BG 17.4:సత్త్వ గుణములో ఉండేవారు దేవతలను ఆరాధిస్తారు; రజోగుణములో ఉండేవారు యక్షులను, రాక్షసులను పూజిస్తారు; తమో గుణములో ఉండేవారు భూత ప్రేతములను ఆరాధిస్తారు.
యజంతే సాత్త్వికా దేవాన్ యక్షరక్షాంసి రాజసాః ।
ప్రేతాన్ భూతగణాంశ్చాన్యే యజంతే తామసా జనాః ।। 4 ।।
ప్రేతాన్ భూతగణాంశ్చాన్యే యజంతే తామసా జనాః ।। 4 ।।
యజంతే — పూజిస్తారు; సాత్త్వికా — సాత్త్విక భావనలో ఉండేవారు; దేవాన్ — దేవతలు; యక్ష — యక్షులు (శక్తిని మరియు సంపదను కలిగిఉండే గణములు); రక్షాంసి — ఇంద్రియ భోగములు, ప్రతీకారము మరియు క్రోధమును కలిగిఉండే శక్తివంత జీవులు; రాజసాః — రజోగుణ ప్రధానముగా ఉండేవారు; ప్రేతాన్-భూత-గణాన్ — భూతప్రేత గణములు; చ — మరియు; అన్యే — ఇతరులు; యజంతే — ఆరాధిస్తారు; తామసాః — తమో గుణ ప్రధానముగా ఉండేవారు; జనాః — జనులు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ఆలయంలో ధూపదీప నైవేద్యాలు సమర్పించే వేళ గంటల మ్రోత వింటుంటే మనస్సు భక్తితో నిండిపోతుంది కదా ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడు మూడు గుణాల వారు ఏ ఏ శక్తులను ఆరాధిస్తారో ఎంతో స్పష్టంగా వివరిస్తున్నాడు. మనుషుల శ్రద్ధా భేదాలు వారి ఆరాధనల్లో కనిపిస్తాయి.
శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ పలికాడు: 'అర్జునా! సత్త్వ గుణంలో ఉండేవారు దేవతలను ఆరాధిస్తారు. రజోగుణంలో ఉండేవారు యక్షులను, రాక్షసులను పూజిస్తారు. తమో గుణంలో ఉండేవారు భూత ప్రేతములను ఆరాధిస్తారు.'
ఇది ప్రకృతి సహజమైన ఆకర్షణ. ఎవరి స్వభావం ఎటువంటిదో, వారు అటువంటి శక్తుల పట్ల ఆకర్షితులై వారిని పూజించి తమ కోరికలను తీర్చుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
సాత్త్విక ఆరాధన మనస్సుకు పవిత్రతను ఇస్తుంది. కానీ రాజసిక, తామసిక ఆరాధనలు తాత్కాలిక భౌతిక ఫలితాలను ఇచ్చినా, అంతిమంగా జీవుడిని పతనానికి గురిచేస్తాయి.
సత్త్వగుణంలో ఉన్నప్పుడు మనస్సుకు సత్కార్యాలపై బుద్ధి పుడుతుంది. అందుకే సాత్త్వికులు ఇంద్రుడు, సూర్యుడు వంటి దేవతలను ధర్మబద్ధంగా పూజిస్తారు. రజోగుణంలో భోగాలపట్ల తీవ్ర కోరిక ఉంటుంది కాబట్టి కుబేరుడు వంటి యక్షులను పూజిస్తారు. తమోగుణంలో మూఢత్వం ఉంటుంది కాబట్టి క్షుద్ర శక్తులను ఆరాధిస్తారు.
అయినా, ఈ దేవతారాధనలన్నీ కూడా భౌతిక ప్రకృతి పరిధిలోనే ఉంటాయి. సర్వోత్తమమైన పూజ ఏమిటంటే త్రిగుణాలకు అతీతుడైన ఆ పరమేశ్వరుని (శ్రీకృష్ణుని) నిష్కామంగా శరణు వేడటమే.
త్రిగుణాల ప్రభావం వల్ల మానవులు అవలంబించే విభిన్న ఆరాధనా మార్గాలు.
సాధకుడు క్షుద్రారాధనలను వదిలి, సద్గుణ సంపన్నుడై పరమాత్మ ఆరాధన వైపు తన ప్రయాణాన్ని సాగించాలి.