BG 17.11:ఫలాపేక్ష లేకుండా శాస్త్ర విధినియమములను పాటిస్తూ, ఇది చేయవలసిన కర్తవ్యము అని మనస్సులో దృఢ సంకల్పముతో చేసిన యజ్ఞము సత్త్వ గుణముతో చేయబడినట్టు.
అఫలాకాంక్షిభిర్యజ్ఞో విధిదృష్టో య ఇజ్యతే ।
యష్టవ్యమేవేతి మనః సమాధాయ స సాత్త్వికః ।। 11 ।।
యష్టవ్యమేవేతి మనః సమాధాయ స సాత్త్వికః ।। 11 ।।
అఫల-ఆకాంక్షిభిః — ప్రతిఫలము ఏమీ ఆశించకుండా; యజ్ఞః — యజ్ఞము; విధి-దృష్టః — శాస్త్రములు ఉపదేశించిన విధముగా; యః — ఏదైతే; ఇజ్యతే — చేయుదురో; యష్టవ్యమ్-ఏవ-ఇతి — కర్తవ్యముగా చేయవలసినదే అని; మనః — మనస్సు; సమాధాయ — దృఢ సంకల్పముతో; సః — అది; సాత్త్వికః — సాత్విక స్వభావము తో చేసినట్టు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సంక్రాంతి పండుగ ఉదయం ఆలయంలో నూతన ధాన్య నివేదన ముగిసిన తరువాత ప్రశాంతమైన ప్రాతఃకాలంలో కూర్చుని హోమ ధూపాన్ని ఆస్వాదిస్తుంటే ఎంత ధన్యత కలుగుతుంది కదా! ఇక్కడి నుండి భగవంతుడు యజ్ఞాలలోని త్రిగుణ భేదాలను వివరిస్తున్నాడు. మొదటిగా సాత్త్విక యజ్ఞం గురించి చెప్తున్నాడు.
శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ పలికాడు: 'అర్జునా! ఏ ప్రతిఫలాన్ని ఆశించకుండా, శాస్త్ర విధులకు అనుగుణంగా, యజ్ఞము చేయడం కేవలం తన కర్తవ్యం అనే దృఢ నిశ్చయంతో మనస్సును లగ్నం చేసి చేసే యజ్ఞము సాత్త్విక యజ్ఞము.'
నిజమైన యజ్ఞం అంటే కేవలం హోమగుండంలో సమిధలు వేయడం కాదు. మన నిత్య జీవితంలో మనం చేసే పనులను ఫలాపేక్ష లేకుండా, లోక కల్యాణం కోసం భగవంతునికి సమర్పించడమే సాత్త్విక యజ్ఞం.
సాత్త్విక యజ్ఞం హృదయాన్ని పవిత్రం చేసి, భగవద్భక్తిని దృఢపరుస్తుంది. ఇది కర్తవ్య భావనతో కూడిన నిష్కామ ఆరాధన.
సాత్త్విక యజ్ఞంలో 'యష్టవ్యమేవేతి' (యజ్ఞము చేయడం మన బాధ్యత) అనే భావన ఉంటుంది. తల్లి తన బిడ్డను పోషించడంలో ఏ ప్రతిఫలాన్ని ఆశించదు, అది తన బాధ్యతగా భావిస్తుంది. అలాగే ఒక జ్ఞాని భగవత్ పూజను, సమాజ సేవను తన సహజ కర్తవ్యంగా ఆచరిస్తాడు.
ఇటువంటి యజ్ఞాలు చేసేటప్పుడు మనస్సులో ఎటువంటి గర్వం ఉండదు. కర్మ ఫలితాన్ని ఈశ్వరార్పణం చేయడం వల్ల సాధకునికి కర్మ బంధాలు అంటవు, ముక్తి లభిస్తుంది.
ఋషులు ప్రవచించిన వేద నియమాలను, సదాచారాలను పాటిస్తూ క్రమశిక్షణతో చేసే ఆరాధన.
శాస్త్రోక్తమైన విధులను గౌరవించడం వల్ల సాధకునికి దారి తప్పే ప్రమాదం ఉండదు, సాధన విజయవంతమవుతుంది.