ఇమే వై సహా-ఽఽస్తా-న్తే వాయుర్వ్యవా-త్తే గర్భమదధాతా-న్తగ్ం సోమః ప్రాజనయ-దగ్నిరగ్రసత స ఏత-మ్ప్రజాపతిరాగ్నేయ-మష్టాకపాలమపశ్య-త్త-న్నిరవప-త్తేనైవైనామగ్నేరధి నిరక్రీణా-త్తస్మాదప్యన్యదేవత్యామాలభమాన ఆగ్నేయమష్టాకపాల-మ్పురస్తాన్నిర్వపేదగ్నేరేవైనామధి నిష్క్రీయా-ఽఽలభతే య- [యత్, వాయుర్వ్యవా-] 7
-ద్వాయుర్వ్యవా-త్తస్మా-ద్వాయవ్యా యదిమే గర్భమదధాతా-న్తస్మా-ద్ద్యావాపృథివ్యా య-థ్సోమః ప్రాజనయదగ్నిరగ్రసత తస్మాదగ్నీషోమీయా యదనయోర్వియత్యో-ర్వాగవద-త్తస్మా-థ్సారస్వతీ య-త్ప్రజాపతిరగ్నేరధి నిరక్రీణా-త్తస్మా-త్ప్రాజాపత్యా సా వా ఏషా సర్వదేవత్యా యదజా వశా వాయవ్యామా లభేత భూతికామో వాయుర్వై ఖ్షేపిష్ఠా దేవతా వాయుమేవ స్వేన [స్వేన, భాగధేయేనోప ధావతి] 8
భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్భూతి-ఙ్గమయతి ద్యావాపృథివ్యామా లభేత కృషమాణః ప్రతిష్ఠాకామో దివ ఏవాస్మై పర్జన్యో వర్షతి వ్యస్యామోషధయో రోహన్తి సమర్ధుకమస్య సస్య-మ్భవత్యగ్నీషోమీయామా లభేత యః కామయేతాన్నవానన్నాద-స్స్యామిత్యగ్నినైవాన్నమవ రున్ధే సోమేనాన్నాద్య-మన్నవానేవాన్నాదో భవతి సారస్వతీమా లభేత య [యః, ఈశ్వరో వాచో] 9
ఈశ్వరో వాచో వదితో-స్సన్. వాచ-న్నవదే-ద్వాగ్వై సరస్వతీ సరస్వతీమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి సైవాస్మిన్. వాచ-న్దధాతి ప్రాజాపత్యామా లభేత యః కామయేతానభిజితమభి జయేయమితి ప్రజాపతి-స్సర్వా దేవతా దేవతాభిరేవా-నభిజితమభి జయతి వాయవ్యయోపాకరోతి వాయోరేవైనామవరుద్ధ్యా-ఽఽలభత ఆకూత్యై త్వా కామాయ త్వే- [కామాయ త్వా, ఇత్యాహ యథాయజు-] 10
-త్యాహ యథాయజు-రేవైత-త్కిక్కిటాకార-ఞ్జుహోతి కిక్కిటాకారేణ వై గ్రామ్యాః పశవో రమన్తే ప్రా-ఽఽరణ్యాః పతన్తి య-త్కిక్కిటాకార-ఞ్జుహోతి గ్రామ్యాణా-మ్పశూనా-న్ధృత్యై పర్యగ్నౌ క్రియమాణే జుహోతి జీవన్తీమేవైనాగ్ం సువర్గం-లోంక-ఙ్గమయతి త్వ-న్తురీయా వశినీ వశా-ఽసీత్యాహ దేవత్రైవైనా-ఙ్గమయతి సత్యా-స్సన్తు యజమానస్య కామా ఇత్యాహైష వై కామో [వై కామః, యజమానస్య] 11
