ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 2, Verse 4

అర్జున ఉవాచ ।కథం భీష్మమహం సంఖ్యే ద్రోణం చ మధుసూదన ।ఇషుభిః ప్రతియోత్స్యామి పూజార్హావరిసూదన ।। 4 ।।
అర్జున ఉవాచ — అర్జునుడు పలికెను; కథం — ఎట్లా; భీష్మమ్ — భీష్ముడు; అహం — నేను; సంఖ్యే — యుద్ధములో; ద్రోణం — ద్రోణాచార్యుడు; చ — మరియు; మధు-సూదన — శ్రీ కృష్ణ, మధు అనే రాక్షసుడను సంహరించినవాడా; ఇషుభిః — బాణాలతో; ప్రతియోత్స్యామి — పోరాడగలను; పూజా-అర్హౌ — పూజింపదగిన; అరి-సూదన — శత్రువులను నాశనం చేసేవాడా.
Translation

BG 2.4:అర్జునుడు పలికెను: ఓ మధుసూదనా! పూజ్యులైన భీష్ముడు మరియు ద్రోణాచార్యులను రణరంగంలో నేను బాణాలతో ఎలా ఎదిరించగలను? ఓ శత్రువినాశకుడా! వారు నాకు అత్యంత గౌరవనీయులు కదా!

Commentary
కీలక పదం · Key Word
పూజార్హౌ · Pūjārhau
పూజింపదగినవారు · ఆరాధ్యులు · గౌరవనీయులు

కార్యాచరణకి పిలుపునిచ్చిన శ్రీ కృష్ణుడికి, తన మనస్సులో ఉన్న సందిగ్ధతను వ్యక్తం చేస్తున్నాడు అర్జునుడు. ప్రతిపక్షంలో నిలిచిన భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు తనకు గౌరవనీయులు, ఆరాధ్యులు. ఇంత మహనీయమైన వ్యక్తులను శత్రువులుగా చూడటం, మంచి మనసు గల అర్జునుడికి జుగుప్స కలిగించింది.

భీష్ముడు
మూర్తీభవించిన సచ్ఛీలత. తండ్రి కోసం చేసిన ప్రతిజ్ఞ కోసం జీవితాంతం బ్రహ్మచారిగా ఉండిపోయాడు. అతని నిష్ఠ, త్యాగం అర్జునుడికి ఎంతో ఆదర్శప్రాయంగా అనిపించింది. అలాంటి పితామహుడిపై అస్త్రం ఎక్కుపెట్టటం అర్జునుడికి ఊహకైనా అందని విషయం.
ద్రోణాచార్యుడు
అర్జునుడి సైనిక గురువు, యుద్ధతంత్రంలో మహామేధావి. అర్జునుడు విలువిద్యలో పొందిన ప్రావీణ్యం అంతా ద్రోణాచార్యుని బోధన ఫలితమే. ఆ గురువుపైనే అదే విలువిద్యతో దాడి చేయటం — ఇది అర్జునుడిలో తీవ్రమైన నైతిక సంఘర్షణ కలిగించింది.

ప్రతిపక్షంలో కృపాచార్యుడు కూడా ఉన్నాడు — అర్జునుడికి అతనంటే ఎంతో గౌరవం. ఇంత గౌరవప్రదమైన పెద్దలతో వాగ్వాదమే తప్పన్నప్పుడు, ఇక వారితో ఆయుధాలతో దాడి చేయటం గురించి ఎలా తలచగలడు?

అర్జునుడు చెప్పదలుచుకున్నది
"ఓ కృష్ణా, దయచేసి నా పరాక్రమాన్ని శంకించకు. నేను యుద్ధానికి సిద్ధమే. కానీ నైతిక బాధ్యత పరంగా, నా గురువులను గౌరవించుట మరియు ధృతరాష్ట్రుని తనయులపై వాత్సల్యం చూపుట నా యొక్క ధర్మం." అతను పలాయనవాది కాదు — నైతిక సంఘర్షణలో ఉన్న వీరుడు.

అర్జునుడు ఈ శ్లోకంలో శ్రీ కృష్ణుడిని రెండు పేర్లతో పిలిచాడు — మధుసూదన మరియు అరిసూదన. మధుసూదన అంటే మధు రాక్షసుడిని సంహరించిన వాడు. అరిసూదన అంటే శత్రువులను సంహరించేవాడు.

ఇది యాదృచ్ఛికం కాదు. రాక్షసులను, శత్రువులను సంహరించగలిగిన నీకు — ఈ సందిగ్ధత అర్థమవుతుందా అని అర్జునుడు పరోక్షంగా అడుగుతున్నాడు. శత్రువులు అందరూ ఒకేలా ఉండరు; కొందరు శత్రువులు గౌరవనీయులు కూడా అవుతారు అని అతని వాదన.

సారాంశం · Key Insight
Guru-Śiṣya Dharma
గురు-శిష్య ధర్మం

అర్జునుడు అనుభవిస్తున్న సంఘర్షణ కేవలం భావోద్వేగం మాత్రమే కాదు — అది భారతీయ సంస్కృతిలో లోతుగా పాతుకుపోయిన గురు-శిష్య ధర్మం యొక్క ప్రతిఫలనం. గురువుపై అస్త్రం ఎక్కుపెట్టటం అత్యంత అధర్మమైన పని అని అతని మనసు చెప్తోంది.

అయితే శ్రీ కృష్ణుడు త్వరలో స్పష్టం చేయబోతున్నాడు — ధర్మం అనేది కేవలం వ్యక్తిగత అనుబంధాల గురించి కాదు, సమాజ న్యాయం గురించి కూడా. ఈ సూక్ష్మ వివేచనే భగవద్గీత యొక్క హృదయం.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 2వ అధ్యాయము - సాంఖ్య యోగం దైవిక చిత్రం