BG 18.10:నచ్చని పనులు తప్పించుకోటానికి యత్నించకుండా లేదా ఇష్టమైన/అనుకూలమైన పనుల కోసం ఆశించకుండా ఉండే వారు నిజమైన త్యాగులు. వారు సత్త్వగుణ సంపన్నులు మరియు వారు ఎటువంటి సంశయములు లేనివారు (కర్మ స్వభావం గురించి).
న ద్వేష్ట్యకుశలం కర్మ కుశలే నానుషజ్జతే ।
త్యాగీ సత్త్వసమావిష్టో మేధావీ ఛిన్నసంశయః ।। 10 ।।
త్యాగీ సత్త్వసమావిష్టో మేధావీ ఛిన్నసంశయః ।। 10 ।।
న — కాదు; ద్వేష్టీ — ద్వేషము; అకుశలం — నచ్చనివి; కర్మ — పనులు; కుశలే — అనుకూలమైనవి/ఇష్టమైనవి; న అనుషజ్జతే — ఆశించకుండా ఉంటాడో; త్యాగీ — కర్మఫలములను భోగించాలనే వాంఛను విడిచిపెట్టినవాడు; సత్త్వ — సత్త్వ గుణము యందు; సమావిష్టః — సంపన్నుడైన; మేధావీ — తెలివికలవాడు; ఛిన్నసంశయః — ఎటువంటి సంశయములు లేని వారు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గుడి ధ్వజస్తంభం వద్ద నిలబడి గమనిస్తే ఒక అద్భుత సత్యం బోధపడుతుంది. గాలి వాన వచ్చినా, ఎండ కాసినా అది చలించకుండా నిలబడుతుంది. అలాగే నిజమైన సాత్త్విక త్యాగి తన జీవితంలో ఎదురయ్యే అనుకూల ప్రతికూల పరిస్థితులకు చలించడు. సుఖదుఃఖాల మధ్య ఊగిసలాడే చంచల మనస్సును జయించి, నిశ్చలమైన బుద్ధితో నిలబడతాడు. ఈ శ్లోకంలో భగవానుడు ఆ ఉత్తమ త్యాగి యొక్క లక్షణాలను వర్ణిస్తున్నాడు.
సాత్త్విక గుణసంపన్నుడైన మేధావి, సందేహాలన్నింటినీ రూపుమాపుకున్నవాడు (ఛిన్నసంశయః) ఎలా ఉంటాడంటే: 'న ద్వేష్ట్యకుశలం కర్మ కుశలే నానుషజ్జతే' - తనకు నచ్చని, కష్టమైన కర్మల పట్ల ద్వేషాన్ని పెంచుకోడు; అలాగే తనకు నచ్చిన, సుఖాన్నిచ్చే కర్మలపై అమితమైన ఆసక్తిని ప్రదర్శించడు.
సాధారణ మానవుడు తనకు నచ్చిన పనులనే చేయాలనుకుంటాడు, కష్టమైన పనుల నుండి పారిపోవాలనుకుంటాడు. కానీ సాత్త్విక త్యాగి కర్మను దేవుని ఆజ్ఞగా భావిస్తాడు. ప్రారబ్ధవశాత్తు ఏ కర్మ ఎదురైనా దానిని చిరునవ్వుతో స్వీకరించి నిష్కామంగా ముగిస్తాడు.
నిజమైన సత్త్వగుణ సంపన్నుడు ఈ రెండింటికీ అతీతంగా ఉంటూ నిశ్చల చిత్తంతో విధులను నిర్వర్తిస్తాడు.
శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ 'మేధావీ' (తెలివిగలవాడు) మరియు 'ఛిన్నసంశయః' (సంశయములు లేనివాడు) అనే పదాలను వాడాడు. నిజమైన మేధస్సు అంటే పుస్తక జ్ఞానం కాదు, కర్మల వెనుక ఉన్న పరమాత్మ తత్వాన్ని గ్రహించి సందేహాలు లేకుండా ఉండటమే.
ఈ శ్లోకం మనకు మానసిక సమతౌల్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అనుకూలత వచ్చినప్పుడు పొంగిపోకుండా, ప్రతికూలత ఎదురైనప్పుడు కుంగిపోకుండా స్థిరంగా ఉండటమే పరమ యోగం.
సత్త్వగుణంలో పరిపూర్ణంగా స్థిరపడిన సాధకుడు. ఇతని హృదయం ప్రశాంతంగా, జ్ఞానవంతంగా మరియు శాంతితో నిండి ఉంటుంది.
సత్త్వగుణ సమావిష్టుడైన సాధకుడికి లౌకిక విషయాల పట్ల భ్రమలు తొలగి పరమ శాంతి లభిస్తుంది.