BG 11.53:వేదాధ్యయనము వలన కానీ, తపస్సులవలన కానీ, దానధర్మాల వలన కానీ, లేదా యజ్ఞముల వలన కానీ, నేను, నీవు ఇందాక చూసినట్టుగా కనిపించను.
నాహం వేదైర్న తపసా న దానేన న చేజ్యయా ।
శక్య ఏవంవిధో ద్రష్టుం దృష్టవానసి మాం యథా ।। 53 ।।
శక్య ఏవంవిధో ద్రష్టుం దృష్టవానసి మాం యథా ।। 53 ।।
న — కాదు; అహం — నేను; వేదైః — వేద అధ్యయనము వలన; న — కాదు; తపసా — తపస్సు ల చేత; న — కాదు; దానేన — దానములచేత; న — కాదు; చ — మరియు; ఇజ్యయా — పూజాది కార్యముల చేత; శక్యః — ఇది సాధ్యము; ఏవం-విధః — ఈ విధముగా; ద్రష్టుమ్ — చూడటానికి; దృష్టవాన్ — చూస్తూ; అసి — నీవు; మాం — నన్ను; యథా — ఇలా.;
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
బాహ్య సాధనల పరిమితి నిరూపణ
అనన్య భక్తి మార్గ ఏకైక ప్రాశస్త్యం
Not by Study, Penance, nor Gift Can I Be Seen: The Limit of Rituals
భగవంతుడు ఇక్కడ మరొక్కసారి కఠోర సత్యాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాడు. 'అర్జునా! నీవు నన్ను దర్శించిన ఈ దివ్య చతుర్భుజ రూపాన్ని కేవలం వేద పఠనం వల్ల గానీ, కఠినమైన ఉపవాసాల వంటి తపస్సుల వల్ల గానీ, భూరి దానాల వల్ల గానీ, పెద్ద యజ్ఞాల వల్ల గానీ పొందడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు.' అంటే బాహ్య ఆచారాలు కేవలం మనస్సును శుద్ధి చేయడానికి పనికొస్తాయి తప్ప, అవి నేరుగా పరమాత్మను బంధించలేవు. భగవంతుని బంధించగలిగేది కేవలం నిష్కల్మషమైన భక్తి మాత్రమే.
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: నీవు నన్ను దర్శించిన విధముగా వేద అధ్యయనము చేతగానీ, కఠినమైన తపస్సు చేతగానీ, దానముల చేతగానీ, లేదా యజ్ఞ యాగాదుల చేతగానీ నన్ను ఈ రూపములో దర్శించుట సాధ్యము కాదు.
బాహ్య సాధనలు ఎంత చేసినా హృదయంలో ప్రేమ, శరణాగతి లేకపోతే భగవంతుడు లభించడు. అహంకార రహిత భక్తే నిజమైన మార్గం.
దాన తపస్సులు భక్తికి సహాయకారిగా ఉండాలి తప్ప గర్వకారణం కాకూడదు.
పరమాత్మ కేవలం ప్రేమకు మాత్రమే దాసోహమవుతాడు.
ఈ శ్లోకంలో 'చేజ్యయా' (యజ్ఞము చేత) మరియు 'నాహం' అనే వచనాల ద్వారా వేదోక్త కర్మల పరిమితి స్పష్టమవుతోంది. సనాతన ధర్మంలో వేదాలు, యజ్ఞాలు పరమ పవిత్రమైనవే. కానీ వాటిని అహంకారంతో లేదా భౌతిక ఫలాపేక్షతో చేసినప్పుడు అవి భగవత్ సాక్షాత్కారానికి దారి తీయలేవు. జీవుడి అంతరంగంలో భగవంతుని పట్ల ఉండే ప్రేమే నిజమైన యజ్ఞం.
ఋగ్వేదం కూడా చెబుతోంది: 'యః శ్రద్ధయా యజతి...' (శ్రద్ధతో పూజించేవాడే నిజమైన యాజకుడు). కృష్ణ పరమాత్మ అర్జునుడికి ఈ సత్యాన్ని చూపిస్తూ లౌకిక గర్వాన్ని వీడి శరణు వేడమంటున్నాడు. భగవంతుని ఈ రూప ప్రాప్తి కేవలం అనన్య భక్తి చేతనే సాధ్యమని తదుపరి శ్లోకంలో స్వామి వివరించనున్నాడు.
ఎలాంటి లౌకిక శక్తులకూ లొంగక కేవలం నిష్కల్మష ప్రేమకు మాత్రమే లొంగిపోయే భగవంతుని స్వరూపము. ఈ నామ స్మరణ వల్ల హృదయంలో భక్తిరసం ప్రవహిస్తుంది.
ఆ ప్రేమలభ్యుడైన కృష్ణుని నిరంతరం ధ్యానించడం వల్ల మనస్సులోని కఠినత్వం తొలగిపోయి, జీవుడు పరమాత్మతో లీనమవుతాడు.