య సాత్మత్వాయ యది పశోరవదాన-న్నశ్యేదాజ్యస్య ప్రత్యాఖ్యాయమవ ద్యే-థ్సైవ తతః ప్రాయశ్చిత్తిర్యే పశుం-విం మథ్నీరన్. యస్తాన్ కామయేతా ఽఽర్తిమార్చ్ఛేయురితి కువిదఙ్గేతి నమో వృక్తివత్యర్చా-ఽఽగ్నీద్ధ్రే జుహుయాన్నమో వృక్తిమేవైషాం-వృంఙ్క్తే తాజగార్తిమార్చ్ఛన్తి ॥ 10 ॥ (భూత్వా - తతః - షడ్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 3)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (3): యజ్ఞం-వాం ఏత-థ్స-మ్భరన్తి య-థ్సోమక్రయణ్యై పదం-యం జ్ఞముఖగ్ం హవిర్ధానే యర్హి హవిర్ధానే ప్రాచీ ప్రవర్తయేయుస్తర్హి తేనాఖ్షముపా-ఞ్జ్యా-ద్యజ్ఞముఖ ఏవ యజ్ఞమను సన్తనోతి ప్రాఞ్చమగ్ని-మ్ప్ర హరన్త్యు-త్పత్నీమా నయన్త్యన్వనాగ్ంసి ప్ర వర్తయన్త్యథ వా అస్యైష ధిష్ణియో హీయతే సో-ఽను ధ్యాయతి స ఈశ్వరో రుద్రో భూత్వా [ ] 9 ప్రజా-మ్పశూన్. యజమానస్య శమయితోర్యర్హి పశుమా ప్రీతముదఞ్చ-న్నయన్తి తర్హి తస్య పశుశ్రపణగ్ం హరే-త్తేనైవైన-మ్భాగిన-ఙ్కరోతి యజమానో వా ఆహవనీయో యజమానం-వాం ఏతద్వి కర్షన్తే యదాహవనీయా-త్పశుశ్రపణగ్ం హరన్తి స వైవ స్యాన్నిర్మన్థ్యం-వాం కుర్యా-ద్యజమానస్య సాత్మత్వాయ యది పశోరవదాన-న్నశ్యేదాజ్యస్య ప్రత్యాఖ్యాయమవ ద్యే-థ్సైవ తతః ప్రాయశ్చిత్తిర్యే పశుం-విం మథ్నీరన్. యస్తాన్ కామయేతా ఽఽర్తిమార్చ్ఛేయురితి కువిదఙ్గేతి నమో వృక్తివత్యర్చా-ఽఽగ్నీద్ధ్రే జుహుయాన్నమో వృక్తిమేవైషాం-వృంఙ్క్తే తాజగార్తిమార్చ్ఛన్తి ॥ 10 ॥ (భూత్వా - తతః - షడ్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 3) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

ప్రజాపతేర్జాయమానాః ప్రజా జాతాశ్చ యా ఇమాః । తస్మై ప్రతి ప్ర వేదయచికిత్వాగ్ం అను మన్యతామ్ ॥ ఇమ-మ్పశు-మ్పశుపతే తే అద్య బద్ధ్నామ్యగ్నే సుకృతస్య మద్ధ్యే । అను మన్యస్వ సుయజా యజామ జుష్ట-న్దేవానామిదమస్తు హవ్యమ్ ॥ ప్రజానన్తః ప్రతిగృహ్ణన్తి పూర్వే ప్రాణమఙ్గేభ్యః పర్యాచరన్తమ్ । సువర్గం-యాం హి పథిభి ర్దేవయానై-రోషధీషు ప్రతితిష్ఠా శరీరైః ॥ యేషామీశే [యేషామీశే, పశుపతిః] 11 పశుపతిః పశూనా-ఞ్చతుష్పదాముత చ ద్విపదామ్ । నిష్క్రీతో-ఽయం-యంజ్ఞియ-మ్భాగమేతు రాయస్పోషా యజమానస్య సన్తు ॥ యే బద్ధ్యమానమను బద్ధ్యమానా అభ్యైఖ్షన్త మనసా చఖ్షుషా చ । అగ్నిస్తాగ్ం అగ్రే ప్రముమోక్తు దేవః ప్రజాపతిః ప్రజయా సంవిందానః ॥ య ఆరణ్యాః పశవో విశ్వరూపా విరూపా-స్సన్తో బహుధైకరూపాః । వాయుస్తాగ్ం అగ్రే ప్రముమోక్తు దేవః ప్రజాపతిః ప్రజయా సంవిందానః ॥ ప్రముఞ్చమానా [ప్రముఞ్చమానాః, భువనస్య రేతో] 12 భువనస్య రేతో గాతు-న్ధత్త యజమానాయ దేవాః । ఉపాకృతగ్ం శశమానం-యందస్థాజ్జీవ-న్దేవానామప్యేతు పాథః ॥ నానా ప్రాణో యజమానస్య పశునా యజ్ఞో దేవేభి-స్సహ దేవయానః । జీవ-న్దేవానామప్యేతు పాథ-స్సత్యా-స్సన్తు యజమానస్య కామాః ॥ య-త్పశుర్మాయుమకృతోరో వా పద్భిరాహతే । అగ్నిర్మా తస్మాదేనసోవిశ్వా-న్ముఞ్చత్వగ్ంహసః ॥ శమితార ఉపేతన యజ్ఞ- [యజ్ఞమ్, దేవేభిరిన్వితమ్ । ] 13 -న్దేవేభిరిన్వితమ్ । పాశా-త్పశు-మ్ప్రముఞ్చత బన్ధాద్యజ్ఞపతి-మ్పరి ॥ అదితిః పాశ-మ్ప్రముమోక్త్వేత-న్నమః పశుభ్యః పశుపతయే కరోమి ॥ అరాతీయన్త-మధర-ఙ్కృణోమి య-న్ద్విష్మస్తస్మి-న్ప్రతి ముఞ్చామి పాశమ్ ॥ త్వాము తే దధిరే హవ్యవాహగ్ం శృతఙ్కర్తారముత యజ్ఞియ-ఞ్చ । అగ్నే సదఖ్ష-స్సతనుర్హి భూత్వా-ఽథ హవ్యా జాతవేదో జుషస్వ ॥ జాతవేదో వపయా గచ్ఛ దేవాన్త్వగ్ం హి హోతా ప్రథమో బభూథ । ఘృతేన త్వ-న్తనువో వర్ధయస్వ స్వాహాకృతగ్ం హవిరదన్తు దేవాః ॥ స్వాహా దేవేభ్యో దేవేభ్య-స్స్వాహా ॥ 14 ॥ (ఈశే - ప్రముఞ్చమానా - యజ్ఞం - త్వగ్ం - షోడశ చ) (అ. 4) |

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (4): ప్రజాపతేర్జాయమానాః ప్రజా జాతాశ్చ యా ఇమాః । తస్మై ప్రతి ప్ర వేదయచికిత్వాగ్ం అను మన్యతామ్ ॥ ఇమ-మ్పశు-మ్పశుపతే తే అద్య బద్ధ్నామ్యగ్నే సుకృతస్య మద్ధ్యే । అను మన్యస్వ సుయజా యజామ జుష్ట-న్దేవానామిదమస్తు హవ్యమ్ ॥ ప్రజానన్తః ప్రతిగృహ్ణన్తి పూర్వే ప్రాణమఙ్గేభ్యః పర్యాచరన్తమ్ । సువర్గం-యాం హి పథిభి ర్దేవయానై-రోషధీషు ప్రతితిష్ఠా శరీరైః ॥ యేషామీశే [యేషామీశే, పశుపతిః] 11 పశుపతిః పశూనా-ఞ్చతుష్పదాముత చ ద్విపదామ్ । నిష్క్రీతో-ఽయం-యంజ్ఞియ-మ్భాగమేతు రాయస్పోషా యజమానస్య సన్తు ॥ యే బద్ధ్యమానమను బద్ధ్యమానా అభ్యైఖ్షన్త మనసా చఖ్షుషా చ । అగ్నిస్తాగ్ం అగ్రే ప్రముమోక్తు దేవః ప్రజాపతిః ప్రజయా సంవిందానః ॥ య ఆరణ్యాః పశవో విశ్వరూపా విరూపా-స్సన్తో బహుధైకరూపాః । వాయుస్తాగ్ం అగ్రే ప్రముమోక్తు దేవః ప్రజాపతిః ప్రజయా సంవిందానః ॥ ప్రముఞ్చమానా [ప్రముఞ్చమానాః, భువనస్య రేతో] 12 భువనస్య రేతో గాతు-న్ధత్త యజమానాయ దేవాః । ఉపాకృతగ్ం శశమానం-యందస్థాజ్జీవ-న్దేవానామప్యేతు పాథః ॥ నానా ప్రాణో యజమానస్య పశునా యజ్ఞో దేవేభి-స్సహ దేవయానః । జీవ-న్దేవానామప్యేతు పాథ-స్సత్యా-స్సన్తు యజమానస్య కామాః ॥ య-త్పశుర్మాయుమకృతోరో వా పద్భిరాహతే । అగ్నిర్మా తస్మాదేనసోవిశ్వా-న్ముఞ్చత్వగ్ంహసః ॥ శమితార ఉపేతన యజ్ఞ- [యజ్ఞమ్, దేవేభిరిన్వితమ్ । ] 13 -న్దేవేభిరిన్వితమ్ । పాశా-త్పశు-మ్ప్రముఞ్చత బన్ధాద్యజ్ఞపతి-మ్పరి ॥ అదితిః పాశ-మ్ప్రముమోక్త్వేత-న్నమః పశుభ్యః పశుపతయే కరోమి ॥ అరాతీయన్త-మధర-ఙ్కృణోమి య-న్ద్విష్మస్తస్మి-న్ప్రతి ముఞ్చామి పాశమ్ ॥ త్వాము తే దధిరే హవ్యవాహగ్ం శృతఙ్కర్తారముత యజ్ఞియ-ఞ్చ । అగ్నే సదఖ్ష-స్సతనుర్హి భూత్వా-ఽథ హవ్యా జాతవేదో జుషస్వ ॥ జాతవేదో వపయా గచ్ఛ దేవాన్త్వగ్ం హి హోతా ప్రథమో బభూథ । ఘృతేన త్వ-న్తనువో వర్ధయస్వ స్వాహాకృతగ్ం హవిరదన్తు దేవాః ॥ స్వాహా దేవేభ్యో దేవేభ్య-స్స్వాహా ॥ 14 ॥ (ఈశే - ప్రముఞ్చమానా - యజ్ఞం - త్వగ్ం - షోడశ చ) (అ. 4) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

ప్రాజాపత్యా వై పశవస్తేషాగ్ం రుద్రో-ఽధిపతిర్య-దేతాభ్యా-ముపా కరోతి తాభ్యామేవైన-మ్ప్రతిప్రోచ్యా-ఽఽలభత ఆత్మనో-ఽనావ్రస్కాయ ద్వాభ్యాముపాకరోతి ద్విపాద్యజమానః ప్రతిష్ఠిత్యా ఉపాకృత్య పఞ్చ జుహోతి పాఙ్క్తాః పశవః పశూనేవా వరున్ధేమృత్యవే వా ఏష నీయతే య-త్పశుస్తం-యందన్వారభేత ప్రమాయుకో యజమాన-స్స్యాన్నానా ప్రాణో యజమానస్య పశునేత్యాహ వ్యావృత్త్యై [వ్యావృత్త్యై, య-త్పశుర్మాయు-] 15 య-త్పశుర్మాయు-మకృతేతి జుహోతి శాన్త్యై శమితార ఉపేతనేత్యాహ యథాయజురేవైతద్వపాయాం-వాం ఆహ్రియమాణాయా-మగ్నేర్మేధో-ఽప క్రామతి త్వాము తే దధిరే హవ్యవాహమితి వపామభి జుహోత్యగ్నేరేవ మేధమవ రున్ధే-ఽథో శృతత్వాయ పురస్తా-థ్స్వాహా కృతయో వా అన్యే దేవా ఉపరిష్టా-థ్స్వాహాకృతయో-ఽన్యే స్వాహా దేవేభ్యో దేవేభ్య-స్స్వాహేత్యభితో వపా-ఞ్జుహోతి తానేవోభయా-న్ప్రీణాతి ॥ 16 ॥ (వ్యావృత్త్యా - అభితో వపాం - పఞ్చ చ) (అ. 5)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (5): ప్రాజాపత్యా వై పశవస్తేషాగ్ం రుద్రో-ఽధిపతిర్య-దేతాభ్యా-ముపా కరోతి తాభ్యామేవైన-మ్ప్రతిప్రోచ్యా-ఽఽలభత ఆత్మనో-ఽనావ్రస్కాయ ద్వాభ్యాముపాకరోతి ద్విపాద్యజమానః ప్రతిష్ఠిత్యా ఉపాకృత్య పఞ్చ జుహోతి పాఙ్క్తాః పశవః పశూనేవా వరున్ధేమృత్యవే వా ఏష నీయతే య-త్పశుస్తం-యందన్వారభేత ప్రమాయుకో యజమాన-స్స్యాన్నానా ప్రాణో యజమానస్య పశునేత్యాహ వ్యావృత్త్యై [వ్యావృత్త్యై, య-త్పశుర్మాయు-] 15 య-త్పశుర్మాయు-మకృతేతి జుహోతి శాన్త్యై శమితార ఉపేతనేత్యాహ యథాయజురేవైతద్వపాయాం-వాం ఆహ్రియమాణాయా-మగ్నేర్మేధో-ఽప క్రామతి త్వాము తే దధిరే హవ్యవాహమితి వపామభి జుహోత్యగ్నేరేవ మేధమవ రున్ధే-ఽథో శృతత్వాయ పురస్తా-థ్స్వాహా కృతయో వా అన్యే దేవా ఉపరిష్టా-థ్స్వాహాకృతయో-ఽన్యే స్వాహా దేవేభ్యో దేవేభ్య-స్స్వాహేత్యభితో వపా-ఞ్జుహోతి తానేవోభయా-న్ప్రీణాతి ॥ 16 ॥ (వ్యావృత్త్యా - అభితో వపాం - పఞ్చ చ) (అ. 5) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

యో వా అయథాదేవతం-యంజ్ఞముపచరత్యా దేవతాభ్యో వృశ్చ్యతే పాపీయా-న్భవతి యో యథాదేవతన్న దేవతాభ్య ఆ వృశ్చ్యతే వసీయా-న్భవత్యాగ్నేయ్యర్చా ఽఽగ్నీద్ధ్రమభి మృశే-ద్వైష్ణవ్యా హవిర్ధానమాగ్నేయ్యా స్రుచో వాయవ్యయా వాయవ్యాన్యైన్ద్రియా సదో యథాదేవతమేవ యజ్ఞముప చరతి న దేవతాభ్య ఆ వృశ్చ్యతే వసీయా-న్భవతి యునజ్మి తే పృథివీ-ఞ్జ్యోతిషా సహ యునజ్మి వాయుమన్తరిఖ్షేణ [వాయుమన్తరిఖ్షేణ, తే సహ] 17 తే సహ యునజ్మి వాచగ్ం సహ సూర్యేణ తే యునజ్మి తిస్రో విపృచ-స్సూర్యస్య తే । అగ్నిర్దేవతా గాయత్రీ ఛన్ద ఉపాగ్ంశోః పాత్రమసి సోమో దేవతా త్రిష్టు-ప్ఛన్దో-ఽన్తర్యామస్య పాత్రమసీన్ద్రో దేవతా జగతీ ఛన్ద ఇన్ద్రవాయువోః పాత్రమసి బృహస్పతి-ర్దేవతా-ఽనుష్టు-ప్ఛన్దో మిత్రావరుణయోః పాత్రమస్యశ్వినౌ దేవతా పఙ్క్తిశ్ఛన్దో-ఽశ్వినోః పాత్రమసి సూర్యో దేవతా బృహతీ [ ] 18 ఛన్ద-శ్శుక్రస్య పాత్రమసి చన్ద్రమా దేవతా సతో బృహతీ ఛన్దో మన్థినః పాత్రమసి విశ్వేదేవా దేవతోష్ణిహా ఛన్ద ఆగ్రయణస్య పాత్రమసీన్ద్రో దేవతా కకుచ్ఛన్ద ఉక్థానా-మ్పాత్రమసి పృథివీ దేవతా విరాట్ ఛన్దో ధ్రువస్య పాత్రమసి ॥ 