యజమానస్య యదనార్త ఉదృచ-ఙ్గచ్ఛతి తస్మాదేవమాహా-ఽజా-ఽసి రయిష్ఠేత్యాహై ష్వేవైనాం-లోంకేషు ప్రతిష్ఠాపయతి దివి తే బృహద్భా ఇత్యాహ సువర్గ ఏవాస్మై లోకే జ్యోతి-ర్దధాతి తన్తు-న్తన్వ-న్రజసో భానుమన్విహీత్యాహేమానేవాస్మై లోకాన్ జ్యోతిష్మతః కరోత్యనుల్బణం-వం యత జోగువామప ఇ- [జోగువామప ఇతి, ఆహ యదేవ] 12
-త్యాహ యదేవ యజ్ఞ ఉల్బణ-ఙ్క్రియతే తస్యైవైషా శాన్తిర్మనుర్భవ జనయా దైవ్య-ఞ్జనమిత్యాహ మానవ్యో వై ప్రజాస్తా ఏవా-ఽఽద్యాః కురుతే మనసో హవిరసీత్యాహ స్వగాకృత్యై గాత్రాణా-న్తే గాత్రభాజో భూయాస్మేత్యాహా ఽఽశిషమేవైతామా శాస్తే తస్యై వా ఏతస్యా ఏకమేవా-దేవయజనం ంయదాలబ్ధాయా-మభ్రో [-మభ్రః, భవతి] 13
భవతి యదాలబ్ధాయామభ్ర-స్స్యాదఫ్సు వాప్రవేశయే-థ్సర్వాం-వాం ప్రాశ్ఞీయాద్యదఫ్సు ప్రవేశయేద్యజ్ఞవేశస-ఙ్కుర్యా-థ్సర్వామేవ ప్రాశ్ఞీయాదిన్ద్రియమేవా-ఽఽత్మ-న్ధ-త్తే సా వా ఏషా త్రయాణామేవావ రుద్ధా సంవంథ్సరసద-స్సహస్రయాజినో గృహమేధినస్త ఏవైతయా యజేర-న్తేషామేవైషా-ఽఽప్తా ॥ 14 ॥ (యథ్ - స్వేన - సారస్వతీమా లభేత యః - కామాయ త్వా - కామో - ఽప ఇత్య - భ్రో - ద్విచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (3): ఇమే వై సహా-ఽఽస్తా-న్తే వాయుర్వ్యవా-త్తే గర్భమదధాతా-న్తగ్ం సోమః ప్రాజనయ-దగ్నిరగ్రసత స ఏత-మ్ప్రజాపతిరాగ్నేయ-మష్టాకపాలమపశ్య-త్త-న్నిరవప-త్తేనైవైనామగ్నేరధి నిరక్రీణా-త్తస్మాదప్యన్యదేవత్యామాలభమాన ఆగ్నేయమష్టాకపాల-మ్పురస్తాన్నిర్వపేదగ్నేరేవైనామధి నిష్క్రీయా-ఽఽలభతే య- [యత్, వాయుర్వ్యవా-] 7 -ద్వాయుర్వ్యవా-త్తస్మా-ద్వాయవ్యా యదిమే గర్భమదధాతా-న్తస్మా-ద్ద్యావాపృథివ్యా య-థ్సోమః ప్రాజనయదగ్నిరగ్రసత తస్మాదగ్నీషోమీయా యదనయోర్వియత్యో-ర్వాగవద-త్తస్మా-థ్సారస్వతీ య-త్ప్రజాపతిరగ్నేరధి నిరక్రీణా-త్తస్మా-త్ప్రాజాపత్యా సా వా ఏషా సర్వదేవత్యా యదజా వశా వాయవ్యామా లభేత భూతికామో వాయుర్వై ఖ్షేపిష్ఠా దేవతా వాయుమేవ స్వేన [స్వేన, భాగధేయేనోప ధావతి] 8 భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్భూతి-ఙ్గమయతి ద్యావాపృథివ్యామా లభేత కృషమాణః ప్రతిష్ఠాకామో దివ ఏవాస్మై పర్జన్యో వర్షతి వ్యస్యామోషధయో రోహన్తి సమర్ధుకమస్య సస్య-మ్భవత్యగ్నీషోమీయామా లభేత యః కామయేతాన్నవానన్నాద-స్స్యామిత్యగ్నినైవాన్నమవ రున్ధే సోమేనాన్నాద్య-మన్నవానేవాన్నాదో భవతి