BG 14.6:వీటిలో సత్త్వ గుణము మిగతావాటి కంటే పవిత్రమైనది కావుటచే, ఇది ప్రకాశకమైనది మరియు చాలా క్షేమదాయకమైనది. ఓ పాపరహితుడా, సుఖానుభవము మరియు జ్ఞానము పట్ల ఆసక్తి వలన అది జీవాత్మను బంధించివేస్తుంది.
తత్ర సత్త్వం నిర్మలత్వాత్ ప్రకాశకమనామయమ్ ।
సుఖసంగేన బధ్నాతి జ్ఞానసంగేన చానఘ ।। 6 ।।
సుఖసంగేన బధ్నాతి జ్ఞానసంగేన చానఘ ।। 6 ।।
తత్ర — వీటిలో; సత్త్వం — సత్త్వ గుణము; నిర్మలత్వాత్ — అతి పవిత్రమైనది కావున; ప్రకాశకం — ప్రకాశవంతమయినది; అనామయమ్ — ఆరోగ్యవంతమయినది మరియు క్షేమదాయకమైనది; సుఖ — సుఖము; సంగేన — మమకారాసక్తి; బధ్నాతి — బంధించివేయును; జ్ఞాన — జ్ఞానము; సంగేన — మమకారాసక్తి; చ — మరియు; అనఘ — అర్జునా, పాపరహితుడా.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సత్త్వ గుణము — సుఖ జ్ఞాన బంధము
బంగారు సంకెళ్లతో కట్టివేసే ప్రశాంత సాత్త్విక మాయ
Sattva Guna: The Binding Light of Knowledge and Happiness
సాయంత్రం పూజ పూర్తయిన తర్వాత ఆలయ మండపంలో చల్లటి గాలి వీస్తుంటే కలిగే ప్రశాంతత ఎంతో హాయినిస్తుంది కదా! అది సాత్త్విక వాతావరణం. ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడు సత్త్వ గుణం యొక్క స్వభావాన్ని, అది జీవుడిని ఎలా బంధిస్తుందో ఎంతో సూక్ష్మంగా వివరిస్తున్నాడు.
భగవానుడు పలికాడు: 'ఓ అనఘా (పాపరహితుడా)! వీటిలో సత్త్వ గుణము నిర్మలమైనది కావటం చేత ప్రకాశవంతమైనది, ఉపద్రవములు లేనిది (ఆరోగ్యదాయకమైనది). అది జీవుడిని సుఖం పట్ల ఆసక్తి చేత, జ్ఞానం పట్ల మమకారం చేత బంధించివేస్తుంది.'
సత్త్వ గుణం మంచిదే కదా, అది ఎలా బంధిస్తుంది అని అనిపించవచ్చు. అది ఇనుప సంకెళ్లు కాకపోయినా, బంగారు సంకెళ్ల వలె ఆత్మను భౌతిక జగత్తుకు కట్టివేస్తుంది.
సత్త్వ గుణంలో ఉండటం సాధనకు అవసరమే, కానీ దానితోనే తృప్తి చెందిపోకూడదు. దానిని ఒక మెట్టుగా ఉపయోగించుకుని గుణాతీతమైన శుద్ధ సత్త్వ స్థితికి చేరుకోవాలి.
సత్త్వ గుణము ప్రకాశకమైనది (జ్ఞానాన్ని ఇచ్చేది) మరియు అనామయం (వ్యాధులు, దుఃఖాలు లేనిది). ఇది వ్యక్తిని దయాశీలిగా, విద్వాంసుడిగా, సమాజానికి ఉపయోగపడే సజ్జనుడిగా తీర్చిదిద్దుతుంది. కానీ, ఈ స్థితి వల్ల ఒక రకమైన గర్వం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది.
మహా పండితులు, శాస్త్రవేత్తలు తమ మేధో సంపత్తిని చూసి గర్వపడుతుంటారు. 'నా కంటే తెలివైనవాడు లేడు' అనుకుంటారు. ఈ గర్వమే భగవదర్పిత భావనకు అడ్డుగా నిలిచి వారిని సంసారంలోనే బంధిస్తుంది. దీనినే సుఖ జ్ఞాన బంధము అంటారు.
సత్త్వ గుణం యొక్క పవిత్రమైన లక్షణం. ఇది బుద్ధిని వివేకంతో నింపి, మానసిక అలజడులను శాంతింపజేస్తుంది.
దీనిని ఆశ్రయించి సాధకుడు మొదట రజో తమో గుణాలను జయించాలి, ఆపై దీనిని కూడా దాటి పరమాత్మను చేరాలి.