ఆదిత్యహృదయము — వాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండలో అగస్త్యమహర్షి రామునకు ఉపదేశించిన సూర్యస్తుతి; మూలపాఠము, తెలుగు ప్రతిపదార్థము, తాత్పర్యము.
👧🧒✨ పిల్లల కోసం ప్రత్యేక వర్షన్! (Kids Edition with Stories & Audio) పిల్లలకు సులభంగా అర్థమయ్యే కథలు, ఆడియో శ్లోకాలు, బొమ్మలు & క్విజ్ ఛాలెంజ్!
🌟 పిల్లల వర్షన్కు వెళ్లండి ➔ 📖 తాత్పర్యం & వివరణ ✨ ఫలితాలు / ప్రయోజనాలు ⏰ పఠించాల్సిన సమయం
🕉️ తాత్పర్యం (Overall Meaning) వాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండమున అగస్త్యమహర్షి రామునకు ఉపదేశించిన సూర్యస్తుతి ఆదిత్యహృదయము. సమరపరిశ్రమతో చింతలోనున్న రామునకు ఆదిత్యోపాసనను ఉపదేశించుట, సూర్యుని దేవతాస్వరూపములను కీర్తించుట, ఉపదేశానంతరము రాముడు శోకమును విడిచి యుద్ధమునకు సిద్ధపడుట ఈ సర్గలోని కథాక్రమము.
📖 సులభమైన వివరణ (Simple Explanation) యుద్ధకాండములోని ఆదిత్యహృదయసర్గకు ప్రచురణలలో సర్గసంఖ్యాభేదము ఉన్నది. అనుసంధానించిన మూలపాఠములో ముప్పై ఒక్క శ్లోకములు ఉన్నవి. ఈ పఠనపుటలో పాత పాఠసూచికలను నిలుపుటకై మూలంలోని పదహారు, పదిహేడు, పద్దెనిమిదవ శ్లోకములు రెండేసి భాగములుగా ప్రదర్శింపబడినవి. సూర్యుని సర్వదేవాత్మకత్వము, లోకపోషకత్వము, లోకసాక్షిత్వము స్తోత్రములోని ప్రధాన విశేషణములు.
🔍
📿 నామావళి రూపం (Chanting Mode) ✨ ఉచ్ఛారణ మార్గదర్శి వేగం: 🐢 0.75x (Slow Learn) 🎵 1.0x (Normal) ⚡ 1.25x (Fast Chant)
Script: తెలుగు (Telugu) దేవనాగరి (Devanagari) English (IAST) தமிழ் (Tamil) ಕನ್ನಡ (Kannada) മലയാളം (Malayalam) বাংলা (Bengali) ગુજરાતી (Gujarati) ఓడీయా (Oriya) ਪੰਜਾਬੀ (Gurmukhi)
A- A+
🧘 Zen Mode 📿 జప మాల 🤍 బుక్మార్క్ 📄 ముద్రణ / PDF 📋 Copy 📜 పారాయణం (Plain Stotram) 📖 అర్థ సహితం (With Meaning)
తతో యుద్ధపరిశ్రాంతం సమరే చింతయా స్థితం |
రావణం చాగ్రతో దృష్ట్వా యుద్ధాయ సముపస్థితం |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: తతః — అప్పుడు; యుద్ధపరిశ్రాంతమ్ — యుద్ధముచేత అలసినవానిని; సమరే — సమరమున; చింతయా స్థితమ్ — చింతతో నిలిచినవానిని; రావణమ్ — రావణుని; చ అగ్రతః — తన ఎదుటను; దృష్ట్వా — చూచి; యుద్ధాయ సముపస్థితమ్ — యుద్ధమునకు సిద్ధమై నిలిచినవానిని.
యుద్ధముచేత అలసిపోయి సమరభూమిలో చింతతో నిలిచిన రాముడు, తన ఎదుట మరల యుద్ధమునకు సిద్ధమైన రావణుని చూచెను.
Rama stood weary from battle and troubled in thought, seeing Ravana before him, ready to fight again.
📚 Learn
దైవతైశ్చ సమాగమ్య ద్రష్టుమభ్యాగతో రణం |
ఉపాగమ్యాబ్రవీద్రామం అగస్త్యో భగవానృషిః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: దైవతైః చ — దేవతలతోను; సమాగమ్య — కూడి వచ్చి; ద్రష్టుమ్ — చూచుటకు; అభ్యాగతః — వచ్చినవాడు; రణమ్ — యుద్ధమును; ఉపాగమ్య — సమీపించి; అబ్రవీత్ — పలికెను; రామమ్ — రామునితో; అగస్త్యః — అగస్త్యుడు; భగవాన్ ఋషిః — పూజనీయుడైన మహర్షి.
యుద్ధమును వీక్షించుటకు దేవతలతో కూడి వచ్చిన భగవంతుడైన అగస్త్యమహర్షి, రాముని సమీపించి పలికెను.
