BG 18.35:విడువకుండా పగటికలలు కంటూ, భయపడుతూ, శోకిస్తూ, నిరాశకు లోనౌతూ మరియు దురహంకారముతో ఉండే అల్పబుద్ధి సంకల్పమునే తమోగుణ ధృతి అంటారు.
యయా స్వప్నం భయం శోకం విషాదం మదమేవ చ ।
న విముంచతి దుర్మేధా ధృతిః సా పార్థ తామసీ ।। 35 ।।
న విముంచతి దుర్మేధా ధృతిః సా పార్థ తామసీ ।। 35 ।।
యయా — ఏదయితే; స్వప్నం — కలలుకంటూ; భయం — భయపడుతూ; శోకం — శోకిస్తూ; విషాదం — నిరాశ; మదం — దురహంకారము; ఏవ — నిజముగా చ — మరియు; న విముంచతి — వదిలిపెట్టక; దుర్మేధా — తెలివిలేని; ధృతిః — సంకల్పము; సా — అది; పార్థ — అర్జునా, ప్రిథ పుత్రుడా; తామసీ — తామసికము (తమో గుణములో ఉన్న)
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గుడి అరుగు మీద పడుకుని, మధ్యాహ్నం అయినా నిద్రలేవకుండా, ఎవరైనా పని చేయమని చెబితే తిడుతూ, తన దరిద్ర స్థితికి భయపడుతూ, పాత దుఃఖాలను తలుచుకుంటూ ఏడ్చే ఒక సోమరిపోతును చూడండి. అతనిలో ఉన్న పట్టుదల కేవలం దేనికోసమంటే - తన బద్ధకాన్ని, తన భయాన్ని, తన మూర్ఖత్వాన్ని వదిలిపెట్టకపోవడం కోసమే! ఈ విధమైన అత్యంత హీనమైన మొండితనాన్ని శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ 'తామసిక ధృతి' అని పిలుస్తున్నాడు.
మందబుద్ధి కలవాడు ('దుర్మేధా') ఏ పట్టుదల ద్వారా నిద్రను ('స్వప్నమ్'), భయాన్ని ('భయమ్'), శోకాన్ని ('శోకమ్'), నిరాశను ('విషాదమ్'), మరియు మదాన్ని ('మదమ్') వదిలిపెట్టడో, అట్టి మూర్ఖమైన పట్టుదలను తామసిక ధృతి అంటారు.
తామసిక ధృతి కలవాడు తన దురలవాట్లను సదా సమర్థించుకుంటాడు. అతను మారడానికి అస్సలు ఇష్టపడడు. 'నేను ఇంతే, నేను మారను' అనే మొండితనం అతనిని పతనానికి గురిచేస్తుంది. బద్ధకం, భయం, నిరాశ అనే రొంపిలో సదా మునిగి ఉండటమే తన గొప్పదనంగా భావిస్తాడు. ఈ అపాయకరమైన బుద్ధిని మనం నిరంతరం దూరం పెట్టాలి.
తామసిక మొండితనం మనిషిని బౌద్ధికంగా మరియు ఆధ్యాత్మికంగా నిర్జీవంగా మార్చివేస్తుంది.
భగవంతుడు ఇక్కడ 'దుర్మేధా' (మందబుద్ధి/కుటిల బుద్ధి) అనే కఠినమైన పదాన్ని వాడాడు. ఎందుకంటే మంచి విషయాల పట్ల పట్టుదల లేకపోవడం కంటే, చెడు విషయాల పట్ల మొండిగా ఉండటం అత్యంత ప్రమాదకరం.
ఈ తామసిక ధృతిని అధిగమించడానికి ఉత్సాహం కలిగించే సత్సంగాలు, శారీరక శ్రమ మరియు భగవన్నామ స్మరణ నిరంతరం అవసరం.
నిద్ర, భయము, శోకము, నిరాశ, మరియు అహంకారాలను వదిలిపెట్టడానికి నిరాకరించే అవివేక మొండితనం.
తామసిక ధృతి వల్ల మనిషి జీవితంలో ఎదగలేక నిరంతరం దుఃఖంలోనే మునిగిపోతాడు.