BG 14.8:ఓ అర్జునా, అజ్ఞానముచే జనించిన తమో గుణము, జీవాత్మల యొక్క మోహభ్రాంతికి కారణము. అది సమస్త జీవరాశులను నిర్లక్ష్యము, సోమరితనము మరియు నిద్రచే భ్రమకు గురి చేస్తుంది.
తమస్త్వజ్ఞానజం విద్ధి మోహనం సర్వదేహినామ్ ।
ప్రమాదాలస్యనిద్రాభిః తన్నిబధ్నాతి భారత ।। 8 ।।
ప్రమాదాలస్యనిద్రాభిః తన్నిబధ్నాతి భారత ।। 8 ।।
తమః — తమో గుణము; తు — కానీ; అజ్ఞాన-జం — అజ్ఞానము వలన జనించిన; విద్ధి — తెలుసుకొనుము; మోహనం — భ్రమ; సర్వ-దేహినామ్ — సమస్త బద్ధ జీవాత్మలకు; ప్రమాద — నిర్లక్ష్యము; ఆలస్య — సోమరితనము; నిద్రాభిః — మరియు నిద్ర; తత్ — అది; నిబధ్నాతి — బంధించి వేయును; భారత — అర్జునా, భరత వంశీయుడా.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
తమో గుణము — ప్రమాద ఆలస్య బంధము
అజ్ఞానాంధకారంలో ముంచి పతనం వైపు నెట్టేసే సోమరితనం
Tamas Guna: The Deluding Bind of Ignorance, Laziness, and Sleep
కార్తీక మాసంలో ఉదయాన్నే చలికి దుప్పటి ముసుగేసి నిద్రపోవాలనిపిస్తుంది కదా కానీ ఆ సమయంలో ఆలయానికి వెళ్లి అభిషేకం చూస్తే కలిగే పుణ్యం వేరు. ఈ నిద్ర, సోమరితనమే తమో గుణం. ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడు అత్యంత ప్రమాదకరమైన తమో గుణం గురించి హెచ్చరిస్తున్నాడు.
భగవానుడు పలికాడు: 'ఓ భారత! అజ్ఞానం వల్ల పుట్టే తమో గుణము సమస్త దేహధారులకూ మోహాన్ని (భ్రమను) కలిగిస్తుంది. అది జీవుడిని ప్రమాదము (నిర్లక్ష్యము), ఆలస్యము (సోమరితనము), నిద్ర ద్వారా గట్టిగా బంధించివేస్తుంది.'
తమో గుణంలో ఉన్నవాడు ఏది మంచో ఏది చెడో తెలుసుకోలేడు. కర్తవ్యాన్ని విస్మరించి, నిరంతరం అజ్ఞానంలో కూరుకుపోతాడు.
తమో గుణము ఆత్మను పశుప్రాయమైన స్థితికి నెట్టివేస్తుంది. ఇది మానవుని వివేకాన్ని పూర్తిగా కప్పివేసి, వినాశనానికి దారితీస్తుంది.
తమో గుణానికి మూడు ప్రధాన ఆయుధాలు ఉన్నాయి: ప్రమాదము (పోరపాట్లు లేదా కర్తవ్య విస్మృతి), ఆలస్యము (చేయాల్సిన పనిని చేయకపోవడం), నిద్ర (అతిగా నిద్రపోవడం లేదా మత్తులో ఉండటం). ఇవి మనిషి యొక్క సృజనాత్మకతను చంపేస్తాయి.
మద్యపానం, జూదం, వ్యసనాలకు లోనైనవారు ఈ తమో గుణం చేతనే పతనం అవుతారు. శాస్త్రాల పట్ల గౌరవం లేకపోవడం, గురువుల బోధలను అపహాస్యం చేయడం కూడా తామసిక లక్షణమే. ఈ స్థితి నుండి బయటపడాలంటే తీవ్రమైన రాజసిక కర్మల ద్వారా మొదట జడత్వాన్ని వదలాలి, ఆపై సాత్త్విక స్థాయికి ఎదగాలి.
జ్ఞాన శూన్యత నుండి ఉద్భవించి, బుద్ధిని భ్రమకు గురిచేసే జడత్వ శక్తి.
దీనిని హరించడానికి సాధకుడు నిత్య గాయత్రీ జపము, సూర్యోపాసన, పరిశుభ్రమైన సాత్త్విక ఆహారాన్ని అలవరచుకోవాలి.