The venerable sage Agastya, who had come with the gods to watch the battle, approached Rama and spoke.
📚 Learn
రామ రామ మహాబాహో శృణు గుహ్యం సనాతనం |
యేన సర్వానరీన్ వత్స సమరే విజయిష్యసి |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: రామ రామ — రామా; మహాబాహో — బలమైన బాహువులు గలవాడా; శృణు — వినుము; గుహ్యమ్ — రహస్యమును; సనాతనమ్ — అనాదియైనది; యేన — దేనిచేత; సర్వాన్ అరీన్ — శత్రువులందరిని; వత్స — ప్రియమైనవాడా; సమరే — యుద్ధమున; విజయిష్యసి — జయించెదవు.
మహాబాహువైన రామా! సనాతనమైన రహస్యమును వినుము. దానిచేత సమరమున సమస్త శత్రువులను జయించెదవు అని అగస్త్యుడు ఉపదేశించెను.
Mighty-armed Rama, hear this ancient secret, through which you will overcome all your enemies in battle.
📚 Learn
ఆదిత్య హృదయం పుణ్యం సర్వశత్రువినాశనం |
జయావహం జపేన్నిత్యం అక్షయ్యం పరమం శివం |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఆదిత్యహృదయమ్ — ఆదిత్యుని హృదయస్వరూపమైన స్తోత్రము; పుణ్యమ్ — పుణ్యప్రదము; సర్వశత్రువినాశనమ్ — శత్రువులందరిని నాశనము చేయునది; జయావహమ్ — విజయమును చేకూర్చునది; జపేత్ — జపింపవలెను; నిత్యమ్ — నిత్యము; అక్షయ్యమ్ — క్షయము లేనిది; పరమమ్ శివమ్ — అత్యుత్తమ శుభప్రదమైనది.
పుణ్యప్రదమైన ఆదిత్యహృదయము సమస్త శత్రువులను నాశనము చేయునది, విజయమును చేకూర్చునది, క్షయము లేని పరమశుభప్రదమైనది. దానిని నిత్యము జపింపవలెను.
Adityahridayam is a sacred hymn that defeats enemies, brings victory and offers enduring, supreme auspiciousness; it is to be recited regularly.
📚 Learn
సర్వమంగళమాంగళ్యం సర్వపాపప్రణాశనం |
చింతాశోకప్రశమనం ఆయుర్వర్ధనముత్తమం |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: సర్వమంగళమాంగళ్యమ్ — మంగళములన్నిటిలో శ్రేష్ఠమైనది; సర్వపాపప్రణాశనమ్ — సమస్త పాపములను తొలగించునది; చింతాశోకప్రశమనమ్ — చింతను శోకమును శాంతింపజేయునది; ఆయుర్వర్ధనమ్ — ఆయుష్షును వృద్ధిచేయునది; ఉత్తమమ్ — శ్రేష్ఠమైనది.
మంగళకరములన్నిటిలోను శ్రేష్ఠమైన ఈ స్తోత్రము సమస్త పాపములను తొలగించునది; చింతను, శోకమును శాంతింపజేయునది; ఆయుష్షును వృద్ధిచేయునది.
The hymn is praised as foremost among auspicious recitations, removing sin, calming anxiety and grief, and fostering longevity.
📚 Learn
రశ్మిమంతం సముద్యంతం దేవాసురనమస్కృతం |
పూజయస్వ వివస్వంతం భాస్కరం భువనేశ్వరం |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: రశ్మిమంతమ్ — కిరణములు గలవానిని; సముద్యంతమ్ — ఉదయించువానిని; దేవాసురనమస్కృతమ్ — దేవదానవులచే నమస్కరింపబడినవానిని; పూజయస్వ — ఆరాధింపుము; వివస్వంతమ్ — ప్రకాశించు సూర్యుని; భాస్కరమ్ — వెలుగును కలిగించువానిని; భువనేశ్వరమ్ — లోకముల ప్రభువును.
కిరణములతో ఉదయించువాడు, దేవదానవులచే నమస్కరింపబడువాడు, వెలుగును ప్రసరింపజేయువాడు, లోకములకు ప్రభువు అయిన వివస్వంతుని ఆరాధింపుము.
Worship the rising, radiant sun, revered by gods and asuras: Vivasvan, the giver of light and lord of the worlds.
📚 Learn
సర్వదేవాత్మకో హ్యేష తేజస్వీ రశ్మిభావనః |
ఏష దేవాసురగణాన్ లోకాన్ పాతి గభస్తిభిః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: సర్వదేవాత్మకః — సమస్త దేవతల స్వరూపమైనవాడు; హి ఏషః — ఈయనే; తేజస్వీ — తేజస్సు గలవాడు; రశ్మిభావనః — కిరణములను ప్రసరింపజేయువాడు; దేవాసురగణాన్ — దేవదానవ సమూహములను; లోకాన్ — లోకములను; పాతి — పోషించును; గభస్తిభిః — కిరణములతో.
ఈ సూర్యుడు సమస్త దేవతల స్వరూపముగా ప్రకాశించుచున్నాడు. తేజస్సుతో కిరణములను ప్రసరింపజేసి, దేవదానవ సమూహములను, లోకములను తన కిరణములతో పోషించుచున్నాడు.
The sun embodies all the gods; his radiance and rays sustain the worlds and the hosts of gods and asuras.
📚 Learn
ఏష బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్చ శివః స్కందః ప్రజాపతిః |
మహేంద్రో ధనదః కాలో యమః సోమో హ్యపాంపతిః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఏషః — ఈయన; బ్రహ్మా — బ్రహ్మ; విష్ణుః — విష్ణువు; శివః — శివుడు; స్కందః — కుమారస్వామి; ప్రజాపతిః — ప్రజాపతి; మహేంద్రః — ఇంద్రుడు; ధనదః — కుబేరుడు; కాలః — కాలుడు; యమః — యముడు; సోమః — చంద్రుడు; అపామ్ పతిః — జలాధిపతియైన వరుణుడు.
ఈయనే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు, స్కందుడు, ప్రజాపతి; ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, కాలుడు, యముడు, చంద్రుడు, జలములకు అధిపతియైన వరుణుడు కూడ ఈయన స్వరూపములే.
He is Brahma, Vishnu, Shiva, Skanda and Prajapati, as well as Indra, Kubera, Time, Yama, Soma and Varuna.
📚 Learn
పితరో వసవః సాధ్యా హ్యశ్వినౌ మరుతో మనుః ।
వాయుర్వహ్నిః ప్రజాప్రాణ ఋతుకర్తా ప్రభాకరః ॥
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: పితరః — పితృదేవతలు; వసవః — వసువులు; సాధ్యాః — సాధ్యదేవతలు; అశ్వినౌ — అశ్వినీదేవతలు; మరుతః — మరుద్గణములు; మనుః — మనువు; వాయుః — వాయువు; వహ్నిః — అగ్ని; ప్రజాప్రాణః — ప్రజలకు ప్రాణాధారుడు; ఋతుకర్తా — ఋతువులను కలిగించువాడు; ప్రభాకరః — వెలుగును కలిగించువాడు.
పితృదేవతలు, వసువులు, సాధ్యులు, అశ్వినీదేవతలు, మరుత్తులు, మనువు, వాయువు, అగ్ని ఈయన స్వరూపములే. ప్రజలకు ప్రాణాధారుడు, ఋతువులను కలిగించువాడు, వెలుగును ప్రసరింపజేయువాడు ఈయనే.
He is the ancestral deities, Vasus, Sadhyas, Ashvins, Maruts, Manu, wind and fire; he is the life of creatures, maker of seasons and source of light.
📚 Learn
ఆదిత్యః సవితా సూర్యః ఖగః పూషా గభస్తిమాన్ |
సువర్ణసదృశో భానుర్హిరణ్యరేతా దివాకరః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఆదిత్యః — అదితిపుత్రుడు; సవితా — ప్రేరేపించువాడు; సూర్యః — సూర్యుడు; ఖగః — ఆకాశమున సంచరించువాడు; పూషా — పోషకుడు; గభస్తిమాన్ — కిరణములు గలవాడు; సువర్ణసదృశః — బంగారువలె ప్రకాశించువాడు; భానుః — కాంతిమంతుడు; హిరణ్యరేతాః — స్వర్ణకాంతివంటి తేజోబీజముగలవాడు; దివాకరః — పగటిని కలిగించువాడు.
అదితిపుత్రుడు, జగత్తును ప్రేరేపించువాడు, ఆకాశమున సంచరించువాడు, పోషకుడు, కిరణములు గలవాడు, బంగారువంటి కాంతిమంతుడు, తేజోబీజముగలవాడు, పగటిని కలిగించువాడు సూర్యుడు.
He is Aditi’s son, the impeller, sun, sky-traveller and nourisher, rich in rays, golden in brilliance, radiant in his generative power and maker of day.
📚 Learn
హరిదశ్వః సహస్రార్చిః సప్తసప్తిర్మరీచిమాన్ |
తిమిరోన్మథనః శంభుస్త్వష్టా మార్తాండ అంశుమాన్ |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: హరిదశ్వః — హరితవర్ణాశ్వములు గలవాడు; సహస్రార్చిః — అనేక జ్వాలాకిరణములు గలవాడు; సప్తసప్తిః — ఏడు అశ్వములు గలవాడు; మరీచిమాన్ — కిరణసంపన్నుడు; తిమిరోన్మథనః — చీకటిని తొలగించువాడు; శంభుః — శుభమును కలిగించువాడు; త్వష్టా — రూపనిర్మాత; మార్తాండః — అదితిపుత్రుడైన సూర్యుడు; అంశుమాన్ — కిరణములు గలవాడు.