19 ॥ (అన్తరిఖ్షేణ - బృహతీ - త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (6): యో వా అయథాదేవతం-యంజ్ఞముపచరత్యా దేవతాభ్యో వృశ్చ్యతే పాపీయా-న్భవతి యో యథాదేవతన్న దేవతాభ్య ఆ వృశ్చ్యతే వసీయా-న్భవత్యాగ్నేయ్యర్చా ఽఽగ్నీద్ధ్రమభి మృశే-ద్వైష్ణవ్యా హవిర్ధానమాగ్నేయ్యా స్రుచో వాయవ్యయా వాయవ్యాన్యైన్ద్రియా సదో యథాదేవతమేవ యజ్ఞముప చరతి న దేవతాభ్య ఆ వృశ్చ్యతే వసీయా-న్భవతి యునజ్మి తే పృథివీ-ఞ్జ్యోతిషా సహ యునజ్మి వాయుమన్తరిఖ్షేణ [వాయుమన్తరిఖ్షేణ, తే సహ] 17 తే సహ యునజ్మి వాచగ్ం సహ సూర్యేణ తే యునజ్మి తిస్రో విపృచ-స్సూర్యస్య తే । అగ్నిర్దేవతా గాయత్రీ ఛన్ద ఉపాగ్ంశోః పాత్రమసి సోమో దేవతా త్రిష్టు-ప్ఛన్దో-ఽన్తర్యామస్య పాత్రమసీన్ద్రో దేవతా జగతీ ఛన్ద ఇన్ద్రవాయువోః పాత్రమసి బృహస్పతి-ర్దేవతా-ఽనుష్టు-ప్ఛన్దో మిత్రావరుణయోః పాత్రమస్యశ్వినౌ దేవతా పఙ్క్తిశ్ఛన్దో-ఽశ్వినోః పాత్రమసి సూర్యో దేవతా బృహతీ [ ] 18 ఛన్ద-శ్శుక్రస్య పాత్రమసి చన్ద్రమా దేవతా సతో బృహతీ ఛన్దో మన్థినః పాత్రమసి విశ్వేదేవా దేవతోష్ణిహా ఛన్ద ఆగ్రయణస్య పాత్రమసీన్ద్రో దేవతా కకుచ్ఛన్ద ఉక్థానా-మ్పాత్రమసి పృథివీ దేవతా విరాట్ ఛన్దో ధ్రువస్య పాత్రమసి ॥ 19 ॥ (అన్తరిఖ్షేణ - బృహతీ - త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 6) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

ఇష్టర్గో వా అద్ధ్వర్యుర్యజమానస్యేష్టర్గః ఖలు వై పూర్వో-ఽర్ష్టుః, ఖ్షీయత ఆసన్యాన్మా మన్త్రా-త్పాహి కస్యాశ్చిదభిశస్త్యా ఇతి పురా ప్రాతరనువాకాజ్జుహుయాదాత్మన ఏవ తదద్ధ్వర్యుః పురస్తాచ్ఛర్మ నహ్యతే-ఽనార్త్యై సంవేంశాయ త్వోపవేశాయ త్వా గాయత్రియా స్త్రిష్టుభో జగత్యా అభిభూత్యై స్వాహా ప్రాణాపానౌ మృత్యోర్మా పాత-మ్ప్రాణాపానౌ మా మా హాసిష్ట-న్దేవతాసు వా ఏతే ప్రాణాపానయో- [ఏతే ప్రాణాపానయోః, వ్యాయచ్ఛన్తే] 20 -ర్వ్యాయచ్ఛన్తే యేషాగ్ం సోమ-స్సమృచ్ఛతే సంవేంశాయ త్వోపవేశాయ త్వేత్యాహ ఛన్దాగ్ంసి వై సంవేంశ ఉపవేశశ్ఛన్దోభిరేవాస్య ఛన్దాగ్ంసి వృఙ్క్తే ప్రేతివన్త్యాజ్యాని భవన్త్యభిజిత్యై మరుత్వతీః ప్రతిపదో విజిత్యా ఉభే బృహద్రథన్తరే భవత ఇయం-వాంవ రథన్తరమసౌ బృహదాభ్యామేవైనమన్తరేత్యద్య వావ రథన్తరగ్గ్ శ్వో బృహదద్యాశ్వా దేవైనమన్తరేతి భూతం- [భూతమ్, వావ రథన్తర-] 21 -ంవావ రథన్తర-మ్భవిష్య-ద్బృహ-ద్భూతాచ్చైవైన-మ్భవిష్యతశ్చాన్తరేతి, పరిమితం-వాంవ రథన్తరమపరిమిత-మ్బృహ-త్పరిమితాచ్చైవైన-మపరిమితాచ్చా-ఽన్తరేతి విశ్వామిత్రజమదగ్నీ వసిష్ఠేనాస్పర్ధేతాగ్ంస ఏతజ్జమదగ్ని ర్విహవ్యమ పశ్య-త్తేన వై స వసిష్ఠస్యేన్ద్రియం-వీంర్యమవృఙ్క్త యద్విహవ్యగ్ం శస్యత ఇన్ద్రియమేవ తద్వీర్యం-యంజమానో భ్రాతృవ్యస్య వృఙ్క్తే యస్య భూయాగ్ంసో యజ్ఞక్రతవ ఇత్యాహు-స్స దేవతా వృఙ్క్త ఇతి యద్యగ్నిష్టోమ-స్సోమః పరస్తా-థ్స్యా-దుక్థ్య-ఙ్కుర్వీత యద్యుక్థ్య-స్స్యాదతిరాత్ర-ఙ్కుర్వీత యజ్ఞక్రతుభిరేవాస్య దేవతా వృఙ్క్తే వసీయా-న్భవతి ॥ 22 ॥ (ప్రాణాపానయో - ర్భూతం - ంవృఙ్క్తే - ఽష్టావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 7)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (7): ఇష్టర్గో వా అద్ధ్వర్యుర్యజమానస్యేష్టర్గః ఖలు వై పూర్వో-ఽర్ష్టుః, ఖ్షీయత ఆసన్యాన్మా మన్త్రా-త్పాహి కస్యాశ్చిదభిశస్త్యా ఇతి పురా ప్రాతరనువాకాజ్జుహుయాదాత్మన ఏవ తదద్ధ్వర్యుః పురస్తాచ్ఛర్మ నహ్యతే-ఽనార్త్యై సంవేంశాయ త్వోపవేశాయ త్వా గాయత్రియా స్త్రిష్టుభో జగత్యా అభిభూత్యై స్వాహా ప్రాణాపానౌ మృత్యోర్మా పాత-మ్ప్రాణాపానౌ మా మా హాసిష్ట-న్దేవతాసు వా ఏతే ప్రాణాపానయో- [ఏతే ప్రాణాపానయోః, వ్యాయచ్ఛన్తే] 20 -ర్వ్యాయచ్ఛన్తే యేషాగ్ం సోమ-స్సమృచ్ఛతే సంవేంశాయ త్వోపవేశాయ త్వేత్యాహ ఛన్దాగ్ంసి వై సంవేంశ ఉపవేశశ్ఛన్దోభిరేవాస్య ఛన్దాగ్ంసి వృఙ్క్తే ప్రేతివన్త్యాజ్యాని భవన్త్యభిజిత్యై మరుత్వతీః ప్రతిపదో విజిత్యా ఉభే బృహద్రథన్తరే భవత ఇయం-వాంవ రథన్తరమసౌ బృహదాభ్యామేవైనమన్తరేత్యద్య వావ రథన్తరగ్గ్ శ్వో బృహదద్యాశ్వా దేవైనమన్తరేతి భూతం- [భూతమ్, వావ రథన్తర-] 21 -ంవావ రథన్తర-మ్భవిష్య-ద్బృహ-ద్భూతాచ్చైవైన-మ్భవిష్యతశ్చాన్తరేతి, పరిమితం-వాంవ రథన్తరమపరిమిత-మ్బృహ-త్పరిమితాచ్చైవైన-మపరిమితాచ్చా-ఽన్తరేతి విశ్వామిత్రజమదగ్నీ వసిష్ఠేనాస్పర్ధేతాగ్ంస ఏతజ్జమదగ్ని ర్విహవ్యమ పశ్య-త్తేన వై స వసిష్ఠస్యేన్ద్రియం-వీంర్యమవృఙ్క్త యద్విహవ్యగ్ం శస్యత ఇన్ద్రియమేవ తద్వీర్యం-యంజమానో భ్రాతృవ్యస్య వృఙ్క్తే యస్య భూయాగ్ంసో యజ్ఞక్రతవ ఇత్యాహు-స్స దేవతా వృఙ్క్త ఇతి యద్యగ్నిష్టోమ-స్సోమః పరస్తా-థ్స్యా-దుక్థ్య-ఙ్కుర్వీత యద్యుక్థ్య-స్స్యాదతిరాత్ర-ఙ్కుర్వీత యజ్ఞక్రతుభిరేవాస్య దేవతా వృఙ్క్తే వసీయా-న్భవతి ॥ 22 ॥ (ప్రాణాపానయో - ర్భూతం - ంవృఙ్క్తే - ఽష్టావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 7) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

నిగ్రాభ్యా-స్స్థ దేవశ్రుత ఆయుర్మే తర్పయత ప్రాణ-మ్మే తర్పయతాపాన-మ్మే తర్పయత వ్యాన-మ్మే తర్పయత చఖ్షుర్మే తర్పయత శ్రోత్ర-మ్మే తర్పయత మనోమే తర్పయత వాచ-మ్మే తర్పయతా-ఽఽత్మాన-మ్మే తర్పయతాఙ్గాని మే తర్పయత ప్రజా-మ్మే తర్పయత పశూ-న్మే తర్పయత గృహా-న్మే తర్పయత గణా-న్మే తర్పయత సర్వగణ-మ్మా తర్పయత తర్పయత మా [ ] 23 గణా మే మా వి తృషన్నోషధయో వై సోమస్య విశో విశః ఖలు వై రాజ్ఞః ప్రదాతోరీశ్వరా ఐన్ద్ర-స్సోమో-ఽవీవృధం-వోం మనసా సుజాతా ఋతప్రజాతా భగ ఇద్వ-స్స్యామ । ఇన్ద్రేణ దేవీర్వీరుధ-స్సంవిందానా అను మన్యన్తాగ్ం సవనాయ సోమమిత్యాహౌషధీభ్య ఏవైనగ్గ్ స్వాయై విశ-స్స్వాయై దేవతాయై నిర్యాచ్యాభి షుణోతి యో వై సోమస్యాభిషూయమాణస్య [సోమస్యాభిషూయమాణస్య, ప్రథమో-ఽగ్ంశు-] 24 ప్రథమో-ఽగ్ంశు-స్స్కన్దతి స ఈశ్వర ఇన్ద్రియం-వీంర్య-మ్ప్రజా-మ్పశూన్. యజమానస్య నిర్హన్తోస్తమభి మన్త్రయేతా-ఽఽ మా-ఽస్కాన్థ్సహ ప్రజయా సహ రాయస్పోషేణేన్ద్రియ-మ్మే వీర్య-మ్మా నివర్ధీరిత్యాశిషమేవైతామా శాస్త ఇన్ద్రియస్య వీయర్స్య ప్రజాయై పశూనామనిర్ఘాతాయ ద్రఫ్సశ్చస్కన్ద పృథివీమను ద్యామిమఞ్చ యోనిమను యశ్చ పూర్వః । తృతీయం-యోంనిమను సఞ్చరన్త-న్ద్రఫ్స-ఞ్జుహోమ్యను సప్త హోత్రాః ॥ 25 ॥ (తర్పయత మా - ఽభిషూయమాణస్య - యశ్చ - దశ చ) (అ. 8)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (8): నిగ్రాభ్యా-స్స్థ దేవశ్రుత ఆయుర్మే తర్పయత ప్రాణ-మ్మే తర్పయతాపాన-మ్మే తర్పయత వ్యాన-మ్మే తర్పయత చఖ్షుర్మే తర్పయత శ్రోత్ర-మ్మే తర్పయత మనోమే తర్పయత వాచ-మ్మే తర్పయతా-ఽఽత్మాన-మ్మే తర్పయతాఙ్గాని మే తర్పయత ప్రజా-మ్మే తర్పయత పశూ-న్మే తర్పయత గృహా-న్మే తర్పయత గణా-న్మే తర్పయత సర్వగణ-మ్మా తర్పయత తర్పయత మా [ ] 23 గణా మే మా వి తృషన్నోషధయో వై సోమస్య విశో విశః ఖలు వై రాజ్ఞః ప్రదాతోరీశ్వరా ఐన్ద్ర-స్సోమో-ఽవీవృధం-వోం మనసా సుజాతా ఋతప్రజాతా భగ ఇద్వ-స్స్యామ । ఇన్ద్రేణ దేవీర్వీరుధ-స్సంవిందానా అను మన్యన్తాగ్ం సవనాయ సోమమిత్యాహౌషధీభ్య ఏవైనగ్గ్ స్వాయై విశ-స్స్వాయై దేవతాయై నిర్యాచ్యాభి షుణోతి యో వై సోమస్యాభిషూయమాణస్య [సోమస్యాభిషూయమాణస్య, ప్రథమో-ఽగ్ంశు-] 24 ప్రథమో-ఽగ్ంశు-స్స్కన్దతి స ఈశ్వర ఇన్ద్రియం-వీంర్య-మ్ప్రజా-మ్పశూన్. యజమానస్య నిర్హన్తోస్తమభి మన్త్రయేతా-ఽఽ మా-ఽస్కాన్థ్సహ ప్రజయా సహ రాయస్పోషేణేన్ద్రియ-మ్మే వీర్య-మ్మా నివర్ధీరిత్యాశిషమేవైతామా శాస్త ఇన్ద్రియస్య వీయర్స్య ప్రజాయై పశూనామనిర్ఘాతాయ ద్రఫ్సశ్చస్కన్ద పృథివీమను ద్యామిమఞ్చ యోనిమను యశ్చ పూర్వః । తృతీయం-యోంనిమను సఞ్చరన్త-న్ద్రఫ్స-ఞ్జుహోమ్యను సప్త హోత్రాః ॥ 25 ॥ (తర్పయత మా - ఽభిషూయమాణస్య - యశ్చ - దశ చ) (అ. 8) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

