BG 18.14:శరీరము, కర్త (జీవాత్మ), వివిధ ఇంద్రియములు, వివిధ రకాల కృషి, దైవానుగ్రహము - ఇవే కర్మ యొక్క ఐదు అంగములు.
అధిష్ఠానం తథా కర్తా కరణం చ పృథగ్విధమ్ ।
వివిధాశ్చ పృథక్ చేష్టా దైవం చైవాత్ర పంచమమ్ ।। 14 ।।
వివిధాశ్చ పృథక్ చేష్టా దైవం చైవాత్ర పంచమమ్ ।। 14 ।।
అధిష్ఠానం — దేహము; తథా — మరియు; కర్తా — కర్త/చేయునది (జీవాత్మ); కరణం — ఇంద్రియములు; చ — మరియు; పృథక్-విధమ్ — వేర్వేరు రకాల; వివిధాః — చాలా; చ — మరియు; పృథక్ — భిన్నమైన; చేష్టా — ప్రయత్నములు; దైవం — దైవానుగ్రహము; చ ఏవ అత్ర — ఇవి ఖచ్చితముగా (కారణములు); పంచమమ్ — ఐదు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ఆలయంలో పూజ జరగాలంటే మొదట ఆలయం (స్థలం) ఉండాలి, పూజించే అర్చకుడు ఉండాలి, పూజా ద్రవ్యాలు (కరణాలు) ఉండాలి, పూజా విధానం (చేష్టలు) ఉండాలి, అన్నింటికంటే మించి భగవంతుని సంకల్పం ఉండాలి. సరిగ్గా అదే విధంగా, మనం చేసే ప్రతి కర్మ సఫలం కావడానికి గల ఐదు కారణాలను శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ స్పష్టంగా పేర్లు పెట్టి మరి వివరిస్తున్నాడు.
ఆ ఐదు కారణాలు: 1. 'అధిష్ఠానమ్' (కర్మలు జరిగే శరీరం), 2. 'కర్తా' (నేను అనే అహంకార రూప కర్త లేదా జీవుడు), 3. 'కరణమ్' (కళ్ళు, ముక్కు, చేతులు వంటి ఇంద్రియ పరికరాలు), 4. 'వివిధాశ్చ పృథక్ చేష్టాః' (పని సాధించడానికి చేసే రకరకాల ప్రయత్నాలు), 5. 'దైవమ్' (పరమాత్మ అనుగ్రహం లేదా ప్రారబ్ధ కర్మ).
ఈ ఐదింటిలో ఏ ఒక్కటి లోపించినా కర్మ పూర్తికాదు. ముఖ్యంగా ఐదవదైన 'దైవము' లేదా పరమాత్మ సంకల్పమే అన్నిటికంటే బలమైనది. మనం ఎంత ప్రయత్నించినా దైవానుగ్రహం లేకపోతే ఏ పనీ సఫలం కాదనే సత్యం మనకు ఇక్కడ బోధపడుతుంది.
దైవానుగ్రహం లేని మన శారీరక, మానసిక ప్రయత్నాలు కేవలం బూడిదలో పోసిన పన్నీరు వంటివి.
ఈ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు 'దైవం' అనే పదాన్ని పంచమ కారణముగా పేర్కొనడం మన సనాతన ధర్మం యొక్క పరమ సత్యం. దైవము అంటే పరమాత్మ సంకల్పమే కాకుండా మనం పూర్వ జన్మలలో చేసిన కర్మల యొక్క సంచిత శక్తి కూడా కావచ్చు.
ఈ ఐదు కారణాల జ్ఞానం కలిగితే మనిషి పరాజయాలకు కృంగిపోడు, విజయాలకు గర్వపడడు. ప్రతి పని వెనుకా ఉన్న సృష్టి నియామకాలను గౌరవిస్తూ వినమ్రంగా జీవిస్తాడు.
దేహం (అధిష్ఠానం), కర్త (జీవుడు), ఇంద్రియాలు (కరణాలు), శారీరక ప్రయత్నాలు (చేష్టలు), మరియు దైవానుగ్రహం (దైవము) అనేవి కర్మ సిద్ధికి మూలాధారాలు.
ఈ ఐదు శక్తుల కలయిక వల్లనే సృష్టిలో ఏ పనైనా సాధ్యమవుతుంది అనే జ్ఞానం మనల్ని అహంకారం నుండి కాపాడుతుంది.