BG 13.2:సర్వోత్కృష్ట దివ్య భగవానుడు ఇలా పలికెను: ఓ అర్జునా, ఈ దేహము క్షేత్రము అని, మరియు ఈ దేహమును గూర్చి తెలిసిన వానికి క్షేత్రజ్ఞుడు అని - ఈ రెండింటి గురించి బాగా తెలిసిన ఋషులచే చెప్పబడినది.
శ్రీ భగవానువాచ ।
ఇదం శరీరం కౌంతేయ క్షేత్రమిత్యభిధీయతే ।
ఏతద్యో వేత్తి తం ప్రాహుః క్షేత్రజ్ఞ ఇతి తద్విదః ।। 2 ।।
ఇదం శరీరం కౌంతేయ క్షేత్రమిత్యభిధీయతే ।
ఏతద్యో వేత్తి తం ప్రాహుః క్షేత్రజ్ఞ ఇతి తద్విదః ।। 2 ।।
శ్రీ భగవానువాచ — శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికెను; ఇదం — ఇది; శరీరం — శరీరము; కౌంతేయ — అర్జునా, కుంతీ పుత్రుడా; క్షేత్రం — క్షేత్రము; ఇతి — ఈ విధముగా; అభిధీయతే — చెప్పబడినది; ఏతత్ — దీని గూర్చి; యః — ఎవరికైతే; వేత్తి — తెలుసునో; తం — ఆ వ్యక్తి; ప్రాహుః — చెప్పబడును; క్షేత్ర-జ్ఞః — క్షేత్రమును తెలిసినవాడు; ఇతి — ఈ విధముగా; తత్-విదః — సత్యాన్ని స్పష్టముగా తెలుసుకున్నవారు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Paragraph 1: దేహమే కర్మక్షేత్రం
The Field and the Knower of the Field Defined
ఆ జగన్నాథుని దివ్య ముఖారవిందం నుండి వెలువడిన అమృత వాక్కులను ఆలకించు అర్జునుడి ప్రశ్నకు పరమాత్మ ఎంతో సరళంగా, స్పష్టంగా సమాధానం చెప్పడం ప్రారంభించాడు. ఈ నిత్య జీవితంలో మన దేహానికి గల ప్రాముఖ్యతను ఈ శ్లోకం తెలియజేస్తోంది.
Paragraph 2: శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికాడు: 'కౌంతేయా! ఈ భౌతిక శరీరమే క్షేత్రము (పంట పొలము) అని చెప్పబడుతోంది. ఈ దేహాన్ని, దీని లోపలి వికారాలను తెలుసుకునే చేతన ఎవరైతే ఉన్నారో... వారినే క్షేత్రజ్ఞుడు (క్షేత్రాన్ని ఎరిగినవాడు) అని ఆత్మతత్త్వాన్ని తెలిసిన ఋషులు ప్రవచిస్తున్నారు.'
Paragraph 3: ఈ శరీరాన్ని శ్రీకృష్ణుడు 'క్షేత్రము' అని పిలవడం వెనుక ఎంతో లోతైన అర్థం ఉంది. పొలంలో మనం ఎలాంటి విత్తనాలు నాటితే అలాంటి పంటనే కోస్తాం కదా అలాగే ఈ శరీరంతో మనం చేసే పుణ్యపాప కర్మలను బట్టే మన భవిష్యత్తు, మన సుఖదుఃఖాలు ఆధారపడి ఉంటాయి.
Paragraph 1: ఆత్మ దేహంలో ఉంటూనే దేహం కంటే విలక్షణమైనది. కన్ను చూస్తుంది కానీ కంటి వెనుక ఉన్న చూసే శక్తి ఆత్మదే.
Paragraph 2: ఈ భేదాన్ని మరచి శరీరాన్నే నేను అనుకోవడం వలనే మనిషికి మృత్యుభయం, సంసార దుఃఖాలు కలుగుతాయి.
Paragraph 1: ఆధునిక విజ్ఞాన శాస్త్రంలో కూడా మనం ఎనర్జీ ఫీల్డ్ (energy field) గురించి మాట్లాడుకుంటాం. అయస్కాంత క్షేత్రం ఎలాగైతే కంటికి కనిపించకుండా పని చేస్తుందో, అలాగే ఈ శరీరంలో కూడా ప్రాణశక్తి అంతటా వ్యాపించి ఉంది. ఆ ప్రాణశక్తికి ఆధారమైన ఆత్మను తెలుసుకోవడమే శాస్త్ర లక్ష్యం.
Paragraph 2: ఋషులు ఈ దేహాన్ని రథంతోనూ, ఆత్మను రథికుడితోనూ పోల్చారు. రథికుడి గమ్యమే మోక్షం. కాబట్టి ఈ దేహాన్ని దైవ కార్యాలకు ఉపయోగించే ఒక దివ్య సాధనంగా భావించాలి తప్ప దీనిపై మమకారాన్ని పెంచుకోకూడదు.
Paragraph 1: క్షేత్రజ్ఞుడు అంటే నిరంతరం మేల్కొని ఉండే సాక్షి చైతన్యం నాయనా. మనం నిద్రిస్తున్నా, కలలు కంటున్నా, మేల్కొని ఉన్నా ఈ మూడు అవస్థలనూ చూస్తూ ఉండే నిర్గుణ సాక్షి ఆత్మే ఈ క్షేత్రజ్ఞుడు.
Paragraph 2: ఈ క్షేత్రజ్ఞ భావనలో స్థిరపడినప్పుడు మానవుడికి ఎటువంటి భౌతిక తాపాలు అంటవు. 'నేను కేవలం సాక్షిని' అనే నిశ్చయమే సాధకునికి పరమ శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది.