BG 14.21:అర్జునుడు ఇలా అడిగాడు: ప్రకృతి త్రి-గుణములకు అతీతముగా అయినవారి లక్షణములు ఏ విధంగా ఉంటాయి, ఓ ప్రభూ? వారు ఏవిధంగా ప్రవర్తిస్తారు? వారు త్రి-గుణముల బంధనమునకు అతీతముగా ఎలా అవుతారు?
అర్జున ఉవాచ ।
కైర్లింగైః త్రీన్ గుణానేతాన్ అతీతో భవతి ప్రభో ।
కిమాచారః కథం చైతాన్ త్రీన్ గుణానతివర్తతే ।। 21 ।।
కైర్లింగైః త్రీన్ గుణానేతాన్ అతీతో భవతి ప్రభో ।
కిమాచారః కథం చైతాన్ త్రీన్ గుణానతివర్తతే ।। 21 ।।
అర్జున ఉవాచ — అర్జునుడు ఇలా అడిగెను; కైః — ఎటువంటి; లింగైః — లక్షణములు; త్రీన్ — మూడు; గుణాన్ — ప్రకృతి గుణములు; ఏతాన్ — ఇవి; అతీతః — అతీతులైన వారు; భవతి — ఉందురు; ప్రభో — ప్రభూ; కిం — ఏమిటి? ఆచారః — నడవడిక; కథం — ఎట్లా; చ — మరియు; ఏతాన్ — ఇవి; త్రీన్ — మూడు; గుణాన్ — ప్రకృతి గుణములు; అతివర్తతే — అతీతులు అవుతారు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
అర్జునుని శంకా ప్రశ్న
గుణాతీత లక్షణములు మరియు మోక్ష సాధనా మార్గము
Arjuna's Inquiry: The Characteristics of One Who Transcends the Gunas
సాయంత్రం పూజ పూర్తయిన తర్వాత ఆలయ మండపంలో కూర్చుని పెద్దలు పంచుకునే ఆధ్యాత్మిక సంభాషణలు వినడం ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కదా ఈ శ్లోకంలో అర్జునుడు మనందరి తరఫున ఒక అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ప్రశ్నను కృష్ణ పరమాత్మ ముందు ఉంచుతున్నాడు. గుణాతీతుడైన మహాత్ముడిని ఎలా గుర్తించాలి? అతని నడవడిక ఎలా ఉంటుంది?
అర్జునుడు అడిగాడు: 'ఓ పరమేశ్వరా! ఈ మూడు ప్రకృతి గుణాలను దాటినవాని లక్షణాలు ఏమిటి? అతను ఏ విధంగా ప్రవర్తిస్తాడు? మరియు ఈ త్రిగుణాల మాయను దాటడానికి అతను అవలంబించే సాధన ఏమిటి?'
ఈ ప్రశ్న భగవద్గీతలోనే ఒక అత్యున్నతమైన మైలురాయి. దీని ద్వారానే గుణాతీత జీవన విధానం యొక్క సంపూర్ణ ఆవిష్కరణ జరగబోతోంది.
అర్జునుడు అడిగిన ప్రశ్నలో మూడు భాగాలు ఉన్నాయి: లింగము (లక్షణాలు), ఆచారం (ప్రవర్తన), మరియు ఉపాయం (త్రిగుణాలను దాటే మార్గం). ఈ మూడింటికీ భగవంతుడు క్రమంగా సమాధానాలు ఇస్తున్నాడు.
అర్జునుడు ఇంతకుముందు రెండవ అధ్యాయంలో 'స్థితప్రజ్ఞుని' గురించి అడిగాడు, పన్నెండవ అధ్యాయంలో 'భక్తుని' గురించి అడిగాడు, ఇప్పుడు పద్నాలుగవ అధ్యాయంలో 'గుణాతీతుని' గురించి అడుగుతున్నాడు. ఈ మూడు స్థితులు ఒకటే - ఇవి పరిపూర్ణ మోక్ష సాధనను, భగవద్వైభవాన్ని సూచిస్తాయి. అర్జునుడి జిజ్ఞాస అతనిలోని ముముక్షుత్వాన్ని (మోక్షేచ్ఛను) చాటుతోంది.
లౌకిక జగత్తులో మనం రంగురంగుల దుస్తులు మార్చినట్లు మన మనస్సు గుణాలను మారుస్తూ ఉంటుంది. కానీ ఈ గుణాల ఆటను ఆపి, ఆత్మ స్థితిలో స్థిరపడటం ఎలా అనేది ప్రతి సాధకుడికి అత్యంత అవసరమైన విద్య. అందుకే అర్జునుడి ఈ శంకా ప్రశ్న మనందరి ఆత్మవికాసానికి ఒక దివ్యమైన మార్గదర్శిగా నిలిచింది.
ప్రకృతి గుణాల సంకెళ్లను తెంచుకుని శాశ్వత స్వేచ్ఛను పొందే ఉపాయాన్ని అన్వేషించే దివ్య భావన.
ఈ మార్గాన్ని తెలుసుకోవడం ద్వారా సాధకుడు తన దైనందిన ప్రవర్తనను పవిత్రంగా మార్చుకుని ముక్తి వైపు పయనిస్తాడు.