Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 33

Paragraph 1: ఆకాశ సదృశ ఆత్మ తత్త్వ నిరూపణ

The Analogy of the All-Pervading Space

భగవంతుడు తన అమృత వాక్కులతో ఆత్మ తత్త్వాన్ని వివరించడానికి ప్రకృతిలోని అత్యంత అద్భుతమైన ఉదాహరణను ఈ శ్లోకంలో స్వీకరించాడు. ఆకాశం ఎలాగైతే సర్వవ్యాప్తమై ఉండి కూడా దేనికీ అంటదో, శరీరంలో అంతటా వ్యాపించి ఉన్న ఆత్మ కూడా అంతే అలిప్తంగా ఉంటుందని ఇక్కడ తేటతెల్లం చేస్తున్నాడు.

Paragraph 2: శ్రీ భగవానుడు ఇలా పలికాడు: 'ఓ అర్జునా! ఏ విధంగానైతే అంతటా వ్యాపించి ఉన్న ఆకాశము అత్యంత సూక్ష్మమైనది కావడం వల్ల (సౌక్ష్మ్యాత్) దేని చేతనూ అంటబడదో... అదే విధంగా శరీరమంతటా వ్యాపించి ఉన్న ఆత్మ కూడా దేహ గుణముల చేత ఏమాత్రం అంటబడదు.'

Paragraph 3: ఆకాశాన్ని మనం మలినం చేయలేము ఆకాశంలో మురికి వస్తువులు పడినా, సుగంధ పరిమళాలు వ్యాపించినా ఆకాశం ఎప్పుడూ పవిత్రంగానే ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఆకాశం అత్యంత సూక్ష్మమైనది. అలాగే మన శరీరంలో రక్తం, మాంసము, వ్యాధులు, ముసలితనం ఉన్నా... వీటన్నింటి వెనుక వెలిగే ఆత్మ చైతన్యానికి ఏ మలినమూ అంటదు. ఈ వివేకం కలిగినప్పుడు మనిషి నిరంతర ప్రశాంతతను పొందుతాడు.

Paragraph 1: వేదాంత విచారణలో ఆకాశాన్ని ఆత్మకు అత్యంత దగ్గరి పోలికగా చెప్తారు. ఉపనిషత్తులు 'దహరోఽస్మిన్నంతరాకాశః' (హృదయంలో ఉన్న దివ్య ఆకాశం) అని వర్ణించాయి. అంతటా నిండి ఉన్న మహాకాశం, కుండలో ఉన్న ఘటాకాశం వేరు కాదు. ఉపాధిని బట్టి ఆకాశం విడిపోదు. అలాగే ప్రతి శరీరంలో ఉన్న ఆత్మ కూడా పరమాత్మ కంటే విభిన్నమైనది కాదు. ఈ అద్వైత సత్యం సాధకుడికి పూర్ణ విముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.

Paragraph 2: శారీరక రుగ్మతలు వచ్చినా, మనస్సు కలత చెందినా 'నేను ఆకాశం వంటి వాడిని, వీటికి అంటని సాక్షిని' అని మననం చేసుకోవాలి. ఈ నిరంతర ఆత్మ భావన వల్ల మానసిక ఒత్తిడులు, ఆందోళనలు సమూలంగా నశించిపోతాయి. భగవత్ నామస్మరణము ఈ వివేక దీపాన్ని మన హృదయంలో నిరంతరం వెలిగించి ఉంచుతుంది.