BG 2.15:ఓ పురుషశ్రేష్ఠుడా! సుఖదుఃఖాలకు చలించకుండా, రెండింటినీ సమానంగా భావించే ఏ బుద్ధిమంతుడైతే ఈ ద్వంద్వాల చేత బాధింపబడడో, అతడే మోక్షప్రాప్తికి అర్హుడు కాగలడు.
యం హి న వ్యథయంత్యేతే పురుషం పురుషర్షభ ।సమదుఃఖసుఖం ధీరం సోఽమృతత్వాయ కల్పతే ।। 15 ।।
యం — ఎవరైతే; హి — వాస్తవముగా; న వ్యథయంతి — వ్యాకుల పడరో; ఏతే — వీటి చే; పురుషం — వ్యక్తి; పురుష-ఋషభ — శ్రేష్ఠమైన పురుషుడా, అర్జునా; సమ — సమానముగా (సమత్వబుద్ధితో); దుఃఖ — బాధ; సుఖం — సంతోషము; ధీరం — స్థిరముగా; సః — ఆ వ్యక్తి; అమృతత్వాయ — మోక్షమునకు; కల్పతే — అర్హుడు అవుతాడు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సమత్వ బుద్ధియే
మోక్ష సాధనము
Equanimity is the Gateway to Liberation
సుఖదుఃఖ అనుభూతులు అనిత్యములు. శ్రీ కృష్ణుడు అర్జునుడిని జ్ఞాన-వివక్ష ద్వారా ఈ ద్వంద్వములకు అతీతంగా ఎదగమని ప్రోత్సహిస్తున్నాడు. ఈ వివక్షని పెంపొందించుకోవటానికి, మనం మొదట రెండు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అర్థం చేసుకోవాలి: 1) ఎందుకు మనం ఆనందం కోసం ఆకాంక్షిస్తాము? 2) ఎందుకు భౌతిక ఆనందం మనకు తృప్తినివ్వదు?
స్వామీ వివేకానంద జనులను 'నిత్యమైన ఆనంద స్వరూపం యొక్క బిడ్డల్లారా' (O ye children of immortal bliss) అని సంబోధించేవారు. ఆనందం కోసం ఆరాటం ఆత్మ యొక్క సహజ లక్షణం.
భగవంతుని ఆనందము సత్-చిత్-ఆనందము (నిత్యమైన-చైతన్యవంతమైన-ఆనంద సింధువు). కానీ, ఇంద్రియ విషయ సంయోగము ద్వారా మనము అనుభవించే ఆనందము తాత్కాలికమైనది, పరిమితమైనది. ఇందుకే, శరీర పరిమితులతో కూడిన భౌతికానందం మనలను ఎప్పటికీ సంతృప్తి పరచలేదు.
ఈ వివేచనతో, మనము భౌతిక ఆనంద అనుభూతిని నియంత్రించుకునే సాధన చేయాలి. అదేవిధంగా, మనము భౌతిక బాధలను, దుఃఖాన్ని సహించాలి. అప్పుడే మనం ఈ ద్వంద్వములకు అతీతంగా ఎదుగుతాము మరియు ప్రాపంచిక భౌతిక శక్తి మనలను కట్టివేయలేదు.
సుఖదుఃఖాలలో చలించని ధీరుడే మోక్షానికి అర్హుడు. సుఖాలలో పొంగిపోకుండా, దుఃఖాలలో కుంగిపోకుండా స్థిరబుద్ధితో ఉండటమే మోక్ష మార్గం. ఈ అంతర్గత సమత్వమే జీవుడిని సంసార బంధాల నుండి విముక్తుడిని చేస్తుంది.