BG 11.32:శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికెను : నేనే మహాకాలమును, సమస్త లోకములను సర్వనాశనము చేసే మూలకారణమును. నీ యొక్క ప్రమేయం లేకున్ననూ, ప్రతిపక్షమున నిలిచి ఉన్న యోధులు ఎవ్వరూ మిగలరు (నశిస్తారు).
శ్రీ భగవానువాచ ।
కాలోఽస్మి లోకక్ష్యయకృత్ ప్రవృద్ధో
లోకాన్ సమాహర్తుమిహ ప్రవృత్తః ।
ఋతేఽపి త్వాం న భవిష్యంతి సర్వే
యేఽవస్థితాః ప్రత్యనీకేషు యోధాః ।। 32 ।।
కాలోఽస్మి లోకక్ష్యయకృత్ ప్రవృద్ధో
లోకాన్ సమాహర్తుమిహ ప్రవృత్తః ।
ఋతేఽపి త్వాం న భవిష్యంతి సర్వే
యేఽవస్థితాః ప్రత్యనీకేషు యోధాః ।। 32 ।।
శ్రీ భగవానువాచ — శ్రీ భగవానుడు పలికెను; కాలః — కాలము; అస్మి — నేను; లోక-క్ష్యయ-కృత్ — లోక వినాశమునకు హేతువు; ప్రవృద్ధః — విజృంభించిన; లోకాన్ — లోకములు; సమాహర్తుమ్ — ప్రళయకాల వినాశము; ఇహ — ఈ లోకము; ప్రవృత్తః — ప్రమేయము; ఋతే — లేకుండా; అపి — అయినా; త్వాం — నీవు; న భవిష్యంతి — బ్రతికి ఉండరు; సర్వే — అందరూ; యే — ఎవరైతే; అవస్థితాః — నిలిచిఉన్న; ప్రతి-అనీకేషు — ప్రతిపక్షమున ఉన్న; యోధాః — యోధులు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సర్వలోక సంహారక మహాకాల స్వరూపం
దైవ సంకల్ప నిర్ధారిత కురుక్షేత్ర రణరంగం
I Am Mighty Time, Devourer of Worlds: The Inevitable Decree of Destiny
వినండి గీతలోని పరమ ఉదాత్తమైన, హృదయాన్ని కదిలించే శ్లోకం ఇది. అర్జునుడి ప్రశ్నకు భగవంతుడు గంభీరంగా జవాబిస్తున్నాడు: 'కాలోఽస్మి!' నేను లోకాలను లయం చేసే మహా శాంతిమంతమైన కాలాన్ని! ఈ సమస్త లోకాల వినాశనానికి నేడు కాలస్వరూపుడిగా ప్రవృద్ధుడనై ఉన్నాను. అర్జునా! నీవు యుద్ధం చేసినా చేయకపోయినా, ఈ రణరంగంలో శత్రువుల వైపు నిలబడిన ఏ ఒక్క యోధుడూ బ్రతికి బట్టకట్టడు. వారి ఆయువు తీరిపోయింది. కాలం వారిని మింగివేయడానికి సిద్ధంగా ఉంది. దైవ విధి ఎంతటి బలీయమైనదో పరమాత్మ ఇక్కడ తేటతెల్లం చేస్తున్నాడు.
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: నేను లోకములను నాశనము చేయు ప్రవృద్ధ కాలమును. ఇప్పుడు ఈ లోకములను నాశనము చేయు కర్తవ్యమునందు నిమగ్నుడనై ఉన్నాను. నీవు యుద్ధము చేయకపోయినను, శత్రు సైన్యమునందు సమకూడిన యోధులెవ్వరును బ్రతుకరు.
కాలము సమస్తాన్నీ హరిస్తుంది. సూర్యుడు, చంద్రుడు, చివరకు బ్రహ్మదేవుడు సైతం కాలానికి లొంగాల్సిందే. కాలమే భగవంతుని అత్యున్నత భౌతిక నియమ శక్తీ.
కాలం సమస్త లోకాలకూ న్యాయం నెరవేరుస్తుంది.
దైవ సంకల్పాన్ని భక్తితో స్వీకరించి మన కర్తవ్యం చేయడమే శరణాగతి.
ఈ శ్లోకంలో 'కాలోఽస్మి' (నేను కాలాన్ని) అనే వాక్యం సనాతన వేదాంతంలో అత్యంత శాంతిమంతమైన ఘోష. కాలం అనగా మార్పు, క్షయం, మృత్యువు. ఈ విశ్వంలో మార్పు లేనిది ఏదీ లేదు. ఆ మార్పుకు మూల చైతన్యం పరమాత్మే. భగవంతుడు ఉగ్ర కాలరూపంలో కురుక్షేత్రంలో సనాతన ధర్మ స్థాపన కోసం పాపభూయిష్టమైన క్షత్రియ శక్తుల వినాశనాన్ని శాసిస్తున్నాడు.
శ్రీమద్భాగవతంలో కపిల ముని దేవహూతికి బోధిస్తూ 'కాలః సృజతి భూతాని కాలః సంహరతే ప్రజః' (కాలమే సృష్టిస్తుంది, కాలమే సంహరిస్తుంది) అని చెప్పారు. అర్జునుడికి ఈ భయానక కాల సత్యాన్ని చూపిస్తూ కృష్ణుడు అతని భయాన్ని పోగొడుతున్నాడు — వినాశనం ముందే నిర్ణయించబడినప్పుడు శోకించడం వ్యర్థం.
సమస్త సృష్టిని కాలగర్భంలో లయం చేసుకునే అత్యున్నత పరమేశ్వర రూపము. మహాకాల నామ స్మరణ వల్ల భయాలు నశించి మోక్షం సిద్ధిస్తుంది.
ఆ మహాకాలుని నిరంతరం స్మరించడం వల్ల మన మనస్సుకు లౌకిక విషయాలపై వైరాగ్యం కలిగి, నిత్య శాశ్వత ఆత్మతత్వ సాధన సాధ్యమవుతుంది.