BG 17.20:దానము చేయుట తన కర్తవ్యము అని భావించి, తగిన పాత్రత ఉన్నవారికి, ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా, సరియైన సమయంలో, సరియైన ప్రదేశంలో దానము చేయుట అనేది సత్త్వగుణ దానము అని చెప్పబడుతుంది.
దాతవ్యమితి యద్దానం దీయతేఽనుపకారిణే ।
దేశే కాలే చ పాత్రే చ తద్దానం సాత్త్వికం స్మృతమ్ ।। 20 ।।
దేశే కాలే చ పాత్రే చ తద్దానం సాత్త్వికం స్మృతమ్ ।। 20 ।।
దాతవ్యం — దానము చేయాలి కాబట్టి; ఇతి — ఈ విధముగా; యత్ — ఏదైతే; దానం — దానము; దీయతే — ఇవ్వబడునో; అనుపకారిణే — మళ్ళీ తిరిగి ఇవ్వలేని వానికి; దేశే — సరియైన ప్రదేశంలో; కాలే — సరియైన సమయంలో; చ — మరియు; పాత్రే — పాత్రత కలిగిన వానికి; చ — మరియు; తత్ — అది; దానం — దానము; సాత్త్వికం — సత్త్వ గుణములో ఉన్న; స్మృతమ్ — అని పేర్కొనబడినది.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ప్రాతఃకాల ప్రసాదం సమయం ఆలయ గుమ్మం వద్ద పేదవారికి, ఆకలితో ఉన్న వారికి అన్న వితరణ చేస్తుంటే వారి కళ్ళల్లో కనిపించే సంతోషాన్ని చూసి హృదయం ఎంత తృప్తి చెందుతుంది కదా ఈ ఇరవైయవ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ దానములలోలోని త్రిగుణ భేదాలను వివరిస్తూ, మొదటగా సాత్త్విక దానం గురించి చెప్తున్నాడు.
భగవంతుడు సెలవిస్తున్నాడు: 'అర్జునా! దానం చేయడం తన కర్తవ్యం (దాతవ్యమ్) అనే భావనతో, తిరిగి ఉపకారాన్ని ఆశించకుండా, సరైన సమయము నందు, యోగ్యమైన ప్రదేశము నందు, పాత్రుడైన వానికి చేసే దానము సాత్త్విక దానమని చెప్పబడుతుంది.'
నిజమైన దానం అంటే కేవలం డబ్బు విసిరేయడం కాదు. గ్రహీత పట్ల గౌరవం కలిగి ఉండి, వాడి అవసరాన్ని గుర్తించి, ఏ ప్రశంసలు ఆశించకుండా ప్రేమతో సహాయం చేయడమే సాత్త్విక దానము.
దానం చేయడం వల్ల మనలో ఉన్న లోభత్వము (అత్యాశ) నశిస్తుంది. హృదయం విశాలమవుతుంది. ఇది పరమ పవిత్రమైన యజ్ఞము.
భగవంతుడు ఇక్కడ మూడు ముఖ్య నియమాలను చెప్పాడు: 'దేశే' (సరైన స్థలం), 'కాలే' (సరైన సమయం), 'పాత్రే' (సరైన వ్యక్తి). సహాయం అవసరమైన పేదవాడు లేదా సమాజ శ్రేయస్సు కోసం పాటుపడే నిష్కామ సేవకుడు పాత్రుడవుతాడు. దుర్మార్గులకు, మద్యపాన వ్యసనపరులకు ఇచ్చే దానం దుర్వినియోగమవుతుంది కాబట్టి అది సాత్త్వికం కాదు.
సాధకుడు దానం చేసేటప్పుడు 'నేను ఇస్తున్నాను' అనే కర్తృత్వ అహంకారాన్ని వదిలేయాలి. భగవంతుడు ఇచ్చిన దానిలోనే కొద్దిగా భగవంతుని బిడ్డలకు తిరిగి సమర్పిస్తున్నాను అనే వినయాన్ని అలవరుచుకోవాలి.
మన నుండి సహాయం పొంది తిరిగి మనకు ఎటువంటి మేలు చేయలేని స్థితిలో ఉన్న దీనుడు.
ఇటువంటి వారికి చేసే సహాయమే నిజమైన నిష్కామ సేవ. దీనికి భగవంతుడే స్వయంగా కరిగిపోతాడు.