ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 14

సర్వతః పాణిపాదం తత్సర్వతోఽక్షిశిరోముఖమ్ ।
సర్వతః శ్రుతిమల్లోకే సర్వమావృత్య తిష్ఠతి ।। 14 ।।
సర్వతః — అన్నీ చోట్లా; పాణి — చేతులు; పాదం — పాదములు; తత్ — అది; సర్వతః — అన్నీ చోట్లా; అక్షి — కన్నులు; శిరః — శిరస్సులు; ముఖమ్ — ముఖములు; సర్వతః — అంతటా; శ్రుతి-మత్ — చెవులు కలిగి; లోకే — జగత్తులో; సర్వం — సమస్తము; ఆవృత్య — వ్యాపించి; తిష్ఠతి — ఉంటుంది;
Translation

BG 13.14:సర్వత్రా ఆయన చేతులు, పాదములు, కన్నులు, శిరస్సులు, మరియు ముఖములు ఉన్నాయి. ఆయన చెవులు కూడా అన్ని ప్రదేశాలలో ఉన్నాయి, ఎందుకంటే ఆయన ఈ జగత్తు అంతా నిండి నిబిడీకృతమై ఉన్నాడు.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
సర్వతోఽక్షిశిరోముఖమ్ · sarvato ’kṣi-śiro-mukham
అన్ని వైపులా కన్నులు, తలలు, ముఖములు కలవాడు · With eyes, heads, and faces everywhere

Paragraph 1: విశ్వవ్యాప్త పరమాత్మ దివ్య స్వరూపం

The All-Pervading Form of the Supreme Lord

సంధ్యా సమయాన ఆకాశాన్ని చూడు ఆ అనంత నక్షత్రాలు, చంద్రుడు అంతా పరమాత్మ లీలలే కదా. మరి ఆ పరబ్రహ్మం అంతటా ఉందంటే ఎలా ఉంటుంది? ఈ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు పరమాత్మ యొక్క సర్వవ్యాప్త స్వరూపాన్ని వర్ణిస్తున్నాడు. భగవంతుడికి మనలాంటి పరిమితమైన శరీరం లేదు, ఈ సృష్టి అంతా ఆయనే వ్యాపించి ఉన్నాడనే పరమ సత్యం ఇది.

Paragraph 2: శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికాడు: 'ఆ పరబ్రహ్మమునకు అన్ని వైపులా చేతులు, కాళ్ళు కలవు. అన్ని దిక్కులలోనూ కన్నులు, తలలు, నోళ్ళు ఉన్నాయి. అది ఈ లోకంలో సర్వమునూ పూర్తిగా ఆవరించి స్థిరంగా ఉన్నది.'

Paragraph 3: ఈ వర్ణన వింటుంటే మనకు ఋగ్వేదంలోని పురుష సూక్తం గుర్తొస్తుంది కదా 'సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్'. అంటే భగవంతుడికి అనంతమైన రూపాలు ఉన్నాయి. మనం చూసే ప్రతి చేతిలోనూ, నడిచే ప్రతి కాలులోనూ ఆ పరమాత్మ యొక్క ప్రాణశక్తే పని చేస్తోంది. ఆయన సృష్టిలోని ప్రతి కార్యంలోనూ భాగస్వామిగా ఉన్నాడు.

సర్వవ్యాపకత్వము (Omnipresence)
పరమాత్మ ఎక్కడో వైకుంఠంలోనే కాకుండా, ప్రతి అణువులోనూ, ప్రతి జీవిలోనూ అంతటా వ్యాపించి ఉండటం.
సీమిత భావన (Localized Limitation)
భగవంతుడు కేవలం విగ్రహాలలోనే లేదా ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశంలోనే పరిమితంగా ఉన్నాడని భావించే సంకుచిత దృష్టి.

Paragraph 1: విగ్రహారాధన అనేది మన మనస్సును నిలపడానికి తొలి మెట్టు, కానీ చివరి గమ్యం సర్వవ్యాప్త దైవాన్ని దర్శించడమే.

Paragraph 2: ప్రతి చేతి ద్వారా జరిగే సేవ కూడా ఆ పరమాత్మకే చెందుతుందనే భావన కలిగి ఉండాలి.

మట్టి మరియు ఘటాల దృష్టాంతం
మట్టితో రకరకాల కుండలు, బొమ్మలు, ప్రమిదలు తయారు చేస్తారు రూపాలు వేరైనా వాటన్నింటిలోనూ అంతర్గతంగా నిండి ఉండేది మట్టి ఒక్కటే కదా! మట్టి లేనిదే ఆ కుండకు అస్తిత్వం లేదు. అలాగే ఈ విశ్వంలో రకరకాల జీవరాశులు, నదులు, పర్వతాలు ఉన్నా, వాటన్నిటిలోనూ నిండి ఉండి, వాటిని భరిస్తున్న మూల పదార్థం ఆ పరబ్రహ్మమే. సృష్టి వేరు, దేవుడు వేరు కాదు, అంతా దైవమయమే.

Paragraph 1: ఉపనిషత్తులు 'ఈశావాస్యమిదం సర్వమ్' అని ఘోషిస్తున్నాయి. ఈ సృష్టిలో ఏ వస్తువూ భగవంతుని చేత ఆవరించబడకుండా లేదు. మన కంటికి కనిపించే జడమైన రాయిలోనూ ఆ చైతన్యం సుప్తావస్థలో ఉంది. అందుకే మన ధర్మంలో నదీ పర్వతాలను, వృక్షాలను కూడా దేవతలుగా పూజిస్తాం. ఇది విశ్వ ప్రేమకు పరాకాష్ఠ.

Paragraph 2: పరమాత్మకు అనంతమైన కన్నులు ఉన్నాయనడం వెనుక అర్థం ఏమిటంటే, మనం రహస్యంగా చేసే ఏ పాప కర్మ కూడా ఆయన కన్ను తప్పించుకోలేదు. అలాగే మనం పడే ప్రతి కష్టాన్ని ఆయన కరుణాకటాక్షంతో నిరంతరం వీక్షిస్తూనే ఉంటాడనే నమ్మకం భక్తునికి కలుగుతుంది.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
విశ్వరూపః · viśva-rūpaḥ
విశ్వరూపుడు - విశ్వమంతా తన రూపముగా కలిగిన జగదీశ్వరుడు

Paragraph 1: విశ్వరూపుడు అంటే సృష్టిలోని సమస్త జీవకోటిని తన శరీరంలో ఒక భాగంగా కలిగినవాడు నాయనా. అర్జునుడికి భగవంతుడు చూపిన విశ్వరూపం ఇదే. సకల బ్రహ్మాండాలు ఆ హరి ఉదరంలోనే ఉన్నాయి.

Paragraph 2: ఈ విశ్వరూప ధ్యానం వల్ల మనిషిలోని సంకుచిత స్వభావం, ద్వేషం నశించి, సకల జీవుల పట్ల ప్రేమ, మైత్రి అలవడుతాయి.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 13వ అధ్యాయము - క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞ విభాగ యోగం దైవిక చిత్రం