యో వై దేవా-న్దేవయశసేనార్పయతి మనుష్యా-న్మనుష్యయశసేన దేవయశస్యేవ దేవేషు భవతి మనుష్యయశసీ మనుష్యేషు యా-న్ప్రాచీన-మాగ్రయణా-ద్గ్రహా-న్గృహ్ణీయా-త్తానుపాగ్ంశు గృహ్ణీయాద్యానూర్ధ్వాగ్స్తానుపబ్దిమతో దేవానేవ తద్దేవయశసేనార్పయతి మనుష్యా-న్మనుష్యయశసేన దేవయశస్యేవ దేవేషు భవతి మనుష్యయశసీ మనుష్యేష్వగ్నిః ప్రాతస్సవనే పాత్వస్మాన్. వైశ్వానరో మహినా విశ్వశమ్భూః । స నః పావకో ద్రవిణ-న్దధా- [ద్రవిణ-న్దధాతు, ఆయుష్మన్త-] 26 -త్వాయుష్మన్త-స్సహభఖ్షా-స్స్యామ ॥ విశ్వే దేవా మరుత ఇన్ద్రో అస్మానస్మి-న్ద్వితీయే సవనే న జహ్యుః । ఆయుష్మన్తః ప్రియమేషాం-వందన్తో వయ-న్దేవానాగ్ం సుమతౌ స్యామ ॥ ఇద-న్తృతీయగ్ం సవన-ఙ్కవీనామృతేన యే చమసమైరయన్త । తే సౌధన్వనా-స్సువరానశానా-స్స్విష్టి-న్నో అభి వసీయో నయన్తు ॥ ఆయతనవతీర్వా అన్యా ఆహుతయో హూయన్తే-ఽనాయతనా అన్యా యా ఆఘారవతీస్తా ఆయతనవతీర్యా- [ఆయతనవతీర్యాః, సౌమ్యాస్తా] 27 -స్సౌమ్యాస్తా అనాయతనా ఐన్ద్రవాయవ-మాదాయా-ఽఽఘారమా ఘారయేదద్ధ్వరో యజ్ఞో-ఽయమస్తు దేవా ఓషధీభ్యః పశవే నో జనాయ విశ్వస్మై భూతాయా-ఽద్ధ్వరో-ఽసి స పిన్వస్వ ఘృతవద్దేవ సోమేతి సౌమ్యా ఏవ తదాహుతీరాయతనవతీః కరోత్యాయతనవా-న్భవతి య ఏవం-వేందాథో ద్యావాపృథివీ ఏవ ఘృతేన వ్యునత్తి తే వ్యుత్తే ఉపజీవనీయే భవత ఉపజీవనీయో భవతి [భవతి, య ఏవం-వేందైష] 28 య ఏవం-వేందైష తే రుద్రభాగో య-న్నిరయాచథాస్త-ఞ్జుషస్వ విదేర్గౌపత్యగ్ం రాయస్పోషగ్ం సువీర్యగ్ం సంవంథ్సరీణాగ్ స్వస్తిమ్ ॥ మనుః పుత్రేభ్యో దాయం-వ్యం భజ-థ్స నాభానేదిష్ఠ-మ్బ్రహ్మచర్యం-వంసన్త-న్నిరభజ-థ్స ఆ-ఽగచ్ఛ-థ్సో-ఽబ్రవీ-త్కథా మా నిరభాగితి న త్వా నిరభాఖ్షమిత్య-బ్రవీదఙ్గిరస ఇమే సత్రమాసతే తే [సత్రమాసతే తే, సువర్గం-లోంక-న్న] 29 సువర్గం-లోంక-న్న ప్రజానన్తి తేభ్య ఇద-మ్బ్రాహ్మణ-మ్బ్రూహి తే సువర్గం-లోంకం-యంన్తో య ఏషా-మ్పశవస్తాగ్స్తే దాస్యన్తీతి తదేభ్యో-ఽబ్రవీ-త్తే సువర్గం-లోంకం-యంన్తో య ఏషా-మ్పశవ ఆస-న్తానస్మా అదదుస్త-మ్పశుభిశ్చరన్తం-యంజ్ఞవాస్తౌ రుద్ర ఆ-ఽగచ్ఛ-థ్సో-ఽబ్రవీన్మమ వా ఇమే పశవ ఇత్యదుర్వై - [ ] 30 మహ్యమిమానిత్యబ్రవీన్న వై తస్య త ఈశత ఇత్యబ్రవీ-ద్య-ద్యజ్ఞవాస్తౌ హీయతే మమ వై తదితి తస్మా-ద్యజ్ఞవాస్తు నాభ్యవేత్యగ్ం సో-ఽబ్రవీ-ద్యజ్ఞే మా ఽఽభజాథ తే పశూ-న్నాభి మగ్గ్స్య ఇతి తస్మా ఏత-మ్మన్థిన-స్సగ్గ్ స్రావమజుహో-త్తతో వై తస్య రుద్రః పశూ-న్నాభ్యమన్యత యత్రైత మేవం-వింద్వా-న్మన్థిన-స్సగ్గ్ స్రావ-ఞ్జుహోతి న తత్ర రుద్రః పశూనభి మన్యతే ॥ 31 ॥ (దధాత్వా - యతనవతీర్యా - ఉపజీవనీయో భవతి - తే-ఽ - దుర్వై - యత్రైత - మేకాదశ చ) (అ. 9)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (9): యో వై దేవా-న్దేవయశసేనార్పయతి మనుష్యా-న్మనుష్యయశసేన దేవయశస్యేవ దేవేషు భవతి మనుష్యయశసీ మనుష్యేషు యా-న్ప్రాచీన-మాగ్రయణా-ద్గ్రహా-న్గృహ్ణీయా-త్తానుపాగ్ంశు గృహ్ణీయాద్యానూర్ధ్వాగ్స్తానుపబ్దిమతో దేవానేవ తద్దేవయశసేనార్పయతి మనుష్యా-న్మనుష్యయశసేన దేవయశస్యేవ దేవేషు భవతి మనుష్యయశసీ మనుష్యేష్వగ్నిః ప్రాతస్సవనే పాత్వస్మాన్. వైశ్వానరో మహినా విశ్వశమ్భూః । స నః పావకో ద్రవిణ-న్దధా- [ద్రవిణ-న్దధాతు, ఆయుష్మన్త-] 26 -త్వాయుష్మన్త-స్సహభఖ్షా-స్స్యామ ॥ విశ్వే దేవా మరుత ఇన్ద్రో అస్మానస్మి-న్ద్వితీయే సవనే న జహ్యుః । ఆయుష్మన్తః ప్రియమేషాం-వందన్తో వయ-న్దేవానాగ్ం సుమతౌ స్యామ ॥ ఇద-న్తృతీయగ్ం సవన-ఙ్కవీనామృతేన యే చమసమైరయన్త । తే సౌధన్వనా-స్సువరానశానా-స్స్విష్టి-న్నో అభి వసీయో నయన్తు ॥ ఆయతనవతీర్వా అన్యా ఆహుతయో హూయన్తే-ఽనాయతనా అన్యా యా ఆఘారవతీస్తా ఆయతనవతీర్యా- [ఆయతనవతీర్యాః, సౌమ్యాస్తా] 27 -స్సౌమ్యాస్తా అనాయతనా ఐన్ద్రవాయవ-మాదాయా-ఽఽఘారమా ఘారయేదద్ధ్వరో యజ్ఞో-ఽయమస్తు దేవా ఓషధీభ్యః పశవే నో జనాయ విశ్వస్మై భూతాయా-ఽద్ధ్వరో-ఽసి స పిన్వస్వ ఘృతవద్దేవ సోమేతి సౌమ్యా ఏవ తదాహుతీరాయతనవతీః కరోత్యాయతనవా-న్భవతి య ఏవం-వేందాథో ద్యావాపృథివీ ఏవ ఘృతేన వ్యునత్తి తే వ్యుత్తే ఉపజీవనీయే భవత ఉపజీవనీయో భవతి [భవతి, య ఏవం-వేందైష] 28 య ఏవం-వేందైష తే రుద్రభాగో య-న్నిరయాచథాస్త-ఞ్జుషస్వ విదేర్గౌపత్యగ్ం రాయస్పోషగ్ం సువీర్యగ్ం సంవంథ్సరీణాగ్ స్వస్తిమ్ ॥ మనుః పుత్రేభ్యో దాయం-వ్యం భజ-థ్స నాభానేదిష్ఠ-మ్బ్రహ్మచర్యం-వంసన్త-న్నిరభజ-థ్స ఆ-ఽగచ్ఛ-థ్సో-ఽబ్రవీ-త్కథా మా నిరభాగితి న త్వా నిరభాఖ్షమిత్య-బ్రవీదఙ్గిరస ఇమే సత్రమాసతే తే [సత్రమాసతే తే, సువర్గం-లోంక-న్న] 29 సువర్గం-లోంక-న్న ప్రజానన్తి తేభ్య ఇద-మ్బ్రాహ్మణ-మ్బ్రూహి తే సువర్గం-లోంకం-యంన్తో య ఏషా-మ్పశవస్తాగ్స్తే దాస్యన్తీతి తదేభ్యో-ఽబ్రవీ-త్తే సువర్గం-లోంకం-యంన్తో య ఏషా-మ్పశవ ఆస-న్తానస్మా అదదుస్త-మ్పశుభిశ్చరన్తం-యంజ్ఞవాస్తౌ రుద్ర ఆ-ఽగచ్ఛ-థ్సో-ఽబ్రవీన్మమ వా ఇమే పశవ ఇత్యదుర్వై - [ ] 30 మహ్యమిమానిత్యబ్రవీన్న వై తస్య త ఈశత ఇత్యబ్రవీ-ద్య-ద్యజ్ఞవాస్తౌ హీయతే మమ వై తదితి తస్మా-ద్యజ్ఞవాస్తు నాభ్యవేత్యగ్ం సో-ఽబ్రవీ-ద్యజ్ఞే మా ఽఽభజాథ తే పశూ-న్నాభి మగ్గ్స్య ఇతి తస్మా ఏత-మ్మన్థిన-స్సగ్గ్ స్రావమజుహో-త్తతో వై తస్య రుద్రః పశూ-న్నాభ్యమన్యత యత్రైత మేవం-వింద్వా-న్మన్థిన-స్సగ్గ్ స్రావ-ఞ్జుహోతి న తత్ర రుద్రః పశూనభి మన్యతే ॥ 31 ॥ (దధాత్వా - యతనవతీర్యా - ఉపజీవనీయో భవతి - తే-ఽ - దుర్వై - యత్రైత - మేకాదశ చ) (అ. 9) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

