BG 16.22:చీకటి దిశగా ఉన్న ఈ మూడు ద్వారముల నుండి ముక్తి పొందిన వారు, ఆత్మ శ్రేయస్సుకై పరిశ్రమిస్తారు, తద్వారా వారు పరమ లక్ష్యమును పొందుతారు.
ఏతైర్విముక్తః కౌంతేయ తమోద్వారైః త్రిభిర్నరః ।
ఆచరత్యాత్మనః శ్రేయః తతో యాతి పరాం గతిమ్ ।। 22 ।।
ఆచరత్యాత్మనః శ్రేయః తతో యాతి పరాం గతిమ్ ।। 22 ।।
ఏతైః — వీటి నుండి; విముక్తః — విముక్తి పొంది; కౌంతేయ — అర్జునా, కుంతీ పుత్రుడా; తమః-ద్వారైః — చీకటికి ద్వారములు; త్రిభిః — మూడు; నరః — నరుడు; ఆచరతి — శ్రమిస్తారు; ఆత్మనః — ఆత్మ; శ్రేయః — శ్రేయస్సు/సంక్షేమం; తతః — దానిచే; యాతి — పొందుదురు; పరాం — సర్వోన్నత; గతిమ్ — లక్ష్యమును.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గోధూళి వేళ గుడి ప్రాకారంలో కూర్చుని, ఆ సాయంత్రం దీపాల కాంతిలో వినండి నరక ద్వారాలను విడిచిపెట్టిన సత్పురుషునికి కలిగే పరమ ప్రయోజనాన్ని శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ ఎంతో మధురంగా వివరిస్తున్నాడు. కామ క్రోధ లోభాల నుండి విముక్తి పొందిన హృదయంలోనే ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది. అటువంటి వాడే తన ఆత్మ శ్రేయస్సు కోసం పాటుపడగలడు.
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: ఓ కౌంతేయా! చీకటి మార్గాలైన ఈ మూడు ద్వారముల (కామ, క్రోధ, లోభముల) నుండి ముక్తి పొందిన మానవుడు తన ఆత్మకు శ్రేయస్కరమైన కర్మలను ఆచరిస్తూ, క్రమముగా పరమ గమ్యమును (నన్ను) చేరుకుంటాడు.
చింతలు లేని మనస్సులోనే దైవ చింతన నిలుస్తుంది ఈ మూడు వికారాలను తొలగించుకున్నప్పుడు ఆధ్యాత్మిక సాధన అత్యంత సులభంగా సాగిపోతుంది.
శ్రేయో మార్గము శాశ్వత ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, ప్రేయో మార్గము తాత్కాలిక సుఖాన్ని ఇచ్చి పతనం చేస్తుంది.
నరక ద్వారాలను దాటడమే పరమ మోక్ష మార్గము.
ఈ శ్లోకంలో 'తమోద్వారైః' (చీకటి ద్వారాలు) అనే పదం వాడబడింది. కామ క్రోధ లోభాలు మన వివేక నేత్రాన్ని కప్పివేసి అజ్ఞానమనే చీకట్లోకి తోస్తాయి. వీటి నుండి విముక్తి పొందిన మానవుడే 'ఆత్మనః శ్రేయః' — అంటే తన ఆత్మకు ఏది శ్రేష్ఠమో గ్రహించి, దాని ప్రకారం జీవించగలడు.
భగవత్ ప్రాప్తికి అర్హత కేవలం బాహ్య వేషధారణ వల్ల రాదు, మన అంతరంగ కల్మషాలను కడిగివేసుకోవడం ద్వారానే లభిస్తుంది. ఈ శుద్ధి జరిగినప్పుడు పరమ గమ్యం (మోక్షం) కరతలామలకమవుతుంది.
తాత్కాలిక ప్రాపంచిక సుఖాల (ప్రేయస్సు) వెంట పడకుండా, ఆత్మకు శాశ్వత మోక్షాన్ని ఇచ్చే ధర్మ మార్గాన్ని ఎంచుకోవడం.
ఈ శ్రేయోమార్గ సాధన వల్ల జీవనంలో పరిపూర్ణత సిద్ధించి, చివరకు పరబ్రహ్మ సాయుజ్యం లభిస్తుంది.