BG 11.27:ధృతరాష్ట్రుడి కుమారులందరూ, వారి సహచర రాజులతో సహా, భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు, కర్ణుడు ఇంకా మన పక్షమున ఉన్న యోధులు కూడా తలకిందులుగా నీ భయంకరమైన నోళ్లలోనికి త్వరితగతిన ప్రవేశిస్తున్నారు. కొందరి తలలు నీ భీకరమైన పళ్ళ మధ్యలో చితికిపోయినట్టు నేను చ...
వక్త్రాణి తే త్వరమాణా విశంతి
దంష్ట్రాకరాళాని భయానకాని ।
కేచిద్విలగ్నా దశనాంతరేషు
సందృశ్యంతే చూర్ణితైరుత్తమాంగైః ।। 27 ।।
దంష్ట్రాకరాళాని భయానకాని ।
కేచిద్విలగ్నా దశనాంతరేషు
సందృశ్యంతే చూర్ణితైరుత్తమాంగైః ।। 27 ।।
వక్త్రాణి — నోర్లు; తే — నీ యొక్క; త్వరమానాః — త్వరపడుచూ; విశంతి — ప్రవేశిస్తున్నారు; దంష్ట్రా — దంతములు; కరాళాని — భయంకరమైన; భయానకాని — భీతిని గొలిపే; కేచిత్ — కొంతమంది; విలగ్నాః — చిక్కుకొని పోయి; దశన-అంతరేషు — పళ్ళ (దంతముల) మధ్యలో; సందృశ్యంతే — కనబడుతున్నారు; చూర్ణితైః — చితికిపోయి; ఉత్తమ-అంగైః — శిరస్సులతో.;
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

దంష్ట్రాకరాళ భీకర ముఖ ప్రవేశం
చూర్ణిత శిరస్సుల వినాశన లీల
Rushing into the Terrible Teeth: Warriors Crushed in the Fiery Jaws
ఎంతటి కంపిత దృశ్యం ఇది! కాలస్వరూపుడైన పరమేశ్వరుని భయంకర కోరల మధ్యకు ఆ మహా యోధులందరూ అతి వేగంగా పరుగెత్తుకుంటూ వెళుతున్నారు. కాలం వారిని లాక్కుంటున్నట్టుగా వేగంగా దూసుకుపోతున్నారు. వారిలో కొందరు ఆ భయంకరమైన దంతాల సందులలో చిక్కుకుపోయి, శిరస్సులు పిండిపిండి అయి చూర్ణమై కనిపిస్తున్నారు. ఎంతటి గొప్ప వీరులైనా కాల చక్రం కింద నలిగిపోవాల్సిందేనని అర్జునుడు కళ్లారా చూసి నివ్వెరపోతున్నాడు. ఇది నిష్కఠోరమైన మృత్యువు యొక్క సజీవ చిత్రం.
సంజయుడు అర్జునుని మాటల ద్వారా వర్ణించెను: వారందరూ నీ భయంకరమైన కోరలు కలిగిన నోళ్లలోనికి అతి వేగముగా దూసుకుపోవుచున్నారు. వారిలో కొందరు నీ పళ్ల సందులలో చిక్కుకుని, శిరస్సులు చూర్ణమై కనిపించుచున్నారు.
మానవులు తమ అందం, అధికారం, పరాక్రమం చూసి గర్విస్తారు. కానీ కాలం ముందు అవి ఎంత బలహీనమైనవో ఈ చూర్ణిత శిరస్సులు నిరూపిస్తున్నాయి.
శరీరానికి చావు తప్పదు కానీ ఆత్మ ఎన్నటికీ చావదు.
మృత్యువును ధైర్యంగా అంగీకరించినప్పుడే భయం నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.
ఈ శ్లోకంలో 'చూర్ణితైరుత్తమాంగైః' (పిండిపిండి అయిన తలలతో) అనే వర్ణన మానవ అహంకారాన్ని దెబ్బతీసే పరమ శ్లోకం. శిరస్సు అనేది అహంకారానికి, బుద్ధికి సంకేతం. మనం ఎవరి ముందు తలవంచకుండా గర్వపడతామో, ఆ గర్వ శిరస్సును కాలం నమిలి పిప్పి చేస్తుంది. భగవంతుని ముందు శిరస్సు వంచని వారి శిరస్సులు కాలగర్భంలో చూర్ణం కాక తప్పదు.
ఇది గీత బోధించే నిరాడంబరతను చాటుతుంది. సాధకుడు ఎంతటి గొప్ప పదవులలో ఉన్నా, తన శిరస్సును భగవంతుని పాదాల చెంత సమర్పించడమే నిజమైన రక్షణ మార్గమని ఈ శ్లోకం హెచ్చరిస్తోంది.
సమస్త గర్వాన్ని హరించి దుష్టులను శిక్షించే భగవంతుని ఉగ్ర రూపము. ఈ నామ స్మరణ వల్ల అహంకారం నశించి వినయం సిద్ధిస్తుంది.
ఆ ఉగ్ర కాలరూపాన్ని మనస్సులో స్మరించడం వల్ల భౌతిక బంధాలపై వ్యామోహం తగ్గి, ఆత్మ సాధన వైపు ప్రయాణం సాగుతుంది.