BG 13.21:సృష్టి యందు కార్యమునకు కారణమునకు భౌతిక శక్తియే హేతువని; సుఖ దుఃఖములను అనుభూతి చెందుటలో, జీవాత్మయే బాధ్యుడు అని చెప్పబడినది.
కార్యకారణకర్తృత్వే హేతుః ప్రకృతిరుచ్యతే ।
పురుషః సుఖదుఃఖానాం భోక్తృత్వే హేతురుచ్యతే ।। 21 ।।
పురుషః సుఖదుఃఖానాం భోక్తృత్వే హేతురుచ్యతే ।। 21 ।।
కార్య — కార్యము; కారణ — కారణము; కర్తృత్వే — ఉత్పన్నము చేయుటలో; హేతుః — హేతువు; ప్రకృతిః — భౌతిక శక్తి; ఉచ్యతే — చెప్పబడును; పురుషః — జీవాత్మ; సుఖ-దుఃఖానాం — సుఖ దుఃఖముల యొక్క; భోక్తృత్వే — అనుభవించుటలో; హేతుః — హేతువు; ఉచ్యతే — అంటారు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Paragraph 1: కార్య కారణ కర్తృత్వ విశ్లేషణ
The Causes of Action and Experience
సంధ్యా హారతి వెలుగులో ఆలయ ప్రాంగణంలో కూర్చుని విను ఈ సంసారంలో మనకు కలిగే సుఖదుఃఖాలకు అసలు కారణం ఏమిటో శ్రీకృష్ణుడు ఈ శ్లోకంలో ఎంతో సూక్ష్మంగా వివరిస్తున్నాడు. శరీరం చేసే పనులకు, మనస్సు అనుభవించే అనుభూతులకు మధ్య గల తేడాను అర్థం చేసుకోవడమే ఈ శ్లోక పరమార్థం.
Paragraph 2: శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికాడు: 'ఈ భౌతిక శరీరమును, ఇంద్రియములను (కార్య కారణములను) సృష్టించడంలో ప్రకృతియే మూల కారణమని చెప్పబడుతోంది. అదే సమయంలో, లౌకిక సుఖదుఃఖాలను అనుభవించడంలో (భోక్తృత్వంలో) లోపల ఉన్న పురుషుడు (జీవాత్మ) కారణమని చెప్పబడుతోంది.'
Paragraph 3: ఇక్కడ ఒక గొప్ప రహస్యం ఉంది నాయనా. మన శరీరం, ఇంద్రియాలు అన్నీ ప్రకృతి చేసిన జడ రూపాలే. చేతులు కదులుతున్నాయి, కాళ్ళు నడుస్తున్నాయి - ఇదంతా ప్రకృతి శక్తి. కానీ ఆ పనుల వల్ల కలిగే సంతోషాన్ని, బాధను అనుభవిస్తున్నది ఎవరు? లోపల ఉన్న జీవుడే కదా! ఆత్మ జడమైన శరీరంతో తనను తాను ముడిపెట్టుకోవడం వలనే ఈ సుఖదుఃఖాలు అనుభవిస్తోంది.
Paragraph 1: ప్రకృతి కేవలం వేదికను, ముడిసరుకును సమకూరుస్తుంది కానీ అనుభవించేది ఆత్మే.
Paragraph 2: ఈ భోక్తృత్వ భావనే జీవుడిని కర్మల బంధీగా మారుస్తుంది, దీనిని వదులుకోవడమే ముక్తి.
Paragraph 1: ఉపనిషత్తులలో ఈ ప్రకృతి-పురుషుల సంబంధాన్ని ఎంతో లోతుగా వివరించారు. ప్రకృతి నిరంతరం చలిస్తూ పనులు చేస్తుంది, ఆత్మ కేవలం చైతన్యాన్ని ఇస్తుంది. కానీ అజ్ఞానం వల్ల చేతనాత్మకమైన జీవుడు జడమైన శరీర వికారాలను తనవిగా భావిస్తాడు. 'నేను నడుస్తున్నాను', 'నేను అనారోగ్యంతో ఉన్నాను' అని అనుకోవడం ఈ భ్రమకు నిదర్శనం.
Paragraph 2: సాధకుడు తన వివేకం ద్వారా ప్రకృతి క్రియలను ఆత్మ కంటే వేరుగా దర్శించాలి. నిష్కామ కర్మయోగం ద్వారా పనుల ఫలాన్ని భగవంతునికి సమర్పించినప్పుడు, ఆత్మ భోక్తృత్వ భావన నుండి విముక్తి పొంది పరమ ప్రశాంతతను అందుకుంటుంది.
Paragraph 1: భోక్తృత్వము అంటే సుఖదుఃఖాలను తన ఖాతాలో వేసుకోవడం నాయనా. ఆత్మకు స్వతహాగా ఎటువంటి సుఖదుఃఖాలూ లేవు. అది కేవలం సచ్చిదానందమయం. మనస్సుతో అనుబంధం పెట్టుకోవడం వలనే ఈ భోక్తృత్వం కలుగుతుంది.
Paragraph 2: ఈ భోక్తృత్వ భావనను భగవత్ సమర్పణ భావంగా మార్చినప్పుడు సంసార తాపాలు తొలగిపోతాయి. అంతా కృష్ణ ప్రసాదంగా మారిపోతుంది.