ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 20

ద్యావాపృథివ్యోరిదమంతరం హి
వ్యాప్తం త్వయైకేన దిశశ్చ సర్వాః ।
దృష్ట్వాద్భుతం రూపముగ్రం తవేదం
లోకత్రయం ప్రవ్యథితం మహాత్మన్ ।। 20 ।।
ద్యావా-పృథివ్యో — దివి నుండి భువి వరకు; ఇదం — ఈ యొక్క; అంతరం — మధ్య ప్రదేశమంతా; హి — నిజముగా; వ్యాప్తం — వ్యాపించి ఉండి; త్వయా — నీ చే; ఏకేన — ఒక్కడివే; దిశః — దిశలలో; చ — మరియు; సర్వాః — సర్వమూ; దృష్ట్వా — చూస్తూ; అద్భుతం — అద్భుతమైన; రూపమ్ — రూపము; ఉగ్రం — ఉగ్రమైన; తవ — నీ యొక్క; ఇదం — ఇది; లోక — లోకములు; త్రయం — మూడు; ప్రవ్యథితం — వణుకుచున్నవి; మహా-ఆత్మన్ — మహాత్ముడా.
Translation

BG 11.20:దివి నుండి భువి వరకు గల మధ్య ప్రదేశమంతా మరియు అన్ని దిశలలో కూడా నీవే వ్యాపించి ఉన్నావు. ఓ మహత్మా, నీ యొక్క అద్భుతమైన మరియు భయంకరమైన స్వరూపమును దర్శిస్తూ, ముల్లోకములూ భయంతో కంపించిపోవటం నేను గమనిస్తున్నాను.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
ద్యావాపృథివ్యోరిదమంతరం · dyāvā-pṛthivyor idam antaraṁ
ఆకాశమునకు, భూమికి మధ్యనున్న అంతరాళం · The space between heaven and earth

ద్యావాపృథివ్యుల సర్వవ్యాప్త చైతన్యం
ముల్లోకాలను వణికించే విశ్వరూప భీకర రూపం

Filling the Space Between Heaven and Earth: The Form that Trembles the Worlds

ఆ విశ్వరూప వ్యాప్తి ఎంతటిదో చూడండి. భూమికి ఆకాశానికి మధ్య ఉన్న అంతరాళం, పది దిక్కులు అన్నీ ఆ పరమేశ్వరుని రూపంతోనే నిండిపోయాయి. ఆ రూపం ఎంత విశాలమైనదో, అంతటి భీకరమైనది! ఆ అద్భుతమైన, ఉగ్ర రూపమును చూసి ముల్లోకాలలోని సమస్త ప్రాణులు భయంతో వణికిపోతున్నాయి. అర్జునుని హృదయం కూడా విస్మయంతో పాటు ఒక రకమైన దైవభీతికి లోనవుతోంది. భగవంతుని సర్వవ్యాపకత్వం అర్జునుడికి ప్రత్యక్షమయింది.

అర్జునుడు పలికెను: ఆకాశమునకు భూమికి మధ్యనున్న అంతరాళము, సమస్త దిక్కులు నీ ఒక్కడి చేతనే నిండియున్నవి. ఓ మహాత్మా! నీ యొక్క ఈ పరమ అద్భుతమైన మరియు భయంకరమైన రూపమును చూసి ముల్లోకములును భయముతో వణుకుచున్నవి.

భగవంతుడు కేవలం శాంతి స్వరూపుడే కాదు, ఆయన దుష్టశిక్షణ కోసం ఉగ్రరూపాన్ని ధరించే కాలస్వరూపుడు కూడా అని అర్జునుడు గ్రహించాడు.

సర్వవ్యాపకత్వం (దివ్య వ్యాప్తి)
సమస్త ఆకాశము, దిక్కులు మరియు శూన్యం అంతా భగవత్ చైతన్యంతో నిండి ఉన్నదనే పరమ సత్య జ్ఞానం.
శూన్య భ్రమ (భౌతిక ఒంటరితనం)
ఈ విశ్వంలో దేవుడు లేడు, నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను అని భావిస్తూ నిరాశతో కొట్టుమిట్టాడే అజ్ఞాన జడ స్థితి.

ఆకాశమునైనా వదిలిపెట్టవచ్చు కానీ పరమాత్మ ఉనికి లేని చోటు ఈ సృష్టిలో లేదు.

ఆ ఉగ్రరూపం ధర్మాన్ని రక్షించడానికి, పాపాన్ని సంహరించడానికే వ్యక్తమయింది.

మహా ప్రవాహం మరియు చిన్న గుడిసెలు
ఒక నదికి పెద్ద వరదలు వచ్చినప్పుడు, ఆ వరద నీరు పొంగిపొర్లి చుట్టుపక్కల ఉన్న మైదానాలను, చెట్లను, చిన్న గుడిసెలను ముంచివేస్తుంది. ఆ నీటి ఉధృతిని చూసి చుట్టుపక్కల వారంతా భయపడతారు. ఇక్కడ భగవంతుని ఉగ్ర విశ్వరూపం ఆ మహా ప్రవాహం వంటిది. ముల్లోకాలు ఆ ప్రవాహం ముందు వణికిపోయే చిన్న గుడిసెల వంటివి.

ఈ శ్లోకంలో 'మహాత్మన్' అనే సంబోధన పరమాత్మ అనంత వ్యాపకత్వాన్ని సూచిస్తుంది. భగవంతుని ఉనికి లేని స్థలం సృష్టిలో లేదు. ద్యావాపృథివ్యులు (భూమ్యాకాశాలు) ఆయన స్వరూపమే. ఈ రూపం భయానకంగా ఉన్నా, అది అధర్మాన్ని నాశనం చేయడానికి అవసరమైన కాలశక్తి.

ఉపనిషత్తులు కూడా పరమాత్మను 'ఈశావాస్యమిదం సర్వమ్...' (ఉన్నదంతా ఆ పరమేశ్వరుని నివాసమే) అని చెబుతున్నాయి. విశ్వరూపం ఆ ఉపనిషద్ వాక్యానికి ప్రత్యక్ష సాక్ష్యంగా అర్జునుడి కళ్ల ముందు ఆవిష్కృతమైంది.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
మహాత్మన్ విరాట్ · mahātman virāṭ
మహాత్ముడైన పరమేశ్వరుడు · The Great Soul

భూమ్యాకాశాలను తన చైతన్యంతో నింపి రక్షించే పరమాత్మ రూపము. మహాత్మ నామ స్మరణ వల్ల మన మనస్సులోని భయాలు తొలగి ధైర్యం కలుగుతుంది.

ఆ విశ్వవ్యాప్త మహాత్ముని నిత్యం మననం చేయడం వల్ల మన బుద్ధి వికసించి, సృష్టిలోని ప్రతి జీవిలోనూ దైవత్వాన్ని చూడగల శక్తి లభిస్తుంది.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 11వ అధ్యాయము - విశ్వరూప దర్శన యోగం దైవిక చిత్రం