హరితవర్ణాశ్వములు గలవాడు, అనేక కిరణములతో వెలుగొందువాడు, ఏడు అశ్వముల రథముగలవాడు, చీకటిని తొలగించువాడు, శుభమును కలిగించువాడు, రూపములను నిర్మించువాడు, మార్తాండుడు, కిరణసంపన్నుడు ఈ సూర్యుడు.
He has tawny-green steeds, countless rays and a seven-horse chariot; he dispels darkness, brings well-being, fashions forms and shines as Martanda.
📚 Learn
హిరణ్యగర్భః శిశిరస్తపనో భాస్కరో రవిః |
అగ్నిగర్భోఽదితేః పుత్రః శంఖః శిశిరనాశనః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: హిరణ్యగర్భః — హిరణ్యగర్భస్వరూపుడు; శిశిరః — శీతలతను కలిగించువాడు; తపనః — తపింపజేయువాడు; భాస్కరః — వెలుగును కలిగించువాడు; రవిః — సూర్యుడు; అగ్నిగర్భః — అగ్నితేజస్సును తనలో ధరించువాడు; అదితేః పుత్రః — అదితి కుమారుడు; శంఖః — శంఖనామముగలవాడు; శిశిరనాశనః — చలిని తొలగించువాడు.
హిరణ్యగర్భస్వరూపుడు, శీతలతను కలిగించువాడు, తపింపజేయువాడు, ప్రకాశకుడు, రవి, అగ్నితేజస్సును తనలో ధరించువాడు, అదితిపుత్రుడు, శంఖనామముగలవాడు, చలిని తొలగించువాడు ఈయనే.
He is Hiranyagarbha, the cooling and warming one, the light-giver Ravi, bearing fire within, Aditi’s son, called Shankha, and the remover of cold.
📚 Learn
వ్యోమనాథస్తమోభేదీ ఋగ్యజుస్సామపారగః |
ఘనవృష్టిరపాం మిత్రో వింధ్యవీథీప్లవంగమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: వ్యోమనాథః — ఆకాశప్రభువు; తమోభేదీ — చీకటిని ఛేదించువాడు; ఋక్ యజుః సామ పారగః — ఋగ్యజుస్సామవేదములలో పారంగతుడు; ఘనవృష్టిః — ఘనవర్షమునకు కారణుడు; అపామ్ మిత్రః — జలములకు మిత్రుడు; వింధ్యవీథీప్లవంగమః — వింధ్యప్రాంతపు మార్గమున సంచరించువాడు.
ఆకాశమునకు ప్రభువు, చీకటిని ఛేదించువాడు, ఋగ్యజుస్సామవేదములలో పారంగతుడు, ఘనమైన వర్షమునకు కారణుడు, జలములకు మిత్రుడు, వింధ్యప్రాంతపు ఆకాశమార్గమున సంచరించువాడు సూర్యుడు.
He rules the sky, breaks darkness, knows the Rig, Yajur and Sama Vedas, brings abundant rain, befriends the waters and traverses the path over Vindhya.
📚 Learn
ఆతపీ మండలీ మృత్యుః పింగళః సర్వతాపనః |
కవిర్విశ్వో మహాతేజాః రక్తః సర్వభవోద్భవః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఆతపీ — వేడిమిని ప్రసరింపజేయువాడు; మండలీ — మండలాకారుడైనవాడు; మృత్యుః — మృత్యుస్వరూపుడు; పింగళః — పింగళవర్ణుడు; సర్వతాపనః — సమస్తమును తపింపజేయువాడు; కవిః — సర్వజ్ఞుడు; విశ్వః — విశ్వరూపుడు; మహాతేజాః — గొప్ప తేజస్సు గలవాడు; రక్తః — అరుణవర్ణుడు; సర్వభవోద్భవః — సమస్త ఉద్భవములకు మూలము.
వేడిమిని ప్రసరింపజేయువాడు, మండలాకారుడైనవాడు, మృత్యుస్వరూపుడు, పింగళవర్ణుడు, సమస్తమును తపింపజేయువాడు, సర్వజ్ఞుడు, విశ్వరూపుడు, మహాతేజస్వి, అరుణవర్ణుడు, సమస్త ఉద్భవములకు మూలమైనవాడు ఈయన.
He radiates heat, bears a circular orb, is death, tawny in hue and warming all; he is the seer, universal, intensely radiant and the source of all emergence.
📚 Learn
నక్షత్రగ్రహతారాణామధిపో విశ్వభావనః |
తేజసామపి తేజస్వీ ద్వాదశాత్మన్నమోఽస్తుతే |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: నక్షత్రగ్రహతారాణామ్ — నక్షత్రములు, గ్రహములు, తారలకు; అధిపః — ప్రభువు; విశ్వభావనః — విశ్వమును పోషించువాడు; తేజసామ్ అపి — తేజోవంతులకును; తేజస్వీ — తేజస్సునిచ్చువాడు; ద్వాదశాత్మన్ — పన్నెండు రూపములు గలవాడా; నమః అస్తు తే — నీకు నమస్కారమగుగాక.
