BG 11.36:అర్జునుడు పలికెను : హే హృషీకేశా (ఇంద్రియములకు అధిపతి), సమస్త జగత్తు నిన్ను కీర్తించుచూ ఆనందహర్షములతో ఉన్నది, మరియు నీ పట్ల ప్రేమతో నిండిపొయినది. ఇది సముచితమే. రాక్షసులు భయముతో భీతిల్లి నీ నుండి దూరముగా అన్ని దిక్కులలో పారిపోవుతున్నారు మరియు...
అర్జున ఉవాచ ।
స్థానే హృషీకేశ తవ ప్రకీర్త్యా
జగత్ప్రహృష్యత్యనురజ్యతే చ
రక్షాంసి భీతాని దిశో ద్రవంతి
సర్వే నమస్యంతి చ సిద్ధసంఘాః ।। 36 ।।
స్థానే హృషీకేశ తవ ప్రకీర్త్యా
జగత్ప్రహృష్యత్యనురజ్యతే చ
రక్షాంసి భీతాని దిశో ద్రవంతి
సర్వే నమస్యంతి చ సిద్ధసంఘాః ।। 36 ।।
అర్జున ఉవాచ — అర్జునుడు పలికెను; స్థానే — ఇది సముచితము; హృషీక-ఈశ — శ్రీ కృష్ణుడా, ఇంద్రియములకు అధిపతి; తవ — నిన్ను; ప్రకీర్త్యా — కీర్తించుచూ; జగత్ — జగత్తు అంతా; ప్రహృష్యతి — ఆనందముతో ఉప్పొంగిపోవుతున్నది; అనురజ్యతే — అనురాగముతో నిండిపోయింది; చ — మరియు; రక్షాంసి — రాక్షసులు; భీతాని — భీతిల్లిపోయి; దిశః — అన్ని దిక్కులలో; ద్రవంతి — పారిపోతున్నారు; సర్వే — అందరూ; నమస్యంతి — నమస్కరిస్తున్నారు; చ — మరియు; సిద్ధ-సంఘాః — సిద్ధగణముల వారు అందరూ.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
హృషీకేశ దివ్య కీర్తన వైభవం
రాక్షసుల పలాయనం సురగణముల ప్రణామం
Rejoicing in Your Praise, O Hrishikesha: Evil Flees and the Righteous Bow
వినండి భగవంతుని నామ సంకీర్తన వైభవాన్ని అర్జునుడు ఎంత మధురంగా కీర్తిస్తున్నాడో. కృష్ణుడిని 'హృషీకేశా' (సమస్త ఇంద్రియాలకు ప్రభువా) అని పిలుస్తున్నాడు. 'స్వామీ! నీ నామ కీర్తన విన్నప్పుడు ఈ జగత్తు అంతా సంతోషంతో ఉప్పొంగడం, నీపై అనురాగాన్ని పెంచుకోవడం అత్యంత యోగ్యమైనది. ఎందుకంటే నీ నామ స్మరణ వినగానే దుష్ట రాక్షస శక్తులు భయంతో పది దిక్కులకూ పారిపోతున్నాయి. సజ్జనులైన సిద్ధ పురుషుల సమూహాలన్నీ నీకు భక్తితో ప్రణామం చేస్తున్నాయి.' దైవ నామములోని దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణ శక్తులు ఇక్కడ వెల్లడవుతున్నాయి.
అర్జునుడు పలికెను: ఓ హృషీకేశా! నీ నామ సంకీర్తన చేత ఈ జగత్తు అంతా హర్షించుట, నీపై అనురాగమును పెంచుకొనుట అత్యంత యోగ్యమైనది. నీ నామమునకు భయపడి రాక్షస శక్తులు నలుదిశలకూ పారిపోవుచున్నవి, మరియు సిద్ధ పురుషుల సమూహములన్నీ నీకు నమస్కరించుచున్నవి.
హృషీకేశ నామ స్మరణ వల్ల మన ఇంద్రియాలు అదుపులోకి వచ్చి, మనస్సులోని కామ క్రోధాలనే రాక్షసులు పారిపోతారు.
దైవ నామం సజ్జనులకు ఆనందాన్ని, దుర్జనులకు భయాన్ని కలిగిస్తుంది.
హృషీకేశుని ఆరాధిస్తే మన ఇంద్రియాలన్నీ దైవోన్ముఖమవుతాయి.
ఈ శ్లోకంలో 'హృషీకేశ' అనే పదం అత్యంత నిగూఢమైనది. హృషీక అనగా ఇంద్రియాలు, ఈశ అనగా ప్రభువు. మన కన్ను, ముక్కు, చెవి, మనస్సు అన్నీ ఆ పరమాత్మ శక్తి వల్లే పనిచేస్తున్నాయి. ఇంద్రియాలను లౌకిక విషయాల వైపు వెళ్లకుండా దైవ సాధన వైపు మళ్లించేవాడే హృషీకేశుడు. ఆయన నామస్మరణ మనస్సును నిశ్చలం చేస్తుంది.
భగవద్గీతలో ఈ శ్లోకం నామసంకీర్తన ప్రాశస్త్యాన్ని చాటుతుంది. కలియుగంలో భగవంతుని నామస్మరణ ఒక్కటే మోక్ష సాధనమని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. అర్జునుడు ఇక్కడ విశ్వరూప దర్శనంలో ఉంటూనే నామ కీర్తన వైభవాన్ని ఆలపించాడు.
సమస్త జీవుల ఇంద్రియాలను నియంత్రించే పరమ ప్రభువు. హృషీకేశ నామ స్మరణ వల్ల చంచలమైన మనస్సు, ఇంద్రియాలు నిశ్చలమవుతాయి.
ఈ పవిత్ర నామాన్ని ప్రతిరోజూ జపించడం వల్ల మనస్సులోని రాక్షస ప్రవృత్తులు నశించి, అలౌకిక ప్రశాంతత ప్రాప్తిస్తుంది.