BG 18.72:ఓ అర్జునా, నేను చెప్పినది ఏకాగ్రతతో విన్నావా? నీ యొక్క అజ్ఞానము, మోహభ్రాంతి నిర్మూలించబడినవా?
కచ్చిదేతఛ్చ్రుతం పార్థ త్వయైకాగ్రేణ చేతసా ।
కచ్చిదజ్ఞానసమ్మోహః ప్రణష్టస్తే ధనంజయ ।। 72 ।।
కచ్చిదజ్ఞానసమ్మోహః ప్రణష్టస్తే ధనంజయ ।। 72 ।।
కచ్చిత్ — జరిగినదా? ఏతత్ — ఇది; శ్రుతం — వినుట; పార్థ — అర్జునా, ప్రిథ పుత్రుడా; త్వయా — నీచేత; ఏక-అగ్రేణ-చేతసా — ఏకాగ్ర చిత్తముతో; కచ్చిత్ — అయినదా? అజ్ఞాన — అజ్ఞానము; సమ్మోహః — మోహము/భ్రమ; ప్రణష్టః — నిర్మూలించబడుట; తే — నీ యొక్క; ధనంజయః — అర్జునా, సంపదను జయించే వాడా.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గురువు శిష్యునికి పాఠం చెప్పిన తర్వాత శిష్యుని వైపు ఎంతో వాత్సల్యంతో చూస్తూ, 'నీకు అర్థమైందా, నీ సందేహాలన్నీ తొలగిపోయాయా?' అని అడిగే దృశ్యం ఎంత ప్రేమాస్పదమైనదో కదా! ఈ శ్లోకంలో జగద్గురువైన కృష్ణ పరమాత్మ అర్జునుడిని అదే ప్రశ్న అడుగుతున్నాడు.
శ్రీ భగవానుడు ప్రశ్నిస్తున్నాడు: 'ఓ పార్థా! ఈ భగవద్గీతను నీవు ఏకాగ్ర చిత్తముతో ఆలకించితివా? ఓ ధనంజయా! అజ్ఞానము వలన నీ మనస్సులో కలిగిన మోహభ్రాంతి పూర్తిగా నశించినదా?'
భగవంతుడు మనల్ని ప్రశ్నిస్తున్నట్లు భావించాలి మనం కూడా గీతను ఏకాగ్రతతో వింటే మనలోని అజ్ఞానపు చీకట్లు తొలగిపోతాయి.
అజ్ఞానం వల్ల కలిగే మోహమే (అజ్ఞానసమ్మోహః) సమస్త మానసిక దుఃఖాలకు మూల కారణం.
ఆ మోహాన్ని దూరం చేయడమే గీత యొక్క పరమ లక్ష్యం.
ఈ శ్లోకంలో 'కచ్చిద్' అని అడగడం ద్వారా శిష్యుని అంతరంగాన్ని భగవంతుడు పరీక్షిస్తున్నాడు. నిజమైన గురువు కేవలం ప్రవచనం చెప్పి వెళ్ళిపోడు, శిష్యుని హృదయంలో మార్పు వచ్చిందో లేదో ఖచ్చితంగా తెలుసుకుంటాడు.
అర్జునుడిని 'ధనంజయ' అని సంబోధించాడు. అంటే శత్రువుల సంపదను జయించినవాడు. కానీ అంతర్గత శత్రువైన మోహాన్ని జయించడమే నిజమైన విజయం అని కృష్ణుడు సూచిస్తున్నాడు.
తన ఆత్మ స్వరూపాన్ని మర్చిపోయి, భౌతిక దేహమే తాను అనుకుంటూ మోహ బంధాలలో చిక్కుకుపోయే మానసిక స్థితి.
ఈ సమ్మోహాన్ని హరించడానికి భగవద్గీత శ్రవణము అత్యంత శక్తివంతమైన ఔషధము.