జుష్టో వాచో భూయాస-ఞ్జుష్టో వాచస్పతయే దేవి వాక్ । యద్వాచో మధుమ-త్తస్మి-న్మా ధా-స్స్వాహా సరస్వత్యై ॥ ఋచా స్తోమగ్ం సమర్ధయ గాయత్రేణ రథన్తరమ్ । బృహ-ద్గాయత్రవర్తని ॥ యస్తే ద్రఫ్స-స్స్కన్దతి యస్తే అగ్ంశుర్బాహుచ్యుతో ధిషణయోరుపస్థాత్ । అద్ధ్వర్యోర్వా పరి యస్తే పవిత్రా-థ్స్వాహాకృతమిన్ద్రాయ త-ఞ్జుహోమి ॥ యో ద్రఫ్సో అగ్ంశుః పతితః పృథివ్యా-మ్పరివాపా- [పృథివ్యా-మ్పరివాపాత్, పురోడాశా-త్కరమ్భాత్ । ] 32 -త్పురోడాశా-త్కరమ్భాత్ । ధానాసోమాన్మన్థిన ఇన్ద్ర శుక్రా-థ్స్వాహాకృతమిన్ద్రాయ త-ఞ్జుహోమి ॥ యస్తే ద్రఫ్సో మధుమాగ్ం ఇన్ద్రియావాన్-థ్స్వాహాకృతః పునరప్యేతి దేవాన్ । దివః పృథివ్యాః పర్యన్తరిఖ్షా-థ్స్వాహా కృతమిన్ద్రాయ త-ఞ్జుహోమి ॥ అద్ధ్వర్యుర్వా ఋత్విజా-మ్ప్రథమో యుజ్యతే తేన స్తోమో యోక్తవ్య ఇత్యాహుర్వాగగ్రేగా అగ్ర ఏత్వృజుగా దేవేభ్యో యశో మయి దధతీ ప్రాణా-న్పశుషు ప్రజా-మ్మయి [ ] 33 చ యజమానే చేత్యాహ వాచమేవ తద్యజ్ఞముఖే యునక్తి వాస్తు వా ఏతద్యజ్ఞస్య క్రియతే యద్గ్రహా-న్గృహీత్వా బహిష్పవమానగ్ం సర్పన్తిపరాఞ్చో హి యన్తి పరాచీభి-స్స్తువతే వైష్ణవ్యర్చా పునరేత్యోప తిష్ఠతే యజ్ఞో వై విష్ణు ర్యజ్ఞమేవాకర్విష్ణో త్వన్నో అన్తమ-శ్శర్మ యచ్ఛ సహన్త్య । ప్ర తే ధారా మధుశ్చుత ఉథ్స-న్దుహ్రతే అఖ్షితమిత్యాహ యదేవాస్య శయానస్యోపశుష్యతి తదేవాస్యైతేనా ఽఽప్యాయయతి ॥ 34 ॥ (పరివాపాత్ - ప్రజా-మ్మయి - దుహ్రతే - చతుర్దశ చ) (అ. 10)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (10): జుష్టో వాచో భూయాస-ఞ్జుష్టో వాచస్పతయే దేవి వాక్ । యద్వాచో మధుమ-త్తస్మి-న్మా ధా-స్స్వాహా సరస్వత్యై ॥ ఋచా స్తోమగ్ం సమర్ధయ గాయత్రేణ రథన్తరమ్ । బృహ-ద్గాయత్రవర్తని ॥ యస్తే ద్రఫ్స-స్స్కన్దతి యస్తే అగ్ంశుర్బాహుచ్యుతో ధిషణయోరుపస్థాత్ । అద్ధ్వర్యోర్వా పరి యస్తే పవిత్రా-థ్స్వాహాకృతమిన్ద్రాయ త-ఞ్జుహోమి ॥ యో ద్రఫ్సో అగ్ంశుః పతితః పృథివ్యా-మ్పరివాపా- [పృథివ్యా-మ్పరివాపాత్, పురోడాశా-త్కరమ్భాత్ । ] 32 -త్పురోడాశా-త్కరమ్భాత్ । ధానాసోమాన్మన్థిన ఇన్ద్ర శుక్రా-థ్స్వాహాకృతమిన్ద్రాయ త-ఞ్జుహోమి ॥ యస్తే ద్రఫ్సో మధుమాగ్ం ఇన్ద్రియావాన్-థ్స్వాహాకృతః పునరప్యేతి దేవాన్ । దివః పృథివ్యాః పర్యన్తరిఖ్షా-థ్స్వాహా కృతమిన్ద్రాయ త-ఞ్జుహోమి ॥ అద్ధ్వర్యుర్వా ఋత్విజా-మ్ప్రథమో యుజ్యతే తేన స్తోమో యోక్తవ్య ఇత్యాహుర్వాగగ్రేగా అగ్ర ఏత్వృజుగా దేవేభ్యో యశో మయి దధతీ ప్రాణా-న్పశుషు ప్రజా-మ్మయి [ ] 33 చ యజమానే చేత్యాహ వాచమేవ తద్యజ్ఞముఖే యునక్తి వాస్తు వా ఏతద్యజ్ఞస్య క్రియతే యద్గ్రహా-న్గృహీత్వా బహిష్పవమానగ్ం సర్పన్తిపరాఞ్చో హి యన్తి పరాచీభి-స్స్తువతే వైష్ణవ్యర్చా పునరేత్యోప తిష్ఠతే యజ్ఞో వై విష్ణు ర్యజ్ఞమేవాకర్విష్ణో త్వన్నో అన్తమ-శ్శర్మ యచ్ఛ సహన్త్య । ప్ర తే ధారా మధుశ్చుత ఉథ్స-న్దుహ్రతే అఖ్షితమిత్యాహ యదేవాస్య శయానస్యోపశుష్యతి తదేవాస్యైతేనా ఽఽప్యాయయతి ॥ 34 ॥ (పరివాపాత్ - ప్రజా-మ్మయి - దుహ్రతే - చతుర్దశ చ) (అ. 10) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

అగ్నినా రయిమశ్ఞవ-త్పోషమేవ దివేదివే । యశసం-వీంరవత్తమమ్ ॥ గోమాగ్ం అగ్నే-ఽవిమాగ్ం అశ్వీ యజ్ఞో నృవథ్సఖా సదమిదప్రమృష్యః । ఇడావాగ్ం ఏషో అసుర ప్రజావా-న్దీర్ఘో రయిః పృథుబుధ్న-స్సభావాన్ ॥ ఆప్యాయస్వ, సన్తే ॥ ఇహ త్వష్టారమగ్రియం-వింశ్వరూపముప హ్వయే । అస్మాకమస్తు కేవలః ॥ తన్నస్తురీపమధ పోషయిత్ను దేవ త్వష్టర్వి రరాణ-స్స్యస్వ । యతో వీరః [యతో వీరః, కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో] 35 కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో యుక్తగ్రావా జాయతే దేవకామః ॥ శివస్త్వష్టరిహా-ఽఽ గహి విభుః పోష ఉతత్మనా । యజ్ఞేయజ్ఞే న ఉదవ ॥ పిశఙ్గరూప-స్సుభరో వయోధా-శ్శ్రుష్టీ వీరో జాయతే దేవకామః । ప్రజా-న్త్వష్టా విష్యతు నాభిమస్మే అథా దేవానామప్యేతు పాథః ॥ ప్రణోదే వ్యా, నో దివః ॥ పీపివాగ్ం సగ్ం సరస్వత-స్స్తనం-యోం విశ్వదర్శతః । ధుఖ్షీమహి ప్రజామిషమ్ ॥ 36 ॥ యే తే సరస్వ ఊర్మయో మధుమన్తో ఘృతశ్చుతః । తేషా-న్తే సుమ్నమీమహే ॥ యస్య వ్రత-మ్పశవో యన్తి సర్వే యస్య వ్రతముపతిష్ఠన్త ఆపః । యస్య వ్రతే పుష్టిపతిర్నివిష్టస్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ దివ్యగ్ం సుపర్ణం-వం యస-మ్బృహన్తమపా-ఙ్గర్భం-వృంషభమోషధీనామ్ । అభీపతో వృష్ట్యా తర్పయన్త-న్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ సినీవాలి పృథుష్టుకే యా దేవానామసి స్వసా । జుషస్వ హవ్య- [హవ్యమ్, ఆహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి] 37 -మాహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి దిదిడ్ఢి నః ॥ యా సుపాణి-స్స్వఙ్గురి-స్సుషూమా బహుసూవరీ । తస్యై విశ్పత్నియై హవి-స్సినీవాల్యై జుహోతన ॥ ఇన్ద్రం-వోం విశ్వతస్పరీ, న్ద్ర-న్నరః ॥ అసితవర్ణా హరయ-స్సుపర్ణా మిహో వసానా దివము-త్పతన్తి ॥ త ఆ-ఽవవృత్రన్-థ్సదనాని కృత్వా-ఽఽది-త్పృథివీ ఘృతైర్వ్యుద్యతే ॥ హిరణ్యకేశో రజసో విసారే-ఽహిర్ధునిర్వాత ఇవ ధ్రజీమాన్ । శుచిభ్రాజా ఉషసో [ఉషసః, నవేదా యశస్వతీ-] 38 నవేదా యశస్వతీ-రపస్యువో న సత్యాః ॥ ఆ తే సుపర్ణా అమినన్త ఏవైః కృష్ణో నోనావ వృషభో యదీదమ్ । శివాభిర్న స్మయమానాభిరా-ఽగా-త్పతన్తి మిహ-స్స్తనయన్త్యభ్రా ॥ వాశ్రేవ విద్యున్మిమాతి వథ్స-న్న మాతా సిషక్తి । యదేషాం-వృంష్టిరసర్జి ॥ పర్వతశ్చిన్మహి వృద్ధో బిభాయ దివశ్చి-థ్సాను రేజత స్వనే వః । య-త్క్రీడథ మరుత [మరుతః, ఋష్టిమన్త] 39 ఋష్టిమన్త ఆప ఇవ సద్ధ్రియఞ్చో ధవద్ధ్వే ॥ అభి క్రన్ద స్తనయ గర్భమా ధా ఉదన్వతా పరి దీయా రథేన । దృతిగ్ం సు కర్ష విషిత-న్న్యఞ్చగ్ం సమా భవన్తూద్వతా నిపాదాః ॥ త్వ-న్త్యా చిదచ్యుతా-ఽగ్నే పశుర్న యవసే । ధామా హ య-త్తే అజర వనా వృశ్చన్తి శిక్వసః ॥ అగ్నే భూరీణి తవ జాతవేదో దేవ స్వధావో-ఽమృతస్య ధామ । యాశ్చ [ ] 40 మాయా మాయినాం-వింశ్వమిన్వ త్వే పూర్వీ-స్సన్దధుః పృష్టబన్ధో ॥ దివో నో వృష్టి-మ్మరుతో రరీద్ధ్వ-మ్ప్రపిన్వత వృష్ణో అశ్వస్య ధారాః । అర్వాంఏతేన స్తనయిత్నునేహ్యపో నిషిఞ్చన్నసురః పితా నః ॥ పిన్వన్త్యపో మరుత-స్సుదానవః పయో ఘృతవద్విదథేష్వా భువః । అత్య-న్న మిహే వి నయన్తి వాజినముథ్స-న్దుహన్తి స్తనయన్తమఖ్షితమ్ ॥ ఉదప్రుతో మరుతస్తాగ్ం ఇయర్త వృష్టిం- [వృష్టిమ్, యే విశ్వే] 41 -ంయే విశ్వే మరుతో జునన్తి । క్రోశాతి గర్దా కన్యేవ తున్నా పేరు-న్తుఞ్జానా పత్యేవ జాయా ॥ ఘృతేన ద్యావాపృథివీ మధునా సముఖ్షత పయస్వతీః కృణతా-ఽఽప ఓషధీః । ఊర్జ-ఞ్చ తత్ర సుమతి-ఞ్చ పిన్వథ యత్రా నరో మరుత-స్సిఞ్చథా మధు ॥ ఉదుత్యమ్, చిత్రమ్ ॥ ఔర్వ-భృగువచ్ఛుచిమప్నవానవదా హువే । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ ఆ సవగ్ం సవితుర్యథా భగస్యే వ భుజిగ్ం హువే । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ హువే వాతస్వన-ఙ్కవి-మ్పర్జన్యక్రన్ద్యగ్ం సహః । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ 42 ॥ (వీర - ఇషగ్ం - హవ్య - ముషసో - మరుత - శ్చ - వృష్టిం - భగస్య - ద్వాదశ చ) (అ. 11)

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (11): అగ్నినా రయిమశ్ఞవ-త్పోషమేవ దివేదివే । యశసం-వీంరవత్తమమ్ ॥ గోమాగ్ం అగ్నే-ఽవిమాగ్ం అశ్వీ యజ్ఞో నృవథ్సఖా సదమిదప్రమృష్యః । ఇడావాగ్ం ఏషో అసుర ప్రజావా-న్దీర్ఘో రయిః పృథుబుధ్న-స్సభావాన్ ॥ ఆప్యాయస్వ, సన్తే ॥ ఇహ త్వష్టారమగ్రియం-వింశ్వరూపముప హ్వయే । అస్మాకమస్తు కేవలః ॥ తన్నస్తురీపమధ పోషయిత్ను దేవ త్వష్టర్వి రరాణ-స్స్యస్వ । యతో వీరః [యతో వీరః, కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో] 35 కర్మణ్య-స్సుదఖ్షో యుక్తగ్రావా జాయతే దేవకామః ॥ శివస్త్వష్టరిహా-ఽఽ గహి విభుః పోష ఉతత్మనా । యజ్ఞేయజ్ఞే న ఉదవ ॥ పిశఙ్గరూప-స్సుభరో వయోధా-శ్శ్రుష్టీ వీరో జాయతే దేవకామః । ప్రజా-న్త్వష్టా విష్యతు నాభిమస్మే అథా దేవానామప్యేతు పాథః ॥ ప్రణోదే వ్యా, నో దివః ॥ పీపివాగ్ం సగ్ం సరస్వత-స్స్తనం-యోం విశ్వదర్శతః । ధుఖ్షీమహి ప్రజామిషమ్ ॥ 36 ॥ యే తే సరస్వ ఊర్మయో మధుమన్తో ఘృతశ్చుతః । తేషా-న్తే సుమ్నమీమహే ॥ యస్య వ్రత-మ్పశవో యన్తి సర్వే యస్య వ్రతముపతిష్ఠన్త ఆపః । యస్య వ్రతే పుష్టిపతిర్నివిష్టస్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ దివ్యగ్ం సుపర్ణం-వం యస-మ్బృహన్తమపా-ఙ్గర్భం-వృంషభమోషధీనామ్ । అభీపతో వృష్ట్యా తర్పయన్త-న్తగ్ం సరస్వన్తమవసే హువేమ ॥ సినీవాలి పృథుష్టుకే యా దేవానామసి స్వసా । జుషస్వ హవ్య- [హవ్యమ్, ఆహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి] 37 -మాహుత-మ్ప్రజా-న్దేవి దిదిడ్ఢి నః ॥ యా సుపాణి-స్స్వఙ్గురి-స్సుషూమా బహుసూవరీ । తస్యై విశ్పత్నియై హవి-స్సినీవాల్యై జుహోతన ॥ ఇన్ద్రం-వోం విశ్వతస్పరీ, న్ద్ర-న్నరః ॥ అసితవర్ణా హరయ-స్సుపర్ణా మిహో వసానా దివము-త్పతన్తి ॥ త ఆ-ఽవవృత్రన్-థ్సదనాని కృత్వా-ఽఽది-త్పృథివీ ఘృతైర్వ్యుద్యతే ॥ హిరణ్యకేశో రజసో విసారే-ఽహిర్ధునిర్వాత ఇవ ధ్రజీమాన్ । శుచిభ్రాజా ఉషసో [ఉషసః, నవేదా యశస్వతీ-] 38 నవేదా యశస్వతీ-రపస్యువో న సత్యాః ॥ ఆ తే సుపర్ణా అమినన్త ఏవైః కృష్ణో నోనావ వృషభో యదీదమ్ । శివాభిర్న స్మయమానాభిరా-ఽగా-త్పతన్తి మిహ-స్స్తనయన్త్యభ్రా ॥ వాశ్రేవ విద్యున్మిమాతి వథ్స-న్న మాతా సిషక్తి । యదేషాం-వృంష్టిరసర్జి ॥ పర్వతశ్చిన్మహి వృద్ధో బిభాయ దివశ్చి-థ్సాను రేజత స్వనే వః । య-త్క్రీడథ మరుత [మరుతః, ఋష్టిమన్త] 39 ఋష్టిమన్త ఆప ఇవ సద్ధ్రియఞ్చో ధవద్ధ్వే ॥ అభి క్రన్ద స్తనయ గర్భమా ధా ఉదన్వతా పరి దీయా రథేన । దృతిగ్ం సు కర్ష విషిత-న్న్యఞ్చగ్ం సమా భవన్తూద్వతా నిపాదాః ॥ త్వ-న్త్యా చిదచ్యుతా-ఽగ్నే పశుర్న యవసే । ధామా హ య-త్తే అజర వనా వృశ్చన్తి శిక్వసః ॥ అగ్నే భూరీణి తవ జాతవేదో దేవ స్వధావో-ఽమృతస్య ధామ । యాశ్చ [ ] 40 మాయా మాయినాం-వింశ్వమిన్వ త్వే పూర్వీ-స్సన్దధుః పృష్టబన్ధో ॥ దివో నో వృష్టి-మ్మరుతో రరీద్ధ్వ-మ్ప్రపిన్వత వృష్ణో అశ్వస్య ధారాః । అర్వాంఏతేన స్తనయిత్నునేహ్యపో నిషిఞ్చన్నసురః పితా నః ॥ పిన్వన్త్యపో మరుత-స్సుదానవః పయో ఘృతవద్విదథేష్వా భువః । అత్య-న్న మిహే వి నయన్తి వాజినముథ్స-న్దుహన్తి స్తనయన్తమఖ్షితమ్ ॥ ఉదప్రుతో మరుతస్తాగ్ం ఇయర్త వృష్టిం- [వృష్టిమ్, యే విశ్వే] 41 -ంయే విశ్వే మరుతో జునన్తి । క్రోశాతి గర్దా కన్యేవ తున్నా పేరు-న్తుఞ్జానా పత్యేవ జాయా ॥ ఘృతేన ద్యావాపృథివీ మధునా సముఖ్షత పయస్వతీః కృణతా-ఽఽప ఓషధీః । ఊర్జ-ఞ్చ తత్ర సుమతి-ఞ్చ పిన్వథ యత్రా నరో మరుత-స్సిఞ్చథా మధు ॥ ఉదుత్యమ్, చిత్రమ్ ॥ ఔర్వ-భృగువచ్ఛుచిమప్నవానవదా హువే । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ ఆ సవగ్ం సవితుర్యథా భగస్యే వ భుజిగ్ం హువే । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ హువే వాతస్వన-ఙ్కవి-మ్పర్జన్యక్రన్ద్యగ్ం సహః । అగ్నిగ్ం సముద్రవాససమ్ ॥ 42 ॥ (వీర - ఇషగ్ం - హవ్య - ముషసో - మరుత - శ్చ - వృష్టిం - భగస్య - ద్వాదశ చ) (అ. 11) తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

(ప్రజాపతిరకామయతై - ష తే గాయత్రో - యజ్ఞం-వైం - ప్రజాపతేర్జాయమానాః - ప్రాజాపత్యా - యో వా అయథాదేవత - మిష్టర్గో - నిగ్రాభ్యా-స్స్థ - యో వై దేవా - ఞ్జుష్టో - ఽగ్నినా రయి - మేకాదశ )
(ప్రజాపతిరకామయత - ప్రజాపతేర్జాయమానా - వ్యాయచ్ఛన్తే - మహ్యమిమా - న్మాయా మాయినాన్ - ద్విచత్వారిగ్ంశత్) (ప్రజాపతిరకామయతా, అగ్నిగ్ం సముద్రవాససం ) ॥ హరిః ఓమ్ ॥ ॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్తృతీయకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥

పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (12): (ప్రజాపతిరకామయతై - ష తే గాయత్రో - యజ్ఞం-వైం - ప్రజాపతేర్జాయమానాః - ప్రాజాపత్యా - యో వా అయథాదేవత - మిష్టర్గో - నిగ్రాభ్యా-స్స్థ - యో వై దేవా - ఞ్జుష్టో - ఽగ్నినా రయి - మేకాదశ ) (ప్రజాపతిరకామయత - ప్రజాపతేర్జాయమానా - వ్యాయచ్ఛన్తే - మహ్యమిమా - న్మాయా మాయినాన్ - ద్విచత్వారిగ్ంశత్) (ప్రజాపతిరకామయతా, అగ్నిగ్ం సముద్రవాససం ) ॥ హరిః ఓమ్ ॥ ॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్తృతీయకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥ తాత్పర్యము: 3.1 - ప్రజాపతిరకామయత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
✦ 🙏 ✦