BG 18.60:ఓ అర్జునా, మోహభ్రాంతిచే నీవు ఏదైతే పనిని చేయను అని అంటున్నావో, నీ యొక్క సహజప్రకృతి స్వభావముచే జనించిన ప్రేరణచే, ఆ పనినే చేయటానికి ప్రేరేపింపబడుతావు.
స్వభావజేన కౌంతేయ నిబద్ధః స్వేన కర్మణా ।
కర్తుం నేచ్ఛసి యన్మోహాత్ కరిష్యస్యవశోఽపి తత్ ।। 60 ।।
కర్తుం నేచ్ఛసి యన్మోహాత్ కరిష్యస్యవశోఽపి తత్ ।। 60 ।।
స్వభావ-జేన — వ్యక్తి యొక్క సహజసిద్ధ ప్రకృతి స్వభావముచే జనించిన; కౌంతేయ — అర్జునా, కుంతీ దేవి పుత్రుడా; నిబద్ధః — బంధింపబడి; స్వేన — నీ స్వంత; కర్మణా — కర్మలు; కర్తుం — చేయుటకు; న ఇచ్ఛసి — నీవు కోరుకోకపోతే; యత్ — ఏదైతే; మోహాత్ — మోహముచే; కరిష్యసి — నీవు చేస్తావు; అవశః — వశమైపోయి; అపి — అయినా కూడా; తత్ — అది.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
దేవాలయ రథాన్ని లాగేటప్పుడు ఆ రథానికి కట్టిన పెద్ద తాడుకు మన చేతులు కూడా బంధించబడి ఉంటాయి కదా మనం రథంతో పాటు నడవవలసిందే, ఆపలేం. సరిగ్గా అదే విధంగా మన పూర్వ కర్మల సంస్కారాలనే తాడుతో మన స్వభావం బంధించబడి ఉంది.
శ్రీ కృష్ణుడు చెబుతున్నాడు: 'ఓ కౌంతేయా! మోహము చేత నీవు ఏ కర్మను చేయనని అనుకుంటున్నావో, నీ స్వభావజన్యమైన కర్మ చేత బంధించబడినందువల్ల, చివరకు వివశుడవై (బలవంతంగా) అదే కర్మను చేయవలసి వస్తుంది.'
ఇక్కడ 'అవశః' అంటే వివశుడవై, నీ నియంత్రణ లేకుండా అని అర్థం నాయనా. మన అంతర్గత రజోగుణ వేగం మనల్ని కర్తవ్యం వైపు తోస్తుంది.
అర్జునుడికి తన బంధువుల పట్ల ఉన్న మోహం (మోహాత్) తాత్కాలికంగా అతని క్షత్రియ ధర్మాన్ని మరుగున పరిచింది.
కానీ ఆ మోహం తొలగినప్పుడు అతని సహజ స్వభావమే అతడిని యుద్ధోన్ముఖుడిని చేస్తుంది.
ఈ శ్లోకంలో 'స్వభావజేన నిబద్ధః' అని చెప్పారు. అంటే మన స్వభావానికి మనం బంధీలమై ఉన్నాము. పూర్వ జన్మల నుండి తెచ్చుకున్న వాసనలు ఎంతో లోతుగా ఉంటాయి. వాటిని ఒక్క క్షణంలో తుడిచిపెట్టలేం.
అందుకే శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి 'నువ్వు యుద్ధం ఆపలేవు, కాబట్టి ఆ యుద్ధాన్ని నా కోసం భక్తిగా చేయి' అని దివ్య మార్గాన్ని ప్రబోధించాడు. ఇదే గీతా సారాంశం.
పూర్వ కర్మల సంస్కారాల వలన ఏర్పడిన తన సహజ ప్రవృత్తికి పూర్తిగా లోబడి ఉండే జీవుడే నిబద్ధుడు.
ఈ బంధం నుండి విముక్తి కేవలం కృష్ణ పరమాత్మ కృప మరియు నిష్కామ కర్మల ఆచరణ వల్లనే సాధ్యమవుతుంది.