BG 18.78:ఎక్కడెక్కడైతే యోగేశ్వరుడైన శ్రీ కృష్ణుడు మరియు అత్యున్నత విలుకాడైన అర్జునుడు ఉంటారో, అక్కడ సకల ఐశ్వర్యము, సర్వ విజయము, సకల-సమృద్ధి, మరియు ధర్మమూ ఉంటాయి. ఇది నా నిశ్చిత అభిప్రాయము.
యత్ర యోగేశ్వరః కృష్ణో యత్ర పార్థో ధనుర్ధరః ।
తత్ర శ్రీర్విజయో భూతిః ధ్రువా నీతిర్మతిర్మమ ।। 78 ।।
తత్ర శ్రీర్విజయో భూతిః ధ్రువా నీతిర్మతిర్మమ ।। 78 ।।
యత్ర — ఎక్కడైతే; యోగ-ఈశ్వరః — యోగేశ్వరుడైన శ్రీ కృష్ణుడు; కృష్ణః — శ్రీ కృష్ణ; యత్ర — ఎక్కడైతే; పార్థః — అర్జునుడు, ప్రిథః పుత్రుడు; ధనుః-ధరః — అత్యుత్తమ విలుకాడు; తత్ర — అక్కడ; శ్రీః — సిరిసంపదలు; విజయః — విజయము; భూతిః — అభ్యుదయము; ధ్రువా — అనంతమైన; నీతిః — ధర్మము; మతిః-మమ — నా అభిప్రాయము.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సాయంకాల హారతి ముగిసిన తరువాత ఆలయ గర్భగుడి తలుపులు మూసివేసి, ప్రసాదాన్ని స్వీకరించి బయటకు వస్తున్నప్పుడు ఆవరణ అంతా నిశ్శబ్దంగా మారుతుంది కదా ఆ సమయంలో మన మనస్సులో కలిగే నిశ్చలమైన ధైర్యం, ప్రశాంతత ఎంతో అద్భుతమైనవి. భగవద్గీతలో ఇది ఆఖరి శ్లోకం - పరమ విజయ శ్లోకం. భగవంతుడున్న చోట విజయం ఎందుకు ఖాయమో సంజయుడు ఇక్కడ చాటుతున్నాడు.
సంజయుడు ప్రకటించాడు: 'ఎక్కడైతే యోగేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ మరియు గాండీవధారియైన అర్జునుడు ఉంటారో... అక్కడ ఖచ్చితముగా సంపూర్ణ విజయము (శ్రీః), ఐశ్వర్యము (విజయః), అసాధారణ లీలలు (భూతిః) మరియు అచంచలమైన ధర్మనీతి (నీతిః) నిలిచి ఉంటాయి. ఇది నా అంతిమ నిశ్చితాభిప్రాయము.'
ఈ శ్లోకం గీతకు మంగళ శాసనం వంటిది నాయనా. శ్రీకృష్ణుడున్న చోట అధర్మానికి తావుండదు, అక్కడ ధర్మమే జయిస్తుంది.
శ్రీకృష్ణుడు జ్ఞానానికి ప్రతీక, అర్జునుడు కర్మకు ప్రతీక. జ్ఞానము, కర్మ రెండూ తోడైనప్పుడే సమాజంలో విజయం, ఐశ్వర్యం సాధ్యమవుతాయి.
ఇదే గీత మనకు ఇచ్చే గొప్ప ప్రాచీన దిశానిర్దేశం.
ఈ శ్లోకాన్ని 'ఏకశ్లోకీ గీత' అని కూడా పిలుస్తారు. సమస్త భగవద్గీత సారాంశమంతా ఈ ఒక్క శ్లోకంలోనే ఇమిడి ఉంది. భగవంతుని శరణు వేడి, మన కర్తవ్యాన్ని మనం నిర్వర్తిస్తే చాలు, విజయం మన వెంటే వస్తుంది. భయపడవలసిన పనే లేదు.
సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుడికి 'రాజా! నీ కుమారులు ఎంత పెద్ద సైన్యాన్ని కూడగట్టినా సరే... పాండవుల వైపు సాక్షాత్తు యోగేశ్వరుడైన కృష్ణుడు ఉన్నాడు కాబట్టి పాండవుల విజయమే తథ్యము' అని గంభీరంగా తీర్పు చెప్పాడు.
కేవలం దేవుడే అంతా చేస్తాడని చేతులు కట్టుకుని కూర్చోకుండా, తన బాధ్యత అయిన గాండీవాన్ని చేతబూని పోరాటానికి సిద్ధపడే నిష్కామ కర్మ యోగి.
ఈశ్వర సంకల్పానికి తగినట్లుగా మనం కూడా మన జీవిత ధనుస్సును చేతబట్టి ధర్మాన్ని ఆచరించినప్పుడే నిజమైన విజయం సిద్ధిస్తుంది.