ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 18

జ్యోతిషామపి తజ్జ్యోతిస్తమసః పరముచ్యతే ।
జ్ఞానం జ్ఞేయం జ్ఞానగమ్యం హృది సర్వస్య విష్ఠితమ్ ।। 18 ।।
జ్యోతిషామ్ — ప్రకాశవంతమైన వాటన్నిటిలో; అపి — కూడా; తత్ — అది; జ్యోతిః — వెలుగు; తమసః — చీకటి; పరమ్ — అతీతమైన; ఉచ్యతే — అంటారు; జ్ఞానం — జ్ఞానము; జ్ఞేయం — జ్ఞానవస్తువు; జ్ఞాన-గమ్యం — జ్ఞానము యొక్క లక్ష్యము; హృది — హృదయములో; సర్వస్య — సమస్త ప్రాణులలో; విష్ఠితమ్ — స్థితమై ఉండును.
Translation

BG 13.18:అన్ని ప్రకాశవంతమైన వాటిల్లో ప్రకాశానికి మూలము ఆయనే, మరియు ఆయన అజ్ఞానపు చీకటికి పరమ అతీతుడు. జ్ఞానము ఆయనే, జ్ఞాన విషయము ఆయనే, మరియు జ్ఞాన లక్ష్యము ఆయనే. ఆయన సమస్త ప్రాణుల హృదయములలో స్థితుడై ఉంటాడు.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
జ్యోతిషామపి తజ్జ్యోతిః · jyotiṣām api taj jyotiḥ
జ్యోతులలోకెల్లా మహా జ్యోతి · The Light of all lights

Paragraph 1: సకల ప్రకాశముల పరమ జ్యోతి

The Source of All Light: Brahman in the Heart

సంధ్యా సమయాన హారతి కర్పూర జ్యోతిని దర్శించు ఆ వెలుగు మన కనులలోని చీకటిని పోగొడుతుంది. మరి సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలకు ఆ వెలుగు ఎక్కడి నుండి వస్తోందో తెలుసా? సాక్షాత్తు పరమాత్మ యొక్క దివ్య కాంతి నుండే ఈ లోకంలో వెలుగులన్నీ ప్రసరిస్తున్నాయనే పరమ సత్యాన్ని ఈ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు ఆవిష్కరిస్తున్నాడు.

Paragraph 2: శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికాడు: 'ఆ పరబ్రహ్మము సమస్త ప్రకాశించే వస్తువులకూ మూలమైన పరమ జ్యోతి (కాంతి). అది అజ్ఞానాంధకారమునకు అతీతమైనదని చెప్పబడుతోంది. అదియే జ్ఞానము, తెలుసుకోదగినది (జ్ఞేయము), మరియు జ్ఞానము చేత చేరదగినది (జ్ఞానగమ్యము). అది అందరి హృదయములలో అంతర్యామిగా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నది.'

Paragraph 3: ఇక్కడ కృష్ణుడు 'హృది సర్వస్య విష్ఠితమ్' అని ఎంతో ఆత్మీయంగా చెప్పాడు నాయనా. ఆ మహా జ్యోతి ఎక్కడో ఆకాశంలోనే కాదు, నీ హృదయ కుహరంలోనే నిత్యం వెలుగుతూ ఉంది. ఆ అంతరంజ్యోతిని దర్శించడమే ధ్యానం యొక్క పరమ లక్ష్యం. అది పొందినప్పుడు అజ్ఞానం అనే చీకటి శాశ్వతంగా తొలగిపోతుంది.

పరమ జ్యోతి (The Supreme Light)
సూర్యచంద్రాదులకు కూడా వెలుగునిచ్చే, అనాది అయిన శుద్ధ జ్యోతి రూపము. ఇది చీకటిని అస్సలు ఎరుగదు.
తమస్సు (Darkness / Ignorance)
మాయ వల్ల కలిగే అజ్ఞానాంధకారం. దీని వలనే జీవుడు తన నిజ స్వరూపాన్ని మర్చిపోయి సంసారంలో కొట్టుమిట్టాడుతాడు.

Paragraph 1: బాహ్య వెలుగు రాత్రి పూట చీకటి అవుతుంది కానీ ఆత్మోదయమైన జ్ఞానజ్యోతి ఎన్నటికీ ఆరిపోదు.

Paragraph 2: హృదయంలో దైవ దీపాన్ని వెలిగించుకున్న భక్తుడికి భౌతిక కష్టాలు చీకటిని సృష్టించలేవు.

సూర్యుడు మరియు దీపాల దృష్టాంతం
పగటిపూట సూర్యుడు ప్రకాశిస్తున్నప్పుడు, మనం వంద దీపాలు వెలిగించినా వాటి వెలుగు సూర్యుని కాంతిలో కలిసిపోతుంది అసలు సూర్య కాంతి లేకపోతే ఏ దీపమూ ప్రకాశించలేదు. అలాగే ఈ సృష్టిలో బుద్ధికి కలిగే వివేకం, మనస్సుకు కలిగే ఆలోచన, సూర్యునికి కలిగే కాంతి... ఇవన్నీ ఆ పరమ సూర్యుడైన పరబ్రహ్మ జ్యోతి నుండి వచ్చిన కిరణాలు మాత్రమే. ఆయన వెలుగు వలనే ఈ జగత్తు అంతా ప్రకాశిస్తోంది.

Paragraph 1: కఠోపనిషత్తు (2.2.15) లో అద్భుతమైన మంత్రం ఉంది: 'న తత్ర సూర్యో భాతి న చంద్రతారకం నేమా విద్యుతో భాంతి కుతోఽయమగ్నిః'. అంటే అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించలేడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు ప్రకాశించలేవు. ఈ మెరుపులు కూడా వెలవెలబోతాయి. ఆ పరమ జ్యోతి ప్రకాశం వలనే సమస్త విశ్వమూ ప్రకాశిస్తోంది. దీనినే 'జ్యోతిషాం జ్యోతిః' అంటారు.

Paragraph 2: భగవంతుడే జ్ఞానము, భగవంతుడే జ్ఞేయము (తెలుసుకోదగినవాడు), భగవంతుడే జ్ఞానగమ్యము (చేరవలసిన గమ్యము). సాధకుడి ప్రయాణం ఆయనతో మొదలై ఆయనతోనే ముగుస్తుంది. హృదయంలో నివసించే ఆ రామచంద్రుని లేదా కృష్ణపరమాత్మను ధ్యానిస్తూ, నిరంతర నామస్మరణమే ఈ జ్యోతిని సాక్షాత్కరించుకునే సులువైన మార్గమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
జ్ఞానగమ్యః · jñāna-gamyaḥ
జ్ఞానగమ్యుడు - కేవలం పవిత్రమైన వివేక జ్ఞానము చేత మాత్రమే చేరదగిన పరమేశ్వరుడు

Paragraph 1: జ్ఞానగమ్యుడు అంటే వట్టి తర్కవాదాలతో కాకుండా, నిష్కల్మషమైన ఆత్మజ్ఞానం చేత మాత్రమే ప్రసన్నుడయ్యేవాడు నాయనా. అహంకారం తొలగిన హృదయంలోనే ఆయన దర్శనమిస్తాడు.

Paragraph 2: ఈ గమ్యాన్ని చేరుకున్న యోగికి మరెన్నటికీ ఈ సంసార తాపాలు ఉండవు. సచ్చిదానంద స్థితిలోనే స్థిరపడిపోతాడు.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 13వ అధ్యాయము - క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞ విభాగ యోగం దైవిక చిత్రం