BG 2.1:సంజయుడు పలికెను: కరుణతో నిండినవాడై, శోకతప్తమైన హృదయంతో, కన్నీళ్లు నిండిన కన్నులతో కూడియున్న అర్జునుడిని చూసి, మధుసూదనుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఈ విధంగా పలికెను.
సంజయ ఉవాచ ।తం తథా కృపయావిష్టమశ్రుపూర్ణాకులేక్షణమ్ ।విషీదంతమిదం వాక్యమువాచ మధుసూదనః ।। 1 ।।
సంజయ ఉవాచ — సంజయుడు పలికెను; తం — అతనితో (అర్జునుడి తో); తథా — ఈ విధంగా; కృపయా — జాలితో; ఆవిష్టం — నిండినవాడై; అశ్రు-పూర్ణ — కన్నీరు-నిండి; ఆకుల — వ్యాకులతతో; ఈక్షణం — కళ్ళు; విషీదంతం — శోకంతో; ఇదం — ఈ యొక్క; వాక్యం — మాటలు; ఉవాచ — పలికెను; మధుసూదనః — శ్రీ కృష్ణ, మధు అనే రాక్షసుడను సంహరించిన వాడు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సంజయుడు ధృతరాష్ట్రునికి అర్జునుని మనోస్థితిని వర్ణిస్తూ కృపయా అనే సంస్కృత పదాన్ని ఉపయోగించాడు. ఈ ఒక్క పదమే ఒక లోతైన ప్రశ్నను లేవనెత్తుతుంది — అర్జునుడు అనుభవిస్తున్నది నిజంగా ఏ రకమైన కరుణ?
కారుణ్యం అనేది రెండు రకాలుగా ఉంటుంది. అర్జునుడు ఏ రకమైన కారుణ్యానికి లోనయ్యాడో అర్థం చేసుకోవటం, శ్రీకృష్ణుడు ఎందుకు ఆ విధంగా స్పందించాడో తెలుసుకోవటానికి అవసరం.
భౌతికమైన కరుణ ఎంత సహజంగా అనిపించినా, అది ఎల్లప్పుడూ సరియైన దిశలోనే ఉంటుందని చెప్పలేము. అర్జునుడు అనుభవించింది ఈ రకమైన కరుణే.
కురుక్షేత్రంలో శత్రుపక్షంలో తన బంధువులను, గురువులను, ప్రియమైన వారిని చూసిన అర్జునుడు భౌతికమైన కారుణ్యానికి లోనయ్యాడు. శరీరాలతో ఉన్న అనుబంధం, సామాజిక బంధాలు — ఇవే అతని శోకానికి మూలమయ్యాయి; జ్ఞానం కాదు.
అయితే ఇక్కడ ఒక విచిత్రమైన వైరుధ్యం ఉంది. ఇతరులపై జాలి చూపుతున్న అర్జునుడికే కారుణ్యం అత్యంత అవసరమైన స్థితి ఏర్పడింది. అతని విల్లు చేతిలో నుండి జారిపోతోంది, మనసు చితికిపోతోంది, శోకంతో తల్లడిల్లుతున్నాడు. తన వంతు దుఃఖాన్ని గమనించుకోలేని స్థితిలో ఇతరులపై జాలి చూపటం అర్థరహితమే కదా.
కాబట్టి, తానే పరిపూర్ణమైన కారుణ్యం అవసరమైన స్థితిలో ఉన్న అర్జునుడు, ఇతరులపై కరుణ చూపుతున్నాడని అనుకోవటం సమంజసం కాదు.
మధు అనే రాక్షసుడిని సంహరించాడు కాబట్టి శ్రీకృష్ణుడికి మధుసూదన అనే పేరు వచ్చింది. ఈ శ్లోకంలో అర్జునుడు ఆ పేరుతో పిలవటం యాదృచ్ఛికం కాదు.
అర్జునుడి మనస్సులో జనించిన అనుమానమే ఒక రాక్షసుడు — అతని స్వధర్మాన్ని నిర్వర్తించడానికి అడ్డుగా నిలిచిన రాక్షసుడు. ఒకప్పుడు మధుని సంహరించినట్టే, ఇప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుని హృదయంలోని ఈ అనుమాన రాక్షసిని మట్టుబెట్టబోతున్నాడు.
అందుకే ఆయన ఇక్కడ మధుసూదన పేరుతో ఆహ్వానించబడ్డాడు — బాహ్య శత్రువును కాదు, అర్జునుని అంతరంగంలోని శత్రువును జయించడానికి.