సారస్వతీమా లభేత య [యః, ఈశ్వరో వాచో] 9 ఈశ్వరో వాచో వదితో-స్సన్. వాచ-న్నవదే-ద్వాగ్వై సరస్వతీ సరస్వతీమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి సైవాస్మిన్. వాచ-న్దధాతి ప్రాజాపత్యామా లభేత యః కామయేతానభిజితమభి జయేయమితి ప్రజాపతి-స్సర్వా దేవతా దేవతాభిరేవా-నభిజితమభి జయతి వాయవ్యయోపాకరోతి వాయోరేవైనామవరుద్ధ్యా-ఽఽలభత ఆకూత్యై త్వా కామాయ త్వే- [కామాయ త్వా, ఇత్యాహ యథాయజు-] 10 -త్యాహ యథాయజు-రేవైత-త్కిక్కిటాకార-ఞ్జుహోతి కిక్కిటాకారేణ వై గ్రామ్యాః పశవో రమన్తే ప్రా-ఽఽరణ్యాః పతన్తి య-త్కిక్కిటాకార-ఞ్జుహోతి గ్రామ్యాణా-మ్పశూనా-న్ధృత్యై పర్యగ్నౌ క్రియమాణే జుహోతి జీవన్తీమేవైనాగ్ం సువర్గం-లోంక-ఙ్గమయతి త్వ-న్తురీయా వశినీ వశా-ఽసీత్యాహ దేవత్రైవైనా-ఙ్గమయతి సత్యా-స్సన్తు యజమానస్య కామా ఇత్యాహైష వై కామో [వై కామః, యజమానస్య] 11 యజమానస్య యదనార్త ఉదృచ-ఙ్గచ్ఛతి తస్మాదేవమాహా-ఽజా-ఽసి రయిష్ఠేత్యాహై ష్వేవైనాం-లోంకేషు ప్రతిష్ఠాపయతి దివి తే బృహద్భా ఇత్యాహ సువర్గ ఏవాస్మై లోకే జ్యోతి-ర్దధాతి తన్తు-న్తన్వ-న్రజసో భానుమన్విహీత్యాహేమానేవాస్మై లోకాన్ జ్యోతిష్మతః కరోత్యనుల్బణం-వం యత జోగువామప ఇ- [జోగువామప ఇతి, ఆహ యదేవ] 12 -త్యాహ యదేవ యజ్ఞ ఉల్బణ-ఙ్క్రియతే తస్యైవైషా శాన్తిర్మనుర్భవ జనయా దైవ్య-ఞ్జనమిత్యాహ మానవ్యో వై ప్రజాస్తా ఏవా-ఽఽద్యాః కురుతే మనసో హవిరసీత్యాహ స్వగాకృత్యై గాత్రాణా-న్తే గాత్రభాజో భూయాస్మేత్యాహా ఽఽశిషమేవైతామా శాస్తే తస్యై వా ఏతస్యా ఏకమేవా-దేవయజనం ంయదాలబ్ధాయా-మభ్రో [-మభ్రః, భవతి] 13 భవతి యదాలబ్ధాయామభ్ర-స్స్యాదఫ్సు వాప్రవేశయే-థ్సర్వాం-వాం ప్రాశ్ఞీయాద్యదఫ్సు ప్రవేశయేద్యజ్ఞవేశస-ఙ్కుర్యా-థ్సర్వామేవ ప్రాశ్ఞీయాదిన్ద్రియమేవా-ఽఽత్మ-న్ధ-త్తే సా వా ఏషా త్రయాణామేవావ రుద్ధా సంవంథ్సరసద-స్సహస్రయాజినో గృహమేధినస్త ఏవైతయా యజేర-న్తేషామేవైషా-ఽఽప్తా ॥ 14 ॥ (యథ్ - స్వేన - సారస్వతీమా లభేత యః - కామాయ త్వా - కామో - ఽప ఇత్య - భ్రో - ద్విచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
తాత్పర్యము:
3.4 - వి వా ఏతస్య యజ్ఞః - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.