BG 16.4:ఓ పార్థా, దంభము, దురహంకారము, గర్వము, క్రోధము, మొరటుతనము, మరియు అజ్ఞానము అనేవి ఆసురీ స్వభావముకల వారి గుణములు.
దంభో దర్పోఽభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ ।
అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సంపదమాసురీమ్ ।। 4 ।।
అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సంపదమాసురీమ్ ।। 4 ।।
దంభః — దంభము; దర్పః — దురహంకారము; అభిమానః — అహంభావం; చ — మరియు; క్రోధః — కోపము; పారుష్యం — మొరటుతనము; ఏవ — నిజముగా; చ — మరియు; అజ్ఞానం — అజ్ఞానము; చ — మరియు; అభిజాతస్య — కలిగి ఉండేవారు; పార్థ — అర్జునా, ఓ ప్రిథ పుత్రుడా; సంపదం — గుణములు; ఆసురీమ్ — ఆసురీ (రాక్షస).
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గుడి ప్రాకారంలో కూర్చుని, ఆ సాయంత్రం దీపాల వెలుగులో వినండి దైవీ సంపదను వివరించిన స్వామి, ఇప్పుడు దానికి పూర్తిగా భిన్నమైన ఆసురీ గుణాలను మనకు చూపిస్తున్నాడు. మనలోని శత్రువులను మనం గుర్తించడానికే ఈ బోధ. దంభము, దర్పము, క్రోధము వంటి ఈ దుర్గుణాలు మానవుడిని పశువు కంటే హీనంగా మారుస్తాయి.
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: ఓ పార్థా! దంభము (ఆడంబరము), దర్పము (గర్వము), దురభిమానము (అహంకారము), క్రోధము, కఠినత్వము (మొరటుతనము) మరియు అజ్ఞానము — ఇవన్నీ ఆసురీ ప్రవృత్తి గలవారిలో సహజంగా ఉద్భవించే గుణములు.
ఈ ఆసురీ గుణాలు మనస్సును అంధకారంలోనికి తోసివేస్తాయి. మనం ఆధ్యాత్మికంగా ఎదగాలంటే, మన అంతరంగంలో ఉన్న ఈ దుష్ట లక్షణాలను గుర్తించి, వాటిని నిర్మూలించుకోవాలి.
దంభము భక్తిని నాశనం చేస్తుంది, సరళత్వము భగవంతునికి అత్యంత ప్రీతిని కలిగిస్తుంది.
కపటత్వమున్న హృదయంలో భగవంతుడు నివసించలేడు.
ఈ శ్లోకంలో కృష్ణుడు 'పారుష్యమ్' (మొరటుతనం) ను ఆసురీ లక్షణంగా పేర్కొన్నాడు. కఠినమైన ప్రవర్తన, ఇతరులను దూషించే మాటలు హృదయ కాఠిన్యతను సూచిస్తాయి. దైవీ గుణాలు కలిగిన వ్యక్తి ఎల్లప్పుడూ మృదువుగా, సౌమ్యంగా ఉంటాడు.
అజ్ఞానమే ఈ ఆసురీ గుణాలన్నిటికీ మూలాధారము. ఏది ధర్మమో, ఏది అధర్మమో తెలుసుకోలేక, క్షణికమైన శారీరక సుఖాల కోసం ఆరాటపడటమే నిజమైన అజ్ఞానం. దీనిని అధిగమించడానికి శాస్త్ర విచారణ అవసరం.
అహంత మమతలతో నిండి, దైవ ఉనికిని తిరస్కరించి, కేవలం స్వార్థ భోగాల కోసమే బతికే వినాశకరమైన జీవన శైలి ఆసురీ సంపద.
ఈ ఆసురీ ప్రవృత్తి వల్ల జీవుడు తన శాశ్వత ఆనందాన్ని కోల్పోయి నిరంతర సంసార దుఃఖంలో కొట్టుమిట్టాడుతాడు.