ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 19

అనాదిమధ్యాంతమనంతవీర్యమ్
అనంతబాహుం శశిసూర్యనేత్రమ్ ।
పశ్యామి త్వాం దీప్తహుతాశవక్త్రం
స్వతేజసా విశ్వమిదం తపంతమ్ ।। 19 ।।
అనాది-మధ్య-అంతం — మొదలు మధ్య చివర లేకుండా; అనంత — అనంతమైన; వీర్యమ్ — శక్తి; అనంత — అసంఖ్యాకములైన; బాహుం — చేతులు; శశి — చంద్రుడు; సూర్య — సూర్యుడు; నేత్రమ్ — కన్నులుగా; పశ్యామి — దర్శిస్తున్నాను; త్వాం — నీవు; దీప్త — ప్రజ్వలిస్తూ; హుతాశ — విరజిమ్ముతూ; వక్త్రం — నోటి (ముఖము) నుండి; స్వ-తేజసా — నీ తేజస్సు చే; విశ్వం — విశ్వము; ఇదం — ఈ యొక్క; తపంతమ్ — తపింపచేయు.
Translation

BG 11.19:నీవు ఆది-మధ్య-అంతము లేనివాడవు; నీ శక్తి అపరిమితమైనది. నీకు అనంతమైన బాహువులు కలవు; సూర్యచంద్రులు నీ నేత్రముల వంటివి మరియు అగ్నినీ నోరు వంటిది. సమస్త సృష్టిని నీ తేజస్సుచే వెచ్చగా ఉత్తేజ పరుచుతున్నటువంటి నిన్ను, నేను దర్శిస్తున్నాను.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
శశిసూర్యనేత్రమ్ · śaśi-sūrya-netram
చంద్ర సూర్యులే కన్నులుగా కలవాడు · Having the sun and moon as eyes

సూర్య చంద్ర నయన ప్రజ్వలితాగ్ని వక్త్రం
అనంత బాహు వీర్య విశ్వరూప ప్రజ్వలనం

Sun and Moon as Eyes, Blazing Fire as Mouth: Heating the Universe with Splendor

వినండి ఆ విశ్వరూపంలోని పరమేశ్వరుని వర్ణన ఎంతటి దివ్యమైనదో! ఆ దేవదేవునికి ఆది, మధ్య, అంతము అనేవి లేవు. ఆయన భుజ బలం అనంతమైనది. సూర్యుడు, చంద్రుడు ఆ స్వామికి నేత్రాలై వెలుగుతుండగా, ప్రజ్వలిత అగ్నిహోత్రం ఆయన ముఖముగా వెలిగిపోతోంది. తన స్వంత తేజస్సుతో ఈ అనంత బ్రహ్మాండాలన్నింటినీ తపింపజేస్తున్న ఆ సర్వేశ్వరుని రూపాన్ని అర్జునుడు దర్శిస్తున్నాడు. ఇది సృష్టిలోని సమస్త వేడికి, వెలుగునకు మూల రూపం.

అర్జునుడు పలికెను: ఆది, మధ్యము, అంతము లేనివానిగా, అనంతమైన వీర్యము గలవానిగా, అసంఖ్యాకమైన చేతులు కలవానిగా, సూర్య చంద్రులే నేత్రములుగా కలవానిగా మరియు ప్రజ్వరిల్లుచున్న అగ్నిహోత్రమే ముఖముగా కలిగి, తన స్వయం తేజస్సుతో ఈ విశ్వమునంతా తపింపజేయుచున్న నిన్ను నేను చూచుచున్నాను.

భగవంతుని కళ్లు కేవలం చూడటానికే కాదు, సూర్యుడిగా పగటిపూట జ్ఞాన కాంతిని, చంద్రుడిగా రాత్రి పూట శాంతి రసాన్ని కురిపిస్తాయి.

జగత్ తపనం (దివ్య తేజస్సు)
సమస్త విశ్వాన్ని తన తేజస్సుతో పోషిస్తూ, లోపలి అజ్ఞానాన్ని, పాపాలను దహించివేసే భగవంతుని పరమ తేజో రూపం.
లౌకిక తాపం (సంసార తాపత్రయం)
కామ, క్రోధ, లోభాల వల్ల కలిగే వేడితో జీవుడు నిరంతరం అశాంతితో రగిలిపోయే భౌతిక బంధ స్థితి.

భగవంతుని అగ్ని ముఖం మనలోని కల్మషాలను దహించివేస్తుంది.

ఆ సూర్య చంద్ర నేత్రాలు మనలను నిరంతరం కాపాడుతుంటాయి.

పగలు మరియు రాత్రి
ఒక ఇంట్లో పగటిపూట సూర్యుని వెలుతురు వల్ల పనులు సులభమవుతాయి, రాత్రి పూట చంద్రుని వెన్నెల హాయిని ఇస్తుంది. ఈ సూర్య చంద్రులను అమర్చిన గృహ యజమాని పరమాత్మే. విశ్వరూపంలో సూర్య చంద్రులు ఆ భగవంతుని రెండు కళ్లు. ఆయన కనురెప్ప వేసి తీస్తేనే సృష్టిలో పగలు రాత్రులు జరుగుతాయి.

ఈ శ్లోకంలో 'దీప్తహుతాశవక్త్రమ్' (ప్రజ్వలిత అగ్ని వంటి నోరు కలవాడు) అనే వర్ణన కాలరూపానికి చిహ్నం. భగవంతుడు ప్రలయ కాలంలో సమస్త విశ్వాన్ని తన ముఖంలో ఉన్న అగ్ని ద్వారా ఉపసంహరించుకుంటాడు. ఈ రూపం అర్జునునికి భయాన్ని కలిగిస్తున్నా, అది పరమ సత్యం.

ఋగ్వేద పురాణాలలో కూడా 'చంద్రమా మనసో జాతః చక్షోః సూర్యో అజాయత...' (ఆయన మనస్సు నుండి చంద్రుడు, కళ్ల నుండి సూర్యుడు పుట్టారు) అని వర్ణించారు. గీతలోని విశ్వరూపం ఆ వైదిక సత్యాన్ని అర్జునుడి కళ్ల ముందు సజీవంగా నిలిపింది.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
శశిసూర్యనేత్ర · śaśi-sūrya-netra
సూర్య చంద్రులే కన్నులుగా కలవాడు · Having Sun and Moon as Eyes

జ్ఞానము మరియు కరుణలను ఏకకాలంలో కురిపించే భగవంతుని దివ్య రూపము. ఈ నామ స్మరణ వల్ల నేత్ర రోగాలు, మనో వికారాలు తొలగిపోతాయి.

ఆ సూర్య చంద్ర నేత్రుని నిరంతరం ధ్యానించడం వల్ల మనలో సాత్విక గుణాలు వృద్ధి చెంది, బుద్ధి ప్రకాశిస్తుంది.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 11వ అధ్యాయము - విశ్వరూప దర్శన యోగం దైవిక చిత్రం