BG 14.9:సత్త్వము వ్యక్తిని భౌతిక సుఖాలకు కట్టివేస్తుంది; రజో గుణము జీవాత్మకు కర్మల పట్ల ఆసక్తి కలిగిస్తుంది; మరియు తమో గుణము జ్ఞానమును కప్పివేసి వ్యక్తిని మోహభ్రాంతికి బంధించివేస్తుంది.
సత్త్వం సుఖే సంజయతి రజః కర్మణి భారత ।
జ్ఞానమావృత్య తు తమః ప్రమాదే సంజయత్యుత ।। 9 ।।
జ్ఞానమావృత్య తు తమః ప్రమాదే సంజయత్యుత ।। 9 ।।
సత్త్వం — సత్త్వ గుణము; సుఖే — సుఖములకు; సంజయతి — కట్టివేయును; రజః — రజో గుణము; కర్మణి — కర్మల పట్ల; భారత — అర్జునా, భరత వంశీయుడా; జ్ఞానం — జ్ఞానము; ఆవృత్య — ఆవరించివేయును; తు — కానీ; తమః — తమో గుణము; ప్రమాదే — భ్రమ/మోహములో; సంజ యతి — బంధించేవేయును; ఉత — నిజముగా.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
త్రిగుణాల విభిన్న బంధనాలు
సుఖము, కర్మము, నిర్లక్ష్యములతో ఆటలాడించే మాయ
The Different Ways the Three Gunas Bind the Soul
గుడి ప్రాకారంలో ఆ దేవ దేవుని వివిధ అవతారాలను చూస్తున్నప్పుడు ఒక్కొక్క అవతారానికి ఒక్కొక్క వైశిష్ట్యం ఉంటుంది కదా! అలాగే మన మనస్సులో ఉండే ఈ మూడు గుణాలు కూడా మనల్ని మూడు వేర్వేరు మార్గాల్లో బంధిస్తాయి. ఈ శ్లోకంలో వాటి బంధన విధానాల సంక్షిప్త సారాన్ని భగవంతుడు అద్భుతంగా సెలవిస్తున్నాడు.
శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ బోధిస్తున్నాడు: 'ఓ అర్జునా! సత్త్వ గుణము మనిషిని సుఖములకు కట్టివేస్తుంది; రజో గుణము వ్యక్తిని కామ్య కర్మలలో ముంచుతుంది; కానీ తమో గుణము మనిషిలోని వివేక జ్ఞానాన్ని పూర్తిగా కప్పివేసి నిర్లక్ష్యానికి, ప్రమాదానికి బంధిస్తుంది.'
ఈ ప్రకారంగా ఈ మూడు గుణాలు జీవుడిని తమ తమ పరిధులలోనే తిప్పుతూ, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని సాధించకుండా అడ్డుపడతాయి.
సాత్త్వికుడు సుఖంలో, రాజసికుడు పనులలో, తామసికుడు భ్రమలలో బందీలవుతారు. ఈ మూడు బంధనాలనూ ఛేదించి ముక్తిని పొందడమే నరుని పరమార్థం.
సత్త్వ గుణంలో వచ్చే సుఖం కూడా భౌతికమైనదే. ఉదాహరణకు, ఒక శాస్త్రవేత్తకు తన పరిశోధనలో లభించే ఆనందం సాత్త్వికమైనదే, కానీ ఆ ఆనందం పట్ల ఏర్పడే మమకారమే అతనిని బంధిస్తుంది. రజో గుణం మనిషిని తాపత్రయంలో ముంచివేస్తుంది. సంపాదన, ఇల్లు, సంసారం అంటూ నిరంతరం పరుగులే తప్ప దేవుడిని స్మరించే తీరికే ఉండదు.
ఇక తమో గుణం అన్నింటికంటే వినాశకరమైనది. అది మనిషిని జంతుప్రాయంగా మారుస్తుంది. ఏది తప్పో తెలిసి కూడా మళ్లీ మళ్లీ తప్పు చేసేలా చేస్తుంది. ధూమపానం ఆరోగ్యానికి హానికరమని తెలిసి కూడా తాగడం తామసిక బంధనానికి ఒక స్పష్టమైన ఉదాహరణ.
సత్త్వ గుణ ప్రభావం వల్ల మనస్సులో కలిగే తృప్తి, సంతోష బంధము.
ఈ తాత్కాలిక సుఖాలను దాటి నిరతిశయమైన బ్రహ్మానందాన్ని పొందడమే సాధకుని అంతిమ లక్ష్యం కావాలి.