నక్షత్రములు, గ్రహములు, తారలకు అధిపతివి; విశ్వమును పోషించువాడవు; తేజోవంతులకును తేజస్సునిచ్చువాడవు. ద్వాదశాదిత్య స్వరూపములు గల నీకు నమస్కారము.
Lord of stars and planets, sustainer of the universe and radiance of the radiant: homage to you in your twelve forms.
📚 Learn
నమః పూర్వాయ గిరయే పశ్చిమాయాద్రయే నమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్ — మూలశ్లోకములోని అర్ధభాగము.
📝 ప్రతిపదార్థం: నమః — నమస్కారము; పూర్వాయ గిరయే — తూర్పు పర్వతస్వరూపునకు; పశ్చిమాయ అద్రయే — పడమటి పర్వతస్వరూపునకు; నమః — నమస్కారము.
ఉదయస్థానమైన తూర్పు పర్వతస్వరూపునకు నమస్కారము; అస్తమయస్థానమైన పడమటి పర్వతస్వరూపునకు నమస్కారము.
Homage to the eastern mountain of sunrise and to the western mountain of sunset.
జ్యోతిర్గణానాం పతయే దినాధిపతయే నమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్ — మూలశ్లోకములోని అర్ధభాగము.
📝 ప్రతిపదార్థం: జ్యోతిర్గణానామ్ — ప్రకాశమాన ఖగోళసమూహములకు; పతయే — ప్రభువునకు; దినాధిపతయే — పగటికి అధిపతియైనవానికి; నమః — నమస్కారము.
జ్యోతిర్గణములకు అధిపతియైనవానికి, పగటికి ప్రభువైనవానికి నమస్కారము.
Homage to the lord of the celestial lights and the ruler of day.
జయాయ జయభద్రాయ హర్యశ్వాయ నమో నమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్ — మూలశ్లోకములోని అర్ధభాగము.
📝 ప్రతిపదార్థం: జయాయ — విజయస్వరూపునకు; జయభద్రాయ — విజయశుభములను కలిగించువానికి; హర్యశ్వాయ — హరితవర్ణాశ్వములు గలవానికి; నమః నమః — మరల మరల నమస్కారము.
విజయస్వరూపునకు, విజయముతో కూడిన శుభమును ప్రసాదించువానికి, హరితవర్ణాశ్వములు గలవానికి మరల మరల నమస్కారము.
Repeated homage to victory, to the auspiciousness of victory, and to the one with tawny-green steeds.
నమో నమః సహస్రాంశో ఆదిత్యాయ నమో నమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్ — మూలశ్లోకములోని అర్ధభాగము.
📝 ప్రతిపదార్థం: నమః నమః — పునఃపునః నమస్కారము; సహస్రాంశో — అనేక కిరణములు గలవాడా; ఆదిత్యాయ — అదితి కుమారునకు; నమః నమః — మరల మరల నమస్కారము.
అనేక కిరణములు గల సూర్యుడా! నీకు మరల మరల నమస్కారము. అదితిపుత్రుడైన ఆదిత్యునకు పునఃపునః నమస్కారము.
Repeated homage to you, thousand-rayed one; repeated homage to Aditya, the son of Aditi.
నమ ఉగ్రాయ వీరాయ సారంగాయ నమో నమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్ — మూలశ్లోకములోని అర్ధభాగము.
📝 ప్రతిపదార్థం: నమః — నమస్కారము; ఉగ్రాయ — ఉగ్రతేజస్సు గలవానికి; వీరాయ — పరాక్రమవంతునకు; సారంగాయ — శీఘ్రగమనముగలవానికి; నమః నమః — మరల మరల నమస్కారము.
ఉగ్రతేజస్సు గలవానికి, పరాక్రమవంతునకు, శీఘ్రగమనముగలవానికి మరల మరల నమస్కారము.
Homage to the fierce, valiant and swiftly moving sun.
నమః పద్మప్రబోధాయ మార్తాండాయ నమో నమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్ — మూలశ్లోకములోని అర్ధభాగము.
📝 ప్రతిపదార్థం: నమః — నమస్కారము; పద్మప్రబోధాయ — పద్మములను వికసింపజేయువానికి; మార్తాండాయ — మార్తాండుడైన సూర్యునకు; నమః నమః — పునఃపునః నమస్కారము.
పద్మములను వికసింపజేయువానికి, మార్తాండుడైన సూర్యునకు పునఃపునః నమస్కారము.
Repeated homage to Martanda, who awakens the lotuses into bloom.
