ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 22

పురుషః ప్రకృతిస్థో హి భుంక్తే ప్రకృతిజాన్ గుణాన్ ।
కారణం గుణసంగోఽస్య సదసద్యోనిజన్మసు ।। 22 ।।
పురుషః — జీవాత్మ; ప్రకృతి-స్థః — ప్రకృతిలో స్థితమై ఉండి; హి — నిజముగా; భుంక్తే — భోగించ దలచి; ప్రకృతి-జాన్ — భౌతిక శక్తి (ప్రకృతి) జనితమైన; గుణాన్ — త్రిగుణములు; కారణం — కారణము; గుణ-సంగః — గుణములతో సంగము (మమకారాసక్తి); అస్య — దాని యొక్క; సత్-అసత్-యోని — ఉఛ్చమైన-నీచమైన-గర్భములో; జన్మసు — పుట్టుట.
Translation

BG 13.22:ఎప్పుడైతే ప్రకృతిలో (భౌతిక శక్తి) లో స్థితమై ఉన్న పురుషుడు (జీవాత్మ) త్రిగుణములను సుఖించదలచాడో, వాటి పట్ల మమకారాసక్తియే, ఆ జీవాత్మకు ఉన్నతమైన జన్మ మరియు నీచ జన్మలకు కారణమగును.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
కారణం గుణసంగోఽస్య · kāraṇaṁ guṇa-saṅgo ’sya
గుణముల పట్ల గల ఆసక్తే కారణము · Attachment to the qualities is the cause

Paragraph 1: ప్రకృతి గుణముల యందలి మమకారం

The Cause of Rebirth: Attachment to Gunas

మనం ఈ లోకంలో ఎన్నో జన్మలు ఎత్తుతున్నాం కదా. ఒకరు ధనవంతుల ఇంట్లో పుడతారు, మరొకరు పేదరికంలో అలమటిస్తారు. కొందరు దేవతలుగా పూజలందుకుంటారు, కొందరు పశుపక్ష్యాదులుగా జనిస్తారు. మరి ఈ జన్మలలోని తేడాలకు కారణం ఏమిటో శ్రీకృష్ణుడు ఈ శ్లోకంలో మనకు స్పష్టం చేస్తున్నాడు. ఇది అత్యున్నత కర్మ సిద్ధాంత రహస్యం.

Paragraph 2: శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికాడు: 'భౌతిక ప్రకృతిలో ఉన్న జీవుడు ఆ ప్రకృతి నుండి జనించిన సత్వ-రజో-తమో గుణాలను అనుభవిస్తాడు. ఈ గుణాల పట్ల అతనికి గల తీవ్రమైన ఆసక్తే (సంగమే), అతడు ఉత్తమ మరియు అధమ జన్మలు (యోనులు) ఎత్తడానికి పరమ కారణమవుతోంది.'

Paragraph 3: ఇక్కడ కీలకమైన మాట 'గుణసంగః' మనం ఏ గుణాన్ని నిరంతరం సేవిస్తే, మన బుద్ధి ఆ గుణానికి తగినట్లుగా మారుతుంది. సత్త్వగుణంతో ఉంటే దేవతా జన్మలు, రజోగుణంతో లౌకిక కోరికలలో మునిగితేలితే మానవ జన్మలు, తమోగుణంతో బద్దకంగా పడి ఉంటే పశుపక్ష్యాది జంతు జన్మలు కలుగుతాయి. మన అటాచ్‌మెంటే మన భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది.

గుణసంగము (Attachment to Gunas)
ప్రకృతి ఇచ్చే భౌతిక సుఖాలు, అందాలు, కీర్తిపై తీవ్రమైన వ్యామోహాన్ని కలిగి ఉండడం. ఇది జన్మలకు కారణం.
గుణాతీత స్థితి (Transcending Gunas)
గుణాలన్నింటినీ పరమాత్మ లీలలుగా భావించి, వాటికి అంటకుండా నిరాసక్తంగా ఉండే దివ్య యోగ సాధన.

Paragraph 1: మనం ఏ వస్తువుపై మనస్సును నిలుపుతామో, మరణకాలంలో ఆ ఆలోచనే మనకు తదుపరి జన్మను ఇస్తుంది.

Paragraph 2: లౌకిక బంధాలను తెంచుకుని, కేవలం హరి పాదాలను ఆశ్రయించడమే ఈ గుణసంగానికి పరమౌషధం.

లోహము మరియు అయస్కాంతము దృష్టాంతం
ఒక ఇనుప ముక్క (iron piece) అయస్కాంతం (magnet) దగ్గరకు వెళితే, అది అయస్కాంత శక్తికి ఆకర్షించబడి దాంతో గట్టిగా అతుక్కుపోతుంది ఆకర్షణ ఉన్నంత కాలం అది విడిపోలేదు. కానీ ఆ ఇనుప ముక్కపై బురద లేదా మట్టి కప్పబడి ఉంటే అయస్కాంతం లాగలేదు. ఇక్కడ అయస్కాంతమే 'ప్రకృతి గుణాలు', ఇనుప ముక్కే 'జీవుడు'. జీవుడు భౌతిక ఆకర్షణలకు లొంగిపోవడం వలనే ఈ సంసార బంధాలలో చిక్కుకుంటున్నాడు.

Paragraph 1: గీతలో 14వ అధ్యాయంలో ఈ త్రిగుణాల గురించిన విశ్లేషణ మరింత లోతుగా వస్తుంది. సత్త్వగుణం ప్రకాశాన్ని, రజోగుణం కర్మల యందు ఆసక్తిని, తమోగుణం ప్రమదాన్ని (మరపును) కలిగిస్తాయి. ఈ గుణాల సంగమే జీవుడికి 'సదసద్యోని జన్మసు' (మంచి చెడు యోనులలో జన్మలు) ఇస్తుంది. ఈ సత్యాన్ని కర్మ సిద్ధాంతం ఎంతో తార్కికంగా నిరూపిస్తుంది.

Paragraph 2: పురాణాలలో జడభరతుని కథ ఇందుకు చక్కటి నిదర్శనం. ఆ పరమ యోగి అంతటివాడు, ఒక జింక పిల్లపై పెంచుకున్న మమకారం వల్ల మరుసటి జన్మలో జింకగా పుట్టవలసి వచ్చింది. కాబట్టి మనం దేనిపైనా అతిగా ఆసక్తిని పెంచుకోకూడదు. సర్వమూ దైవానికే అప్పగించాలి.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
గుణసంగః · guṇa-saṅgaḥ
గుణసంగము - ప్రకృతి త్రిగుణాలపై పెంచుకునే తీవ్రమైన మానసిక ఆసక్తి

Paragraph 1: గుణసంగము అంటే లౌకికమైన సుఖాలపై, బంధాలపై మనస్సును గట్టిగా కట్టేయడం నాయనా. దీనివల్ల మనస్సు అశాంతితో నిండిపోతుంది. ఈ సంగమే జీవుడికి పునర్జన్మ అనే శిక్షను విధిస్తుంది.

Paragraph 2: ఈ సంగాన్ని తగ్గించుకోవడానికి నిరంతర సత్సంగము, భగవత్ స్మరణము ఎంతో అవసరం. అప్పుడే మనస్సు పవిత్రమవుతుంది.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 13వ అధ్యాయము - క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞ విభాగ యోగం దైవిక చిత్రం