ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 4

మన్యసే యది తచ్ఛక్యం మయా ద్రష్టుమితి ప్రభో ।
యోగేశ్వర తతో మే త్వం దర్శయాత్మానమవ్యయమ్ ।। 4 ।।
మన్యసే యది — ఒకవేళ నీవు అనుకుంటే; తత్ — అది; శక్యం — సాధ్యమే అని; మయా — నా చేత; ద్రష్టుం — దర్శించబడుటకు; ఇతి — ఈ విధంగా; ప్రభో — ఓ ప్రభూ; యోగ-ఈశ్వరా — సమస్త యోగ విద్యల ప్రభువు; తతః — అప్పుడు; మే — నాకు; త్వం — నీవు; దర్శయ — తెలియచేయుము (చూపించుము); ఆత్మానం — నీవే; అవ్యయం — నిత్య శాశ్వతమైన.
Translation

BG 11.4:ఓ యోగేశ్వరా, నాకు దాన్ని దర్శించగలిగే శక్తి ఉంది అని నీవు అనుకుంటే, దయచేసి ఆ యొక్క నిత్య శాశ్వతమైన విశ్వ రూపమును నాకు చూపించుము.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
యోగేశ్వర · yogeśvara
యోగమునకు ప్రభువా · Lord of Yoga

యోగేశ్వరుని చరణ శరణాగతి
దర్శన యోగ్యతకై పరమ ప్రార్థన

Surrendering to the Lord of Yoga: Praying for the Vision of the Imperishable Self

శ్రీ కృష్ణ శరణాగతియే సకల యోగాలకు పరమ గమ్యం అర్జునుడిలోని నమ్రతను ఈ శ్లోకంలో మనం గమనించాలి. ఆయన అహంకారంతో 'కృష్ణా, నీ విశ్వరూపాన్ని చూపించు' అని శాసించడం లేదు. అత్యంత వినయంతో, 'స్వామీ! నా ప్రాకృతిక కళ్లకు ఆ అనంత రూపాన్ని చూసే అర్హత ఉందో లేదో నీవే నిర్ణయించు. ఒకవేళ నేను చూడగలనని నీవు భావిస్తే, నీ కృపతో నాకు ఆ దివ్య రూపాన్ని ప్రసాదించు' అని వేడుకుంటున్నాడు. ఇది నిష్కల్మషమైన భక్తుని శరణాగతి సంకేతం.

అర్జునుడు పలికెను: ఓ ప్రభూ! యోగేశ్వరా! ఆ దివ్య రూపాన్ని చూచుటకు నేను సమర్థుడనని నీవు భావించినచో, అప్పుడు నీ యొక్క ఆ అవ్యయమైన (నాశనము లేని) విశ్వరూపమును నాకు చూపించుము.

శ్రీ కృష్ణుడు సమస్త యోగాలకు అధిపతి, యోగేశ్వరుడు. ఆయన అనుగ్రహిస్తేనే యోగసిద్ధి లభిస్తుంది, లేదంటే ఎంతటి కఠిన సాధనలైనా వ్యర్థమే అని అర్జునుడు ఇక్కడ అంగీకరిస్తున్నాడు.

యోగ్యతా భావన (నమ్రత)
భగవంతుని దివ్య దర్శనానికి కేవలం తన సాధన మాత్రమే సరిపోదని, భగవత్ కృప మాత్రమే పరమ సాధనమని నమ్మే వినయ పూర్వక శరణాగతి స్థితి.
అధికార భావన (అహంకారము)
నేను ఇంత జపం చేశాను, పూజ చేశాను కాబట్టి దేవుడు నాకు సాక్షాత్కరించాలి అని శాసించే అహంకారయుక్త సాధన భ్రమ.

యోగేశ్వరుని శరణు వేడితే ఆయన మనకు తగిన యోగ్యతను ప్రసాదిస్తాడు.

అహంకారాన్ని విడిచి పెట్టినప్పుడే దైవదర్శనం సాధ్యమవుతుంది.

తల్లి మరియు చిన్న బిడ్డ
ఒక చిన్న బిడ్డకు ఆకాశంలో ఉన్న చంద్రుడిని చూడాలని ఉంటుంది. కానీ ఆ బిడ్డ తనంతట తానుగా చంద్రుడిని అందుకోలేడు, కనీసం సరిగ్గా చూడలేడు. అప్పుడు తల్లి ఆ బిడ్డను ఎత్తుకుని, వేలితో చూపిస్తూ చంద్రుడిని చూపిస్తుంది. ఇక్కడ అర్జునుడు ఆ చిన్న బిడ్డ లాంటివాడు, కృష్ణుడు ఆ దయామయురాలైన తల్లి వంటివాడు.

యోగము అనగా జీవాత్మ పరమాత్మతో అనుసంధానం కావడం. ఈ అనుసంధానాన్ని కలుగజేసేవాడు కృష్ణుడు కాబట్టి ఆయన 'యోగేశ్వరుడు'. యోగశాస్త్రంలో ఎన్ని మార్గాలున్నా, వాటన్నిటికీ అంతిమ లక్ష్యం ఆ పరమాత్మ అనుగ్రహాన్ని పొందడమే.

ఈ శ్లోకం మనకు ఆధ్యాత్మిక వినయాన్ని బోధిస్తుంది. సాధన ఎంత చేసినా, మన హృదయంలో 'నేను దేనికీ అర్హుడిని కాను, అంతా నీ కృప' అనే భావన ఉన్నప్పుడే పరమాత్మ తలుపులు తెరుచుకుంటాయి.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
యోగేశ్వర · yogeśvara
సమస్త యోగములకు ప్రభువు · The Lord of Yoga

అష్టాంగ యోగాలు, భక్తి యోగాలు సమస్త జ్ఞాన యోగాలకూ నియంత్రకుడు. యోగేశ్వర నామం స్మరిస్తే మన మనస్సునకు ఏకాగ్రత లభిస్తుంది.

గీత ముగింపులో సంజయుడు కూడా 'యత్ర యోగేశ్వరః కృష్ణః' అంటూ ఈ నామాన్నే కీర్తించాడు. యోగేశ్వరుని స్మరిస్తే విజయం, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 11వ అధ్యాయము - విశ్వరూప దర్శన యోగం దైవిక చిత్రం