BG 18.37:మొదట్లో విషంలా అనిపించినా, చివరికి అమృతంలా ఉండే సుఖమే సత్త్వ గుణ సుఖము. అది ఆత్మ-జ్ఞానం యందే స్థితమై ఉన్న స్వచ్ఛమైన బుద్ధిచే జనిస్తుంది.
యత్తదగ్రే విషమివ పరిణామేఽమృతోపమమ్ ।
తత్సుఖం సాత్త్వికం ప్రోక్తమ్ ఆత్మబుద్ధిప్రసాదజమ్ ।। 37 ।।
తత్సుఖం సాత్త్వికం ప్రోక్తమ్ ఆత్మబుద్ధిప్రసాదజమ్ ।। 37 ।।
యత్ — ఏదైతే; తత్ — అది; అగ్రే — ప్రారంభంలో; విషం-ఇవ — విషములా; పరిణామే — చివరికి; అమృత-ఉపమమ్ — అమృతము వలె; తత్-సుఖం — అటువంటి సుఖము; సాత్త్వికం — సాత్త్వికమని; ప్రోక్తమ్ — చెప్పబడినది; ఆత్మ-బుద్ధి — ఆత్మ జ్ఞానం లో స్థితమై; ప్రసాద-జమ్ — శుద్ధమైన బుద్ధిచే జనింపచేయబడిన.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ఉదయాన్నే చలిలో లేచి ఆలయ సేవ చేసే భక్తుడిని చూడండి. నిద్ర వదలడం, చలిలో స్నానం చేయడం ప్రారంభంలో ఎంతో కష్టంగా (విషం లాగా) అనిపిస్తుంది. కానీ ఆలయంలో స్వామివారి దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని దర్శించగానే అతని హృదయం అపారమైన ఆనందంతో (అమృతం లాగా) నిండిపోతుంది. ఈ విధమైన ఆత్మోద్ధారకమైన సుఖాన్ని జగద్గురువైన శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ 'సాత్త్విక సుఖం' అని వర్ణిస్తున్నాడు.
ఏ సుఖమైతే ప్రారంభంలో విషం వలె ఉండి ('అగ్రే విషమివ'), ఫలిత దశలో అమృతం వలె మారుతుందో ('పరిణామేఽమృతోపమమ్'), మరియు ఏది ఆత్మ నిష్ఠ కలిగిన బుద్ధి ప్రసన్నత వల్ల లభిస్తుందో ('ఆత్మబుద్ధిప్రసాదజమ్'), అట్టి సుఖాన్ని సాత్త్విక సుఖము అని అంటారు.
సాత్త్విక సుఖానికి క్రమశిక్షణ అవసరం. మనసును నిగ్రహించడం, ఇంద్రియ నియంత్రణ చేయడం ప్రారంభంలో ఎంతో కఠినంగా అనిపించినా, చివరకు లభించే ప్రశాంతత అద్భుతమైనది. ఇది మనల్ని పవిత్రులను చేసి భగవంతునికి సన్నిహితులను చేస్తుంది. ఈ సత్య సుఖాన్ని సాధించడమే మన జీవిత ధ్యేయం కావాలి.
ఆత్మ నిష్ఠ వల్ల కలిగే బుద్ధి ప్రసన్నతే అసలైన సాత్త్విక ఆనందానికి మూలాధారం.
భగవంతుడు ఇక్కడ 'ఆత్మబుద్ధిప్రసాదజమ్' అనే పదాన్ని వాడారు. అనగా బుద్ధి నిర్మలంగా ఉన్నప్పుడే ఆత్మ సుఖం అనుభవంలోకి వస్తుంది. చంచలమైన మనస్సుతో ఈ సుఖాన్ని పొందడం అసాధ్యం.
సాత్త్విక సుఖం మన జీవితంలో ప్రశాంతతను, సమత్వాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. లౌకిక కష్టాల మధ్య కూడా సాధకుడు చెక్కుచెదరని ధీరత్వాన్ని కలిగి ఉండేలా చేస్తుంది.
ప్రారంభంలో స్వీయ-శిక్షణ వల్ల కష్టంగా ఉండి, చివరకు ఆత్మ జ్ఞానం వల్ల అమృతం లాగా మారే శాశ్వత సుఖము.
సాత్త్విక సుఖం ద్వారా అంతఃకరణ ప్రసన్నమై జీవుడు పరమాత్మలో విలీనం చెందుతాడు.