బ్రహ్మేశానాచ్యుతేశాయ సూర్యాయాదిత్యవర్చసే |
భాస్వతే సర్వభక్షాయ రౌద్రాయ వపుషే నమః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: బ్రహ్మ ఈశాన అచ్యుత ఈశాయ — బ్రహ్మ, శివుడు, విష్ణువునకు ప్రభువైనవానికి; సూర్యాయ — సూర్యునకు; ఆదిత్యవర్చసే — ఆదిత్యకాంతి గలవానికి; భాస్వతే — ప్రకాశించువానికి; సర్వభక్షాయ — సమస్తమును గ్రహించువానికి; రౌద్రాయ వపుషే — రౌద్రస్వరూపునకు; నమః — నమస్కారము.
బ్రహ్మ, ఈశానుడు, అచ్యుతునకు ప్రభువైనవానికి; సూర్యునకు, ఆదిత్యకాంతి గలవానికి, ప్రకాశించువానికి, సమస్తమును గ్రహించువానికి, రౌద్రస్వరూపునకు నమస్కారము.
Homage to the lord of Brahma, Shiva and Vishnu, the sun of solar splendour, shining, all-consuming and fearsome in form.
📚 Learn
తమోఘ్నాయ హిమఘ్నాయ శత్రుఘ్నాయామితాత్మనే ।
కృతఘ్నఘ్నాయ దేవాయ జ్యోతిషాం పతయే నమః ॥
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: తమోఘ్నాయ — చీకటిని తొలగించువానికి; హిమఘ్నాయ — హిమమును తొలగించువానికి; శత్రుఘ్నాయ — శత్రువులను సంహరించువానికి; అమితాత్మనే — అపరిమితస్వరూపునకు; కృతఘ్నఘ్నాయ — కృతఘ్నులను నిగ్రహించువానికి; దేవాయ — ప్రకాశమాన దేవునకు; జ్యోతిషామ్ పతయే — జ్యోతిర్గణముల ప్రభువునకు; నమః — నమస్కారము.
చీకటిని, హిమమును, శత్రువులను తొలగించువానికి; అపరిమితస్వరూపునకు; కృతఘ్నతను నిగ్రహించువానికి; ప్రకాశమాన దేవునకు, జ్యోతిర్గణముల ప్రభువునకు నమస్కారము.
Homage to the destroyer of darkness, frost, enemies and ingratitude, the boundless deity and lord of lights.
📚 Learn
తప్తచామీకరాభాయ వహ్నయే విశ్వకర్మణే |
నమస్తమోఽభినిఘ్నాయ రుచయే లోకసాక్షిణే |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: తప్తచామీకరాభాయ — కరిగించిన బంగారువంటి కాంతిగలవానికి; వహ్నయే — అగ్నిస్వరూపునకు; విశ్వకర్మణే — విశ్వనిర్మాతకు; నమః — నమస్కారము; తమః అభినిఘ్నాయ — చీకటిని నిర్మూలించువానికి; రుచయే — ప్రకాశస్వరూపునకు; లోకసాక్షిణే — లోకమునకు సాక్షియైనవానికి.
కరిగించిన బంగారువంటి కాంతి గలవానికి, అగ్నిస్వరూపునకు, విశ్వనిర్మాతకు, చీకటిని నిర్మూలించువానికి, ప్రకాశస్వరూపునకు, లోకసాక్షికి నమస్కారము.
Homage to the radiance of molten gold, to fire, the maker of the universe, destroyer of darkness and witness of the world.
📚 Learn
నాశయత్యేష వై భూతం తదేవ సృజతి ప్రభుః ।
పాయత్యేష తపత్యేష వర్షత్యేష గభస్తిభిః ॥
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: నాశయతి — లయింపజేయును; ఏషః — ఈయన; వై — నిశ్చయముగా; భూతమ్ — భూతజాతమును; తత్ ఏవ — దానినే; సృజతి — సృష్టించును; ప్రభుః — ప్రభువు; పాయతి — పోషించును; తపతి — తపింపజేయును; వర్షతి — వర్షమును కురిపించును; గభస్తిభిః — కిరణములతో.
ఈ ప్రభువు భూతములను లయింపజేయుచున్నాడు; వాటినే మరల సృష్టించుచున్నాడు. తన కిరణములతో పోషించుచున్నాడు, తపింపజేయుచున్నాడు, వర్షమును కురిపించుచున్నాడు.
This lord dissolves beings and creates them anew; through his rays he nourishes, heats and brings rain.
📚 Learn
ఏష సుప్తేషు జాగర్తి భూతేషు పరినిష్ఠితః |
ఏష ఏవాగ్నిహోత్రం చ ఫలం చైవాగ్నిహోత్రిణాం |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఏషః — ఈయన; సుప్తేషు — నిద్రించుచున్నప్పుడు; జాగర్తి — మేల్కొనియుండును; భూతేషు — భూతములలో; పరినిష్ఠితః — స్థితుడైనవాడు; ఏషః ఏవ — ఈయనే; అగ్నిహోత్రమ్ — అగ్నిహోత్రము; చ — మరియు; ఫలమ్ — ఫలము; అగ్నిహోత్రిణామ్ — అగ్నిహోత్రము ఆచరించువారికి.
