BG 18.42:శమము (ప్రశాంతత), దమము (ఇంద్రియ నిగ్రహణ), తపస్సు, స్వచ్ఛత, సహనం, చిత్తశుద్ధి, జ్ఞానము, విజ్ఞానము, మరియు ఇహపరలోకములపై విశ్వాసము - ఇవి బ్రాహ్మణుల సహజసిద్ధ స్వభావ కర్మ లక్షణములు.
శమో దమస్తపః శౌచం క్షాంతిరార్జవమేవ చ ।
జ్ఞానం విజ్ఞానమాస్తిక్యం బ్రహ్మకర్మ స్వభావజమ్ ।। 42 ।।
జ్ఞానం విజ్ఞానమాస్తిక్యం బ్రహ్మకర్మ స్వభావజమ్ ।। 42 ।।
శమః — ప్రశాంతత; దమః — (ఇంద్రియ) నిగ్రహణ; తపః — తపస్సు; శౌచం — స్వచ్ఛత; క్షాంతి — సహనము; ఆర్జవమ్ — చిత్తశుద్ధి; ఏవ — నిజముగా; చ — మరియు; జ్ఞానం — జ్ఞానము; విజ్ఞానమ్ — విజ్ఞానము; ఆస్తిక్యం — పునర్జన్మ-పరలోకం యందు విశ్వాసం; బ్రహ్మ — బ్రాహ్మణ వర్గం యొక్క; కర్మ — పని; స్వభావ-జమ్ — సహజ-స్వభావ గుణములచే జనించిన.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ఉదయాన్నే యజ్ఞశాల నుండి వినిపించే వేదమంత్రాల ధ్వని వింటేనే మనస్సు పవిత్రమవుతుంది కదా ఈ శ్లోకంలో బ్రాహ్మణుడి యొక్క సహజ సిద్ధమైన సద్గుణాలను భగవంతుడు ప్రబోధిస్తున్నాడు. బ్రాహ్మణత్వం అనేది బాహ్య వేషధారణలో లేదు, అంతర్గత శమదమాది లక్షణాలలో ఉంది.
శ్రీ కృష్ణుడు చెబుతున్నాడు: 'శమము (మనశ్శాంతి), దమము (ఇంద్రియ నిగ్రహణ), తపస్సు, బాహ్య అభ్యంతర శుద్ధి, క్షమ, చిత్తశుద్ధి, జ్ఞానము, విజ్ఞానము, పరలోక విశ్వాసము - ఇవి బ్రాహ్మణుల సహజ కర్మలు.'
ఈ తొమ్మిది గుణాలు కలవాడే నిజమైన బ్రాహ్మణుడు. వారు సత్త్వ గుణ ప్రధానులై లోక కల్యాణం కోసం తమ జీవితాలను అంకితం చేస్తారు.
బ్రాహ్మణ ధర్మం సమాజానికి జ్ఞానదీపాన్ని అందించేది. వారు కేవలం పూజలకే పరిమితం కాక, సత్యాన్వేషణలో సమాజానికి మార్గదర్శకులుగా నిలవాలి.
అచంచలమైన విశ్వాసమే (ఆస్తిక్యం) వీరి సర్వోన్నత శక్తి.
ఈ శ్లోకంలో చెప్పబడిన 'జ్ఞానం' అంటే శాస్త్ర పరిజ్ఞానం, 'విజ్ఞానం' అంటే ఆత్మజ్ఞానాన్ని అనుభవంలోకి తెచ్చుకోవడం. కేవలం వేదాలు వల్లెవేస్తే సరిపోదు, ఆ వేదసారాన్ని తమ అనుభవంలో దర్శించినప్పుడే బ్రాహ్మణుడి జన్మ ధన్యమవుతుంది.
జగద్గురు ఆదిశంకరులు కూడా భజగోవింద స్తోత్రంలో ఇటువంటి సద్గుణాల ఆవశ్యకతను నొక్కి చెప్పారు.
ఈశ్వర ఉనికిని, పరలోకాన్ని, కర్మ సిద్ధాంతాన్ని బలంగా నమ్మడమే ఆస్తిక్యం. ఇది ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో సాధకుడికి దిక్సూచి వంటిది.
ఆస్తిక్యం కలిగిన సాధకుడు కష్టాలలో కూడా చలించక, దైవ విశ్వాసంతో ముందుకు సాగుతాడు.