BG 14.5:ఓ మహా బాహువులు కల అర్జునా, భౌతిక ప్రాకృతిక శక్తి అనేది త్రిగుణములను కలిగి ఉంటుంది - సత్త్వ గుణము, రజో గుణము, మరియు తమో గుణము. ఈ గుణములే నాశములేని నిత్య జీవాత్మను నశ్వర దేహమునకు బంధించును.
సత్త్వం రజస్తమ ఇతి గుణాః ప్రకృతిసంభవాః ।
నిబధ్నంతి మహాబాహో దేహే దేహినమవ్యయమ్ ।। 5 ।।
నిబధ్నంతి మహాబాహో దేహే దేహినమవ్యయమ్ ।। 5 ।।
సత్త్వం — సత్త్వ గుణము; రజః — రజో గుణము; తమః — తమో గుణము; ఇతి — ఈ విధముగా; గుణాః — గుణములు; ప్రకృతి — భౌతిక ప్రకృతి; సంభవాః — కలిగి ఉండును; నిబధ్నంతి — బంధించును; మహాబాహో — గొప్ప బాహువులు కలవాడా; దేహే — దేహములో; దేహినమ్ — జీవాత్మ; అవ్యయం — సనాతనమైన.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ప్రకృతి త్రిగుణాల బంధము
అవ్యయమైన ఆత్మను దేహానికి కట్టేసే మాయా సంకెళ్లు
The Binding Three Gunas of Prakriti
గుడి గర్భగుడిలో దీపాలు వెలుగుతుంటే ఆ కాంతిలో మనస్సు ప్రశాంతతను పొందుతుంది కదా! ఇప్పుడు భగవంతుడు మనం భౌతిక దేహంలో ఎలా బందీలమయ్యామో ఆ రహస్యాన్ని బయటపెడుతున్నాడు. భౌతిక ప్రకృతి నుండి పుట్టిన సత్త్వ, రజో, తమో గుణాలు నిత్యమైన ఆత్మను నశ్వరమైన దేహానికి కట్టిపడేస్తాయి.
శ్రీ భగవానుడు చెప్తున్నాడు: 'ఓ మహాబాహో అర్జునా! భౌతిక ప్రకృతి నుండి ఉద్భవించిన సత్త్వము, రజస్సు, తమస్సు అనే మూడు గుణాలు, నాశనం లేని అవ్యయుడైన జీవాత్మను దేహమునందు గట్టిగా బంధించివేస్తాయి.'
నిజానికి ఆత్మ దివ్యమైనది, పరమాత్మ అంశం. దానికి ఎటువంటి బంధనాలు లేవు. కానీ ప్రకృతితో తాదాత్మ్యం చెందడం వల్ల ఈ మూడు గుణాల ప్రభావానికి లోనవుతుంది.
ఆత్మ ఎప్పుడూ స్వతంత్రమైనదే, కానీ అది తానూ ఈ శరీరాన్నే అని అనుకోవడం వల్ల ప్రకృతి సృష్టించే సుఖదుఃఖాల ఊబిలో చిక్కుకుపోతుంది. ఈ మాయా బంధాన్ని విడదీయడమే గీతా బోధన పరమార్థం.
శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడిని 'మహాబాహో' అని సంబోధించాడు. అంటే గొప్ప బాహుబలం కలవాడా అని అర్థం. బాహ్య శత్రువులను జయించడంలో అర్జునుడు వీరుడే కావచ్చు, కానీ ప్రకృతి గుణాలనే ఈ అంతర్గత శత్రువులను జయించడానికి ఆధ్యాత్మిక బలం అవసరమని పరమాత్మ సూచిస్తున్నాడు.
ఈ గుణాలు మన మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాల ద్వారా మనల్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. మన ఆలోచనలు, ప్రవర్తన అంతా ఈ మూడు గుణాల ఆట మాత్రమేనని తెలుసుకోవడమే వివేకానికి మొదటి మెట్టు.
భౌతిక ప్రకృతి నుండి పుట్టిన సత్త్వ, రజో, తమో గుణాలు. ఇవి తాడు పోగుల వలె అల్లబడి జీవుడిని బంధిస్తాయి.
ఈ గుణాల బంధాన్ని ఛేదించాలంటే గుణాతీతుడైన పరమేశ్వరుని శరణు వేడటం ఒక్కటే మార్గం.