ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 46

కిరీటినం గదినం చక్రహస్తమ్
ఇచ్ఛామి త్వామ్ ద్రష్టుమహం తథైవ ।
తేనైవ రూపేణ చతుర్భుజేన
సహస్రబాహో భవ విశ్వమూర్తే ।। 46 ।।
కిరీటినం — కిరీటము ధరించి; గదినం — గదను పట్టుకుని; చక్ర-హస్తమ్ — చక్రమును చేతి యందు కల; ఇఛ్చామి — కోరుచున్నాను; త్వామ్ — నిన్ను; ద్రష్టుమ్ — చూచుటకు; అహం — నేను; తథా-ఏవ — అదే విధముగా; తేన-ఏవ — దానిలో; రూపేణ — రూపము; చతుః-భుజేన — నాలుగు భుజములతో; సహస్ర-బాహో — వెయ్యి చేతులు ఉన్నవాడా; భవ — ఉండుము; విశ్వ-మూర్తే — ఓ విశ్వ రూపా.
Translation

BG 11.46:ఓ వెయ్యి చేతులు కలవాడా, నీవే మూర్తీభవించిన జగత్తుయైనా, కిరీటము ధరించి, చక్రమును, గదను కలిగిఉన్న నీ యొక్క చతుర్భుజ రూపములో నిన్ను చూడగోరుతున్నాను.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
కిరీటినం గదినం చక్రహస్తమ్ · kirīṭinaṁ gadinaṁ cakra-hastam
కిరీటమును, గదను, చక్రమును చేత ధరించిన నీ పూర్వ రూపాన్ని · Wearing crown, holding club and discus in hand

చతుర్భుజ నారాయణ దివ్యాలంకారం
గదా శంఖ చక్రధారి కృష్ణ దర్శనం

I Wish to See You as Before: Wearing Crown, Holding Club and Discus

అర్జునుని ఆరాధనా భావం ఇక్కడ స్పష్టమవుతోంది. ఆ కోటి సూర్య ప్రజ్వలిత విశ్వరూప ఉగ్రత కంటే, తనకు ఎంతో ఇష్టమైన, సుపరిచితమైన 'చతుర్భుజ' (నాలుగు చేతుల) నారాయణ రూపాన్ని చూడాలని అర్జునుడు కోరుకుంటున్నాడు. శిరస్సుపై కిరీటముతో, చేతులలో గద, శంఖము, సుదర్శన చక్రము ధరించి ఉన్న ఆ ప్రశాంత దివ్యమంగళ రూపాన్ని చూపమని వేడుకుంటున్నాడు. 'స్వామీ! ఓ సహస్రబాహో! విశ్వమూర్తీ! నీ ఈ అనంత చేతులను ఉపసంహరించి, మరల నీ ఆ చతుర్భుజ సుందర రూపాన్ని ధరించు' అని ప్రార్థిస్తున్నాడు. ఇది ఆరాధనాత్మక భక్తి శిఖరం.

అర్జునుడు పలికెను: శిరమున కిరీటము ధరించి, చేతులందు గదను, చక్రమును ధరించిన నీ పూర్వ రూపమునే నేను చూడగోరుచున్నాను. ఓ సహస్రబాహో! విశ్వమూర్తీ! నీ ఈ అనంత రూపమును ఉపసంహరించి, మరల నీ ఆ చతుర్భుజ రూపమును ధరింపుము.

భక్తునికి భగవంతునితో గల మధుర సంబంధం అత్యంత ప్రధానం. ఆ సంబంధాన్ని నిలుపుకోవడానికే అర్జునుడు ఈ చతుర్భుజ రూపాన్ని కోరుకున్నాడు.

చతుర్భుజ నారాయణ రూపం (ధ్యాన సత్యం)
శిరస్సున కిరీటం, శంఖ చక్ర గదాధారియై ప్రశాంతంగా దర్శనమిచ్చే భగవంతుని పరమ సుందర ధ్యాన రూపము.
సహస్రబాహు విరాట్ రూపం (భీకర లీల)
అనంత చేతులు, ముఖాలతో విశ్వమంతా వ్యాపించి ఉగ్రత్వాన్ని కురిపించే భగవంతుని లయకారక రూపము.

చతుర్భుజ రూపము భక్తునికి భయం లేకుండా ఆరాధించే అనుకూలతను ఇస్తుంది.

ఆ నారాయణ రూపమే వైకుంఠవాసుని అసలు స్వరూపం.

మహారాజు మరియు చిన్న బాలుడు
ఒక చిన్న బాలుడికి తన స్నేహితుడైన ఒక మహారాజు సాధారణ వస్త్రాలతో పక్కన ఉంటేనే ఆటలాడటం ఇష్టం. ఆ రాజు కిరీటం, వేలాది కత్తులు, సైన్యంతో ఉగ్రంగా కోటపై నిలబడి గర్జిస్తుంటే బాలుడు భయపడి దూరంగా పారిపోతాడు. 'రాజా! అవన్నీ పక్కన పెట్టి నాతో ఆడుకోవడానికి పాత రూపంలో రా' అని బతిమాలుకుంటాడు. ఇక్కడ అర్జునుడి స్థితి కూడా అదే.

ఈ శ్లోకంలో 'చతుర్భుజేన రూపేణ' (నాలుగు చేతుల రూపంతో) అనే అభ్యర్థన అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినది. శ్రీకృష్ణుడు సాక్షాత్తూ వైకుంఠనాథుడైన శ్రీమహావిష్ణువేనని అర్జునుడు ఇక్కడ స్పష్టంగా ఒప్పుకుంటున్నాడు. నాలుగు చేతులలో శంఖ, చక్ర, గదా, పద్మాలను ధరించే రూపమే విష్ణు స్వరూపం. అర్జునునికి లభించిన ఈ దివ్య దర్శనం భగవద్గీతలోని భక్తి తత్త్వానికి పరమ కేంద్రం.

గోపాలతాపన్యుపనిషత్తు కూడా కృష్ణుడిని 'చతుర్భుజం శంఖచక్రగదాధరమ్' అని కీర్తించింది. భగవంతుడు భక్తుని కోరిక మేరకు తన విశ్వరూపాన్ని ఉపసంహరించి, ధ్యాన యోగ్యమైన తన మంగళకర చతుర్భుజ రూపాన్ని ధరించడానికి సిద్ధమయ్యాడు. ఇది భక్తుని ప్రార్థనకు గల శక్తికి నిదర్శనం.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
చతుర్భుజ నారాయణ · caturbhuja-nārāyaṇa
శంఖ చక్ర గదాధారియైన నారాయణుడు · The Four-Armed Narayana

సమస్త సృష్టిని లాలించి రక్షించే చతుర్భుజ విష్ణు రూపము. ఈ నామ స్మరణ వల్ల సర్వ ఐశ్వర్యాలు, ప్రశాంతత సిద్ధిస్తాయి.

ఆ చతుర్భుజ నారాయణుని మన హృదయ పీఠంపై ప్రతిష్ఠించి ధ్యానించడం వల్ల మనస్సు పరమ పవిత్రతను పొందుతుంది.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 11వ అధ్యాయము - విశ్వరూప దర్శన యోగం దైవిక చిత్రం