భూతములన్నిటిలో స్థితుడైన ఈయన, అవి నిద్రించుచున్నప్పుడు మేల్కొనియుండును. అగ్నిహోత్రమును, అగ్నిహోత్రము ఆచరించువారి ఫలమును ఈయన స్వరూపములుగానే స్తోత్రము కీర్తించుచున్నది.
Present in all beings, he remains awake when they sleep; he is the Agnihotra and the fruit of those who perform it.
📚 Learn
వేదాశ్చ క్రతవశ్చైవ క్రతూనాం ఫలమేవ చ |
యాని కృత్యాని లోకేషు సర్వ ఏష రవిః ప్రభుః |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: వేదాః — వేదములు; క్రతవః — యజ్ఞములు; క్రతూనామ్ ఫలమ్ — యజ్ఞముల ఫలము; యాని కృత్యాని — ఆచరింపవలసిన కర్మలు ఏవో; లోకేషు — లోకములలో; సర్వః ఏషః — అవన్నియు ఈయనే; రవిః — సూర్యుడు; ప్రభుః — ప్రభువు.
వేదములు, యజ్ఞములు, యజ్ఞఫలములు, లోకములలో ఆచరింపవలసిన కర్మలన్నియు ఈ రవిస్వరూపుడైన ప్రభువునందు సమన్వితములై ఉన్నవి.
The Vedas, sacrifices, their fruits and the duties of the worlds are all encompassed in this lord, Ravi.
📚 Learn
ఏనమాపత్సు కృచ్ఛ్రేషు కాంతారేషు భయేషు చ |
కీర్తయన్ పురుషః కశ్చిన్నావసీదతి రాఘవ |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఏనమ్ — ఈ సూర్యుని; ఆపత్సు — ఆపదలలో; కృచ్ఛ్రేషు — తీవ్రమైన కష్టములలో; కాంతారేషు — దుర్గమారణ్యములలో; భయేషు — భయసందర్భములలో; కీర్తయన్ — కీర్తించుచు; పురుషః కశ్చిత్ — ఏ మానవుడైనను; న అవసీదతి — క్రుంగిపోడు; రాఘవ — రాఘవా.
రాఘవా! ఆపదలలోను, తీవ్రమైన కష్టములలోను, దుర్గమారణ్యములలోను, భయసందర్భములలోను ఈ సూర్యుని కీర్తించు మానవుడు క్రుంగిపోడు.
Raghava, whoever praises him in danger, hardship, trackless forests or fear does not sink into despair.
📚 Learn
పూజయస్వైనమేకాగ్రో దేవదేవం జగత్పతిం |
ఏతత్ త్రిగుణితం జప్త్వా యుద్ధేషు విజయిష్యసి |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: పూజయస్వ — ఆరాధింపుము; ఏనమ్ — ఈయనను; ఏకాగ్రః — ఏకాగ్రచిత్తుడవై; దేవదేవమ్ — దేవతలకు దేవుని; జగత్పతిమ్ — జగత్తు ప్రభువును; ఏతత్ — ఈ స్తోత్రమును; త్రిగుణితమ్ — మూడుమార్లు; జప్త్వా — జపించి; యుద్ధేషు — యుద్ధములలో; విజయిష్యసి — జయించెదవు.
దేవతలకు దేవుడు, జగత్తునకు ప్రభువు అయిన ఈయనను ఏకాగ్రచిత్తముతో ఆరాధింపుము. ఈ స్తోత్రమును మూడుమార్లు జపించి యుద్ధములలో జయించెదవు.
Worship this god of gods and lord of the world with a focused mind; recite the hymn three times and you will prevail in battle.
📚 Learn
అస్మిన్ క్షణే మహాబాహో రావణం త్వం వధిష్యసి |
ఏవముక్త్వా తదాగస్త్యో జగామ చ యథాగతం |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: అస్మిన్ క్షణే — ఈ క్షణమున; మహాబాహో — మహాబాహువా; రావణమ్ — రావణుని; త్వమ్ — నీవు; వధిష్యసి — వధించెదవు; ఏవమ్ ఉక్త్వా — ఈ విధముగా పలికి; తదా అగస్త్యః — అప్పుడు అగస్త్యుడు; జగామ — వెళ్ళెను; యథా ఆగతమ్ — తాను వచ్చినట్లే.
మహాబాహువైన రామా! ఈ క్షణముననే నీవు రావణుని వధించెదవు అని పలికి, అగస్త్యమహర్షి తాను వచ్చిన మార్గముననే తిరిగి వెళ్ళెను.
Mighty-armed Rama, you will slay Ravana now. Having said this, Agastya departed by the way he had come.
📚 Learn
ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహాతేజాః నష్టశోకోఽభవత్తదా |
ధారయామాస సుప్రీతో రాఘవః ప్రయతాత్మవాన్ |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఏతత్ శ్రుత్వా — దీనిని విని; మహాతేజాః — మహాతేజస్వి; నష్టశోకః అభవత్ — శోకము తొలగినవాడయ్యెను; తదా — అప్పుడు; ధారయామాస — హృదయమున ధరించెను; సుప్రీతః — సంతోషించినవాడు; రాఘవః — రాఘవుడు; ప్రయతాత్మవాన్ — పరిశుద్ధచిత్తుడు.
ఈ ఉపదేశమును విన్న మహాతేజస్వియైన రాఘవుని శోకము తొలగెను. పరిశుద్ధచిత్తుడై సంతోషముతో ఆ ఉపదేశమును హృదయమున ధరించెను.
Hearing the instruction, radiant Rama was freed from grief and gladly held it in his purified mind.
📚 Learn
ఆదిత్యం ప్రేక్ష్య జప్త్వా తు పరం హర్షమవాప్తవాన్ |
త్రిరాచమ్య శుచిర్భూత్వా ధనురాదాయ వీర్యవాన్ |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: ఆదిత్యమ్ ప్రేక్ష్య — ఆదిత్యుని దర్శించి; జప్త్వా — జపించి; పరమ్ హర్షమ్ — గొప్ప ఆనందమును; అవాప్తవాన్ — పొందెను; త్రిః ఆచమ్య — మూడుమార్లు ఆచమనము చేసి; శుచిః భూత్వా — పరిశుద్ధుడై; ధనుః ఆదాయ — ధనుస్సును చేపట్టి; వీర్యవాన్ — పరాక్రమవంతుడు.
ఆదిత్యుని దర్శించి స్తోత్రమును జపించిన రాముడు పరమానందమును పొందెను. మూడుమార్లు ఆచమనము చేసి పరిశుద్ధుడై, పరాక్రమవంతుడైన అతడు ధనుస్సును చేపట్టెను.
Looking upon Aditya and reciting the hymn, Rama gained great joy; after three ritual sips he purified himself and took up his bow.
📚 Learn
రావణం ప్రేక్ష్య హృష్టాత్మా యుద్ధాయ సముపాగమత్ |
సర్వయత్నేన మహతా వధే తస్య ధృతోఽభవత్ |
📜 ఛందస్సు: అనుష్టుప్
📝 ప్రతిపదార్థం: రావణమ్ ప్రేక్ష్య — రావణుని చూచి; హృష్టాత్మా — ఉత్సాహభరితచిత్తుడై; యుద్ధాయ — యుద్ధమునకు; సముపాగమత్ — ముందుకు సాగెను; సర్వయత్నేన మహతా — గొప్ప ప్రయత్నముతో, సమస్త శక్తితో; వధే తస్య — అతని వధవిషయమున; ధృతః అభవత్ — దృఢనిశ్చయుడయ్యెను.
రావణుని చూచిన రాముడు ఉత్సాహముతో యుద్ధమునకు ముందుకు సాగెను. అతని వధకై తన శక్తినంతటిని వినియోగించుటకు దృఢనిశ్చయుడయ్యెను.
Seeing Ravana, Rama advanced eagerly to battle and resolved to exert his full strength in bringing about his defeat.
📚 Learn
అథ రవిరవదన్నిరీక్ష్య రామం
ముదితమనాః పరమం ప్రహృష్యమాణః |
నిశిచరపతిసంక్షయం విదిత్వా
సురగణమధ్యగతో వచస్త్వరేతి |
📜 ఛందస్సు: పుష్పితాగ్రా
📝 ప్రతిపదార్థం: అథ — అప్పుడు; రవిః — సూర్యుడు; అవదత్ — పలికెను; నిరీక్ష్య రామమ్ — రాముని చూచి; ముదితమనాః — సంతోషించిన మనస్సుగలవాడు; పరమమ్ ప్రహృష్యమాణః — మిక్కిలి ఆనందించుచు; నిశిచరపతి సంక్షయమ్ — నిశాచరాధిపతి వినాశమును; విదిత్వా — తెలిసికొని; సురగణమధ్యగతః — దేవగణముల మధ్య నిలిచినవాడు; వచః — మాట; త్వర ఇతి — త్వరపడుము అని.
నిశాచరాధిపతి వినాశము సమీపించినదని తెలిసిన సూర్యుడు, దేవగణముల మధ్య నిలిచి, ఉల్లాసముతో రాముని చూచి త్వరపడుము అని పలికెను.
Knowing that the lord of the night-roamers was nearing destruction, the delighted sun looked at Rama from among the gods and urged him to hasten.
📚 Learn
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs) ఆదిత్య హృదయం వ్రాసినది ఎవరు? ▼
ఆదిత్య హృదయం పఠించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి? ▼
ఈ స్తోత్రం ఏ దేవతకు సంబంధించినది? ▼