BG 2.56:దుఃఖాలు వచ్చినప్పుడు కలత చెందనివాడు, సుఖాల పట్ల ఆసక్తి లేనివాడు, రాగము (రాగద్వేషాలు), భయము, క్రోధము పూర్తిగా నశించిన మునియే స్థితప్రజ్ఞుడు అని పిలువబడతాడు.
దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః ।
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే ।। 56 ।।
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే ।। 56 ।।
దుఃఖేషు — దుఃఖముల నడుమ; అనుద్విగ్న-మనాః — మనస్సులో ఉద్వేగమునకు లోను కాని వాడు; సుఖేషు — సుఖములలో; విగత స్పృహః — పొంగిపోని వాడు; వీత — లేకుండా; రాగ — మమకారం; భయ — భయము; క్రోధః — కోపము; స్థిత-ధీః — జ్ఞానోదయం అయినవాడు; మునిః — ముని; ఉచ్యతే — అనబడును.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సుఖదుఃఖాల నడుమ సమభావము
రాగ, భయ, క్రోధముల విసర్జన
Equanimity in Pleasure and Pain
ఈ శ్లోకంలో శ్రీ కృష్ణుడు స్థితప్రజ్ఞుడైన ముని యొక్క అంతర్గత మానసిక స్థితిని వివరిస్తున్నాడు. ముని తన మనస్సులోనికి ప్రాపంచిక బలహీనతలైన కామము, క్రోధము, లోభము మరియు భయాలను రానివ్వడు.
ఈ విధంగా మనస్సును కట్టడి చేయడం వల్ల, బుద్ధి సదా సర్వోత్కృష్టమైన భగవత్ తత్త్వం పైనే స్థిరంగా ఉండగలుగుతుంది.
రాగ (మమకారం), భయ, క్రోధాలు అనేవి మనస్సును కల్లోలపరిచే ప్రధాన శక్తులు. మనస్సు ఈ భావోద్వేగాల ఆధీనంలో ఉన్నంత కాలం బుద్ధి వికసింపదు. ఎప్పుడైతే ఈ మూడింటినీ విడిచిపెడతామో, అప్పుడే మనస్సుకు పరిపూర్ణ ప్రశాంతత చేకూరుతుంది.
సుఖాలకు ఆకర్షితులు కాకుండా, దుఃఖాలకు క్రుంగిపోకుండా, రాగద్వేషాలకు దూరంగా ఉండే వ్యక్తినే స్థితధీః లేదా స్థితప్రజ్ఞుడైన ముని అంటారు. ఈ నిలకడైన బుద్ధియే మోక్షమార్